XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

Tiếp tục bài mới

Tìm câu thành ngữ nói về hành động của
2 con hổ sau khi được giúp đỡ trong
văn bản “Con hổ có nghĩa”

Đền ơn đáp nghĩa

Tên gọi kiểu văn bản thể hiện ý kiến,
nhận xét, đánh giá về các sự việc
trong đời sống?

Nghị luận

(về một sự việc, hiện tượng
Trong đời sống)

Khi ý kiến của người khác trùng với
suy nghĩ của em, em thể hiện thái độ gì?

Tán thành

Khi muốn bảo vệ một ý kiến, quan điểm
của người khác em cần làm gì?
Đưa ra lý lẽ, dẫn chứng
để chứng minh ý kiến đó là đúng,
thể hiện sự đồng tình

Có mấy bước để làm một bài văn?
Đó là những bước nào?
Có 3 bước
Bước 1: Trước khi viết
Bước 2: Viết bài
Bước 3: Chỉnh sửa bài

Đối với những việc làm sai trái
em nên thể hiện thái độ gì?
Phản đối, không đồng tình

D

Viết

E

I
YÊU CẦU ĐỐI VỚI BÀI VĂN
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN
ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG
(TRÌNH BÀY Ý KIẾN TÁN
THÀNH)

1
Nêu được vấn đề và ý
nghĩa bàn luận

3

2
Trình bày được sự tán
thành đối với những ý
kiến được bàn luận

Đưa ra được những lí lẽ rõ ràng
và bằng chứng đa dạng để chứng
tỏ sự tán thành đó là có căn cứ

Ý kiến lớn

Ý kiến nhỏ 1

Ý kiến nhỏ 2

Ý kiến nhỏ 3

Lí lẽ + Bằng chứng

Lí lẽ + Bằng chứng

Lí lẽ + BBằng chứng

II
PHÂN TÍCH BÀI VIẾT
THAM KHẢO
“Trường học đầu tiên”

YÊU CẦU: hoàn thiện phiếu học tập theo cặp đôi
THỜI GIAN: 5 phút

Vấn đề cô giáo đưa ra để nghị luận là gì?
Người viết đồng tình với ý kiến nào, của ai?
Người viết đã đưa ra những lý lẽ gì để bảo vệ,
thể hiện sự đồng tình với ý kiến đó?
Người viết đã đưa ra những dẫn chứng gì để
chứng minh cho ý kiến mình tán thành?
Người viết kết thúc vấn đề như thế nào?

Vấn đề cô giáo đưa ra để nghị
luận là gì?
Người viết đồng tình với ý kiến
nào, của ai?
Người viết đã đưa ra những lý
lẽ gì để bảo vệ, thể hiện sự
đồng tình với ý kiến đó?

“Nêu ý kiến về vai trò của gđ và nhà trường
đối với sự trưởng thành của mỗi người”

Đồng ý với ý kiến của bạn Hồng Minh:
“Gia đình cũng là trường học”
Cha mẹ, ông bà không chỉ nuôi nấng, mà
còn dạy bảo …tự nhiên mà thấm thía.
 Vai trò của thành viên trong gia đình

Người viết đã đưa ra những  Câu chuyện của bản thân: Tôi nhớ, lần
dẫn chứng gì để chứng minh tôi mới vào lớp 4… tôi vẫn thấy xấu hổ
cho ý kiến mình tán thành?
Người viết kết thúc vấn đề như
thế nào?

Khẳng định lại sự tán thành của mình.

III
THỰC HÀNH VIẾT
THEO CÁC BƯỚC

CÁC BƯỚC THỰC HÀNH VIẾT

BƯỚC 1

BƯỚC 2

BƯỚC 3

TRƯỚC KHI
VIẾT

VIẾT BÀI

CHỈNH SỬA
BÀI VIẾT

a. Lựa chọn đề tài
Gợi ý một số đề tài
1) Thành công và thất bại, mặt nào mới là trải nghiệm bổ ích giúp
con người tiến bộ?
2) “Không thầy đố mày làm nên” và “Học thầy chẳng tày học
bạn”, câu nào là chân lí?
3) Ham mê trò chơi điện tử, nên hay không nên?
4) Đồ dùng bằng nhựa, tiện tích và tác hại.

b. Tìm ý
Vấn đề được đưa ra bàn luận là gì?
Vấn đề đó gợi ra những cách hiểu nào?
(Có những cách hiểu nào về vấn đề này?)
Ý kiến nào là đáng quan tâm nhất?
(Em đồng tình với ý kiến nào?)
Vì sao em bày tỏ thái độ tán thành?
Em sẽ đưa ra những lý lẽ nào để bảo vệ cho ý kiến đó?
Em sẽ đưa ra những dẫn chứng gì để chứng minh sự đúng
đắn của ý kiến em tán thành
Em sẽ kết thúc bài viết như thế nào?

c. Lập dàn ý

- Mở bài: nếu vấn đề đời sống cần bàn và ý kiến đáng quan tâm về vấn đề đó.
- Thân bài:
+ Trình bày thực chất của ý kiến, quan niệm đã nêu để bàn luận:
+ Thể hiện thái độ tán thành ý kiến vừa nêu bằng các ý:
• Ý 1: Khía cạnh thứ nhất cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
• Ý 2: Khía cạnh thứ hai cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
• Ý 3: Khía cạnh thứ ba cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng).
- Kết bài: khẳng định tính chính xác của ý kiến được người viết tán thành và sự cần
thiết của việc tán thành ý kiến đó.

Mở bài: Nêu vấn đề đời sống cần bàn luận: “Không thầy đố mày làm nên” và
“Học thầy không tày học bạn”, câu nào là chân lí?

Thân bài: Nêu ý kiến đáng quan tâm về vấn đề
Thể hiện thái độ tán thành ý kiến vừa nêu bằng các ý:
+ Ý 1: Khẳng định vai trò của người thầy trong học tập, rèn luyện (thầy cô
giáo là người “lái đò”, mở cánh cửa tri thức…)
+ Ý 2: Khẳng định bên cạnh việc học từ thầy cô còn cần học từ bạn bè
(làm phong phú hiểu biết, dễ chia sẻ, đồng cảm hơn…).
+ ý 3: Khẳng định hai câu tục ngữ nghe qua thì thấy mâu thuẫn, đối ngược
nhau, nhưng thực chất lại bổ sung, làm phong phú cho nhau…
+……
Kết bài: Khẳng định vai trò quan trọng của người thầy trong việc học. Song việc
học cần có sự chủ động, vừa học tập từ thầy cô vừa học hỏi từ bạn bè.

- Nhất quán về ngôi kể/ đại từ xưng hô.
- Triển khai đầy đủ các ý đã có trong dàn ý.
- Nắm vững cách viết của từng phần.

- Mở bài: nếu vấn đề đời sống cần bàn theo cách trực tiếp hay kể lại một câu chuyện để
dẫn đến một vấn đề. Mở bài cần ngắn gọn, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc…
- Thân bài:
+ Làm rõ khía cạnh cơ bản của vấn đề
+ Khẳng định rõ ràng, dứt khoát thái độ tán thành ý kiến
+ Tuần tự kiểm tra từng ý, sử dụng lí lẽ và huy động bằng chứng để sự tán thành ý kiến
có sức thuyết phục. Mỗi ý cần viết thành đoạn văn hoàn chỉnh, giữa các đoạn có liên kết
chặt chẽ với nhau.
- Kết bài: khẳng định lại sự tán thành ý kiến đó, nêu tác dụng của ý kiến đó đối với
cuộc sống. Phần kết bài nên viết trọn vẹn trong 1 đoạn văn.

Đọc, rà soát các phần, các đoạn của bài viết để chỉnh sửa theo
yêu cầu của bài nghị luận về một vấn đề trong đời sống (trình
bày ý kiến tán thành) theo bảng hướng dẫn sau:

Tiêu chí
Ý kiến về vấn đề đời sống đã nêu
rõ ràng chưa?
Đã khẳng định được sự tán thành
ý kiến chưa?
Việc tán thành ý kiến đã có sức
thuyết phục chưa? Lí lẽ và bằng
chứng được nếu có phù hợp với
nội dung nghị luận không?
Đã rút ra được ý nghĩa của việc
tán thành ý kiến chưa?
Việc sử dụng từ ngữ, câu văn,
cách liên kết các câu trong đoạn
và các đoạn trong bài đã đạt yêu
câu chưa?

Đạt

Không
đạt

Chỉnh sửa
Nêu ý kiến chưa nêu rõ trong phần mở bài
cần bổ sung.
Nếu sự tán thành ý kiến thể hiện chưa rõ
thì phải chỉnh sửa về cách diễn đạt.
Bổ sung, thay đổi nếu thấy lí lẽ và bằng
chứng chưa làm cho sự tán thành đủ sức
thuyết phục.
Bổ sung nếu thấy ý nghĩa của việc tán
thành ý kiến còn mờ nhạt.
Chỉnh sửa những lỗi về từ ngữ, ngữ pháp,
bổ sung từ ngữ liên kết nếu thấy giữa các
câu, các đoạn còn rời rạc.

Trong dân gian, thường tồn tại những câu tục ngữ nghe qua thì có vẻ đối
ngược nhau, nhưng thực ra là đang bổ sung cho nhau để hoàn thiện hơn về nội
dung. Hai câu tục ngữ Không thầy đố mày làm nên và Học thầy không tày học
bạn là trường hợp như vậy.
Câu tục ngữ thứ nhất khẳng định tầm quan trọng của người thầy với sự
thành công của mỗi con người. Từ “đố” đã góp phần khiến hình ảnh người thầy
thêm cao lớn, trọng vọng. Bởi nếu thiếu đi thầy cô thì khó mà chúng ta công
dành danh toại được. Ngược lại, câu tục ngữ thứ hai lại đề cao việc học từ bạn
bè hơn cả thầy cô. Từ so sánh “không tày” đã đặt nặng cán cân về phía bạn học.
Và vô tình có phần “xem nhẹ” việc học từ thầy cô. Tuy nhiên, cả hai câu tục
ngữ này đều không sai. Mỗi câu đều đúng ở trong chính khía cạnh của mình.
Khi đứng cạnh nhau, chúng bổ sung những điều còn thiếu cho nhau và từ đó
giúp chúng ta hoàn thiện hơn trên con đường học tập.

Trong cuộc sống chính là vậy. Người thầy người cô dạy dỗ chúng ta tận
tụy những kiến thức bổ ích ở lớp. Giải đáp cho ta những thắc mắc, nghi hoặc,
gỡ rối và chỉ đường cho ta khi gặp những phân vân. Nhưng thầy cô không thể
lúc nào cũng ở bên cạnh ta được, và cũng có những điều mà chúng ta thật khó
để dãi bày cùng họ. Lúc này, chúng ta cần đến những người bạn. Việc có người
bạn cùng lứa tuổi và thân thiết, có cùng cách hiểu, cách trình bày sẽ giúp chúng
ta dễ đưa ra câu hỏi hơn. Việc nhờ bạn chỉ bài trong những lúc cấp thiết đôi khi
sẽ tiện hơn là chúng ta chờ đến lớp để hỏi thầy. Đồng thời, có những điều mà
chúng ta chỉ có thể học từ bạn, chứ không thể từ thầy cô. Tựa như cách chơi
một môn thể thao, cách gấp hạc giấy, các đi xe đạp… Những lúc ấy, bạn bè
chính là người thầy tuyệt vời nhất của ta.
Từ đó, chúng ta hiểu được rằng, trên con đường học tập kia, việc học từ
thầy cô là quan trọng, nhưng việc học từ bạn bè cũng quan trọng không kém.
Chúng ta cần phải biết cân bằng và phối hợp giữa hai cách học này để đem lại
những hiệu quả tốt nhất