X�Y V�N GI? D?I
I) Tìm hiểu tiểu dẫn :
1) Giới thiệu chèo cổ :
- Khái niệm: Chèo cổ (chèo truyền thống, chèo sân đình) là thể loại sân khấu dân gian kết hợp giữa kịch bản, lời hát, động tác múa và âm nhạc.
- Kịch bản ( tích chèo) phần quan trọng nhất thường lấy trong truyện cổ tích hay chuyện thơ (Thạch Sanh, Lưu Bình - Dương Lễ, Trương Viên...)
- Đặc điểm:
Nghệ thuật biểu diễn:
? Sân khấu:
- Khi chèo đi vào sân khấu chuyên nghiệp thì người xem mới tách biệt với diễn viên.
? Hát và múa :
- Khi hát kèm với múa, các động tác múa là động tác lao động hay sinh hoạt được cách điệu hóa.
- Lúc đầu đơn giản
- Có đến 200 điệu : sử rầu, sử xuân, lới lơ, con gà rừng ...
? Đạo cụ, nhạc cụ : - hỗ trợ cho hát và múa.
- Tuyến chính: Tập trung thể hiện tư tưởng, chủ đề.
- Tuyến phụ : (hề chèo ) nằm ngoài tích chèo góp tiếng cười mua vui cho công chúng, song nó vẫn có giá trị phê phán và thể hiện tính thời sự của vở chèo.
- Nhân vật :
=> Chèo là một loại hình dân gian độc đáo có tính tổng hợp cao và phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ.
2. Vỡ chèo :
Đọc và Tóm tắt
Nhân vật :
KIM NHAM
KIM NHAM
XÚY VÂN
TRIỆU PHƯƠNG
II) Đoạn trích :
Xúy Vân giả dại buộc tội Kim Nham phải trả nàng về cho nhà để theo Trần Phương.
Vị trí :
=> Xúy Vân trở thành vai nữ lệch.
III) Đọc - Hiểu :
1. Tình cảnh của Xúy Vân :
=> Dằn vặt, đau đớn, Nàng không chịu cảnh sống phí hòai tuổi xuân, nàng đã chạy theo khát vọng của tình yêu, hạnh phúc => Giả dại ( lời nói có lúc bộc lộ thật có lúc điên dại) => Bi kịch.
Lời hát nào của Xúy Vân trong đoạn trích là lời nói thật ?
2. Tâm trạng Xúy Vân giả dại :
- Mở đầu đoạn trích là lời tự than thân
Đau thiết , thiệt van.
...Bớ đò, Bớ đò.
=> Câu thơ ngắn gọn, nhịp liền nhau để diễn tả nỗi đau quặn lên, thắt lại.
- Mượn hình ảnh con đò :
Tôi kêu đò , đò nọ không thưa
Tôi càng chờ càng đợi, càng trưa chuyến đò.
a. Tâm trạng Xúy Vân qua lời hát quá giang :
=> để cụ thể hóa tâm trạng mệt mỏi, chán chường, muộn mằn => Tự thấy mình bẽ bàng, dở dang.
=> Khát khao hạnh phúc mãnh liệt.
Hình ảnh ẩn dụ, Câu thơ lục bát
Chả nên... thì về
Ở làm chi mãi ...
=> Tự thấy không có hạnh phúc nên muốn được tháo cũi, xổ lồng, tự do.
- Bộc lộ cuộc sống gia đình
Chắp tay, lạy bạn...
không trăng gió... người gió trăng.
=> Lời van xin, thanh minh thật tội nghiệp. Tình cảnh bế tắc .
=> Tâm trạng dồn nén nhiều cảm xúc vừa mạnh mẽ, vừa đối nghịch báo trước một tính cách, một hành động kịch không bình thường ( mâu thuẫn kịch bắt đầu ).
Thanh minh :
Phần tiểu dẫn nêu những nội dung gì ?
Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về đặc điểm chèo cổ ?