Xà phòng và chất giặt rửa
Xà phòng

Chất giặt rửa tổng hợp

Tác dụng tẩy rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp
Tiết 04 – Bài 3
1
2
I/ XÀ PHÒNG:
1/ Khái niệm:
Xà phòng là hỗn hợp muối natri hay kali của axit béo,có thêm 1 số chất phụ gia.
Thành phần chủ yếu của xà phòng là muối Na của axit panmitic hay axit stearic.
2/ Phương pháp sản xuất:
Người ta đun chất béo với dd kiềm trong thùng kín ở nhiệt độ cao.
(R-COO)3C3H5 + 3NaOH  3R-COONa + C3H5(OH)3
t0
Xà phòng: Quy trình sản xuất
Máy sản xuất xà phòng




Nhà máy sản xuất xà phòng
Xà phòng: Quy trình sản xuất
1. Xà phòng hóa
Có 3 kiểu tiến hành : nóng hoàn toàn, nóng sơ bộ và lạnh
Quy trình nóng hoàn toàn
-Các hợp chất như chất béo, dầu, chất lỏng, chất ăn da, soda được cho vào một chảo lớn để chế biến theo 4 bước là đun sôi - tách muối - rửa - định hình.
-Giai đoạn 2, hh tách ra làm 2 lớp, lớp trên là xà phòng và lớp dưới là dd có lẫn một ít xà phòng với glycerin. Sau vài ngày thì có 3 lớp rõ ràng: trên cùng là lớp xà phòng nguyên chất, lớp giữa là lớp phân cách và lớp đáy là dd kiềm xà phòng loãng.
-Quy trình được thực hiện trong điều kiện phù hợp, sẽ không có tạp chất như chất béo chưa được xà phòng hóa, dầu, alkyl, glycerin và xà phòng metalic. hh gồm 70-80% mỡ bò và 20-30% dầu dừa được dùng làm nguyên liệu sản xuất.


2. Quy trình sản xuất hoàn tất sản phẩm
Các công đoạn gồm : sấy khô hoặc làm lạnh, trộn, lọc, đùn, cắt, dập nhãn và đóng gói.

Dây chuyền phun sấy khô chân không tự động.
-Xà phòng nguyên chất được bơm vào một thùng chứa và bộ trao đổi nhiệt, tại đây t0 xà phòng sẽ tăng đến một mức thích hợp.
-Sau đó, xà phòng được phun qua một vòi phun đặt ở đáy buồng sấy. Xà phòng đã gia nhiệt được sấy khô và làm lạnh tức thì. Kết thúc bằng cách cho sôi ở t0 thấp trong chân không. Sau khi tách ẩm, xà phòng nguyên chất sẽ trở thành rắn và rơi xuống đáy buồng sấy. Máy dập viên xà phòng chân không sẽ dập thành viên nhỏ và đẩy ra ngoài.


Dây chuyền định hình xà phòng vệ sinh tự động.
-Xà phòng được dập thành từng viên nhỏ, rơi vào cầu trượt vào băng chuyền và tồn trữ trong thùng chứa.
-Xà phòng được cân, và đưa vào máy trộn. Máy định lượng sẽ cho vào xà phòng viên một lượng chính xác hương, màu,… Sau khi trộn đều, tạo thành hh xà phòng viên đồng nhất. Tiếp tục đưa đến máy dập xà phòng chân không. Máy dập sẽ đẩy xà phòng ra ở dạng thanh. Xà phòng sẽ qua các một trong hai loại dây chuyền :
(1) Xà phòng thanh được cắt thành từng bánh nhỏ, rôì đưa vào hầm làm lạnh để tiến hành dập nhãn.
(2) Thanh xà phòng được đùn liên tục vào hầm điều hòa t0 và được làm lạnh đủ để dập nhãn và cắt bằng thiết bị tự động. Tại đây các hình dạng xà phòng khác nhau như tròn, oval, vuông và tam giác có thể được tạo ra.
Ngoài ra xà phòng còn được sản xuất theo mô hình sau:
ANKAN
AXIT CACBOXYLIC
MUỐI NATRI CỦA AXIT CACBOXYLIC
CH3[CH2]14CH2CH2[CH2]14CH3
O2 ; t0;xt
2CH3[CH2]14COOH
2CH3[CH2]14COOH
+ Na2CO3
2CH3[CH2]14COONa + CO2 + H2O
II/ CHẤT GiẶT RỬA TỔNG HỢP:
1/ Khái niệm:
Những hợp chất không phải là muối Natri của axit cacboxylic nhưng có tính năng giặt rửa như xà phòng gọi là chất giặt rửa tổng hợp.
2/ Phương pháp sản xuất:
Chất giặt rửa tổng hợp được tổng hợp từ các chất lấy từ dầu mỏ.
Ví dụ:
NATRI DODEXINBENZEN
SUNFUNAT
DẦU MỎ
AXIT DODEXINBENZEN
SUNFUNIC
CH3[CH2]11C6H4SO3H
Na2CO3
CH3[CH2]11C6H4SO3Na
Một số chất giặt rửa thường gặp
Từ cổ xưa con người đã biết dùng các chất giặt rửa trực tiếp từ thiên nhiên: bồ kết, bồ hòn.
Cấu trúc phân tử muối natri stearat :công thức cấu tạo thu gọn nhất
II/ TÁC DỤNG TẨY RỬA CỦA XÀ PHÒNG VÀ CHẤT GiẶT RỬA TỔNG HỢP:
Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa
Một số điểm khác biệt