Bài 18. Bài học đường đời đầu tiên

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: tú anh
Người gửi: nguyễn thị tú anh
Ngày gửi: 13h:01' 06-06-2025
Dung lượng: 390.0 KB
Số lượt tải: 34
Nguồn: tú anh
Người gửi: nguyễn thị tú anh
Ngày gửi: 13h:01' 06-06-2025
Dung lượng: 390.0 KB
Số lượt tải: 34
Số lượt thích:
0 người
Câu 1. Văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” của tác giả nào?
A. Tố Hữu
B. Nguyễn Du
C. Tô Hoài
D. Phạm Tiến Duật
Đáp án
Văn bản Bài học đường đời đầu tiên của tác giả Tô Hoài => Đáp án: C
Câu 2. Chi tiết nào thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn?
A. Đôi càng bóng mẫm với những chiếc vuốt nhọn hoắt
B. Hai cái răng đen nhánh cứ nhai ngoàm ngoạp
C. Cái đầu nổi từng tảng rất bướng
D. Nằm khểnh bắt chân chữ ngũ
Phương pháp: Đọc và xác định chi tiết thể hiện vẻ đẹp cường tráng của Dế
Mèn
Lời giải chi tiết: Chi tiết thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn: Đôi
càng bóng mẫm với những chiếc vuốt nhọn hoắt => Đáp án: A
Câu 3. Câu chuyện trên được kể bằng lời của nhân vật nào? Hãy chỉ ra các
nhân vật tham gia vào câu chuyện?
Trả lời:
- Câu chuyện trên được kể bằng lời của Dế Mèn.
- Nhân vật tham gia vào câu chuyện: Dế Mèn, Dế Choắt, chị Cốc.
Câu 4. Em hãy liệt kê những từ ngữ , chi tiết miêu tả hình dáng, cử chỉ,
hành động của nhân vật Dế Mèn.
+ chàng dế thanh niên cường tráng
+ càng mẫm bóng
+ vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.
+ co cẳng, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ
+ đôi cánh trước ngắn hủn hoẳn, giờ thành cái áo dài, …
+ vũ lên… phành phạch, giòn giã.
+ cả người rung rinh màu nâu bóng mỡ
+ đầu to ra, nổi từng tảng,
+ hai cái răng đen nhánh
+ râu dài, uốn cong
+ trịnh trọng, khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.
+ đi đứng oai vệ, mỗi bước làm điệu dún dẩy…
+ tợn lắm, cà khịa bà con trong xóm
+ ngứa chân, đá ghẹo anh gọng vó.
Câu 5: Em hãy liệt kê những câu văn kể về lời hội thoại giữa Dế Mèn và
Dế Choắt?
Những lời đối thoại:
- Dế Mèn:
+ Sao chú mày sống cẩu thả quá như thế! Nhà cửa đâu… thì chú có mà đi đời !
+ Ôi thôi, chú mày ơi! Chú mày có lớn mà chẳng có khôn.
+ Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
+ Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày… cho chết!
- Dế Choắt:
+ Thưa anh, em cũng muốn khôn nhưng khôn không được. …em mới dám nói…
+ Anh đã nghĩ thương em … em chạy sang…
Câu 6 : Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn có nghĩ đến
hậu quả không?
Lời giải chi tiết: Dế Mèn không hề nghĩ đến hậu
quả.
Câu 7 : Điều gì đã xảy ra với Dế Choắt? Dế Mèn đã làm gì khi chứng kiến
điều đó?
Đáp án:
- Dế Choắt bị chị Cốc tưởng lầm nên đã bị đánh đến trọng thương
- Dế Mèn núp tận đáy hang, khiếp sợ, nằm im thin thít
Câu 8 : Những từ ngữ nào miêu tả cảm xúc của Dế Mèn?
- Cảm xúc của Dế Mèn: vừa hốt hoảng vừa ân hận, hối lỗi.
Câu 9 : Những chi tiết nào miêu tả ngoại hình và hành động của Dế
Mèn?
- Ngoại hình:
+ Đôi càng mẫm bóng.
+ Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.
+ Đôi cánh trước ngắn hủn hoẳn, giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm
đuôi.
+ Đầu to ra, nổi từng tảng rất bướng.
+ Hai cái răng đen nhánh như hai lưỡi liềm máy, nhai ngoàm ngoạp.
+ Sợi râu dài, uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng.
- Hành động:
+ Thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, co cẳng đạp phanh phách.
+ Trịnh trọng, khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.
+ Đi đứng oai vệ.
+ Cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm.
Câu 10: Em yêu thích điều gì và không yêu thích điều gì về nhân vật Dế
Mèn? Và vì sao em không yêu thích?
- Điều em thích ở Dế Mèn: một chàng dế có ngoại hình đẹp, khỏe mạnh, cường
tráng, tự tin.
- Điều em không thích ở Dế Mèn: Tính cách kiêu căng, hống hách, tự phụ.
Vì : Ý thức được thế mạnh và vẻ đẹp của mình là một điều tốt nhưng Dế Mèn lại
sa vào sự tự phụ, hống hách tới mức ngộ nhận về bản thân thì có thể dễ dẫn đến
những việc làm sai trái và kết cục đau buồn
Câu 11: Sau khi trêu chị Cốc rồi chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn
đã có những cảm xúc, suy nghĩ gì?
+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ Choắt: “Khiếp nằm im thin thít”
+ Bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quả không lường hết được.
+ Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vì cái chết và lời khuyên của Dế Choắt.
+ Ân hận xám hối, vừa thương bạn vừa ăn năn.
+ Đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên phải trả giá.
→ Dế Mèn từ hung hăng, hống hách trở nên hèn nhát, run sợ; vẫn còn có
tình cảm đồng loại, biết ăn năn hối lỗi
Câu 12: Dế Mèn rút ra được bài học gì sau bài học đường đời đầu
tiên?
- Dế Mèn rút ra được bài học:
+ “Sống ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ
sớm muộn cũng chuốc họa vào thân.”
+ Không kiêu căng, tự phụ, không khinh thường ai, phải biết yêu
thương, giúp đỡ kẻ yếu thế hơn mình.
Câu 13 : Em có hình dung gì về nhân vật Dế Choắt ?
Nếu ngoài đời em gặp người có hình dáng như Dế Choắt em có suy
nghĩ gì?
- Hình dung về nhân vật Dế Choắt: Một người gầy gò, ốm yếu, xấu xí,
thảm hại.
- Nếu gặp người như Dế Choắt em sẽ đồng cảm, yêu thương, không coi
thường, hách dịch, giúp đỡ họ những lúc khó khăn, hoạn nạn,…
Câu 14
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi.
“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên,
đạp phanh phách vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao
vừa lia qua. Đôi càng tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài
kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn
giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi
gương được và rất ưa nhìn. Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng. Hai cái
răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm
việc.
? Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh? Hãy cho biết phép tu từ so
sánh đó thuộc kiểu so sánh nào?
Đáp án:
Các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh:
+ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.
→ So sánh ngang bằng.
+ Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi
liềm máy làm việc.
→ So sánh ngang bằng
Bài Tập về nhà :
Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) kể lại một sự việc trong đoạn trích “Bài
học đường đời đầu tiên” bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.
Tôi là Cốc, tôi đã gây ra một tai họa quá lớn đối với Dế Choắt. Hôm đó, vừa
ăn xong, tôi lên đứng ở bãi đất trống, mát mẻ trước cửa hang để nghỉ ngơi,
rỉa lông, rỉa cánh và chùi mép thì nghe thấy một giọng véo von đầy thách
thức khiến tôi giật nảy mình. Lúc đó tôi tức lắm định bụng tìm thủ phạm
nhưng không thấy ai khác ngoài duy nhất một chú dế nhỏ con, ấy là Dế
Choắt. Không chần chừ gì thêm nữa, bỏ ngoài tai mọi lời thanh minh, van
xin, tôi lấy cái mỏ như cái dùi sắt của mình giáng thẳng vào lưng Dế Choắt
khiến Choắt quẹo xương sống lăn ra kêu váng, đau đớn. Hồi lâu, như đã hả
cơn tức, tôi đứng rỉa lông cánh một lát nữa rồi lại bay là xuống đầm nước
mặc kệ Dế Choắt lúc đó. Mãi sau này tôi mới biết được là Dế Mèn nói câu đó
chứ không phải Dế Choắt, tôi thấy hối hận trong lòng lắm vì đã nóng tính và
không tìm hiểu rõ ràng mà đã làm cho Choắt bị chết oan. Choắt ơi, bạn ở nơi
xa hãy tha lỗi cho tôi nhé!
A. Tố Hữu
B. Nguyễn Du
C. Tô Hoài
D. Phạm Tiến Duật
Đáp án
Văn bản Bài học đường đời đầu tiên của tác giả Tô Hoài => Đáp án: C
Câu 2. Chi tiết nào thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn?
A. Đôi càng bóng mẫm với những chiếc vuốt nhọn hoắt
B. Hai cái răng đen nhánh cứ nhai ngoàm ngoạp
C. Cái đầu nổi từng tảng rất bướng
D. Nằm khểnh bắt chân chữ ngũ
Phương pháp: Đọc và xác định chi tiết thể hiện vẻ đẹp cường tráng của Dế
Mèn
Lời giải chi tiết: Chi tiết thể hiện được vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn: Đôi
càng bóng mẫm với những chiếc vuốt nhọn hoắt => Đáp án: A
Câu 3. Câu chuyện trên được kể bằng lời của nhân vật nào? Hãy chỉ ra các
nhân vật tham gia vào câu chuyện?
Trả lời:
- Câu chuyện trên được kể bằng lời của Dế Mèn.
- Nhân vật tham gia vào câu chuyện: Dế Mèn, Dế Choắt, chị Cốc.
Câu 4. Em hãy liệt kê những từ ngữ , chi tiết miêu tả hình dáng, cử chỉ,
hành động của nhân vật Dế Mèn.
+ chàng dế thanh niên cường tráng
+ càng mẫm bóng
+ vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.
+ co cẳng, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ
+ đôi cánh trước ngắn hủn hoẳn, giờ thành cái áo dài, …
+ vũ lên… phành phạch, giòn giã.
+ cả người rung rinh màu nâu bóng mỡ
+ đầu to ra, nổi từng tảng,
+ hai cái răng đen nhánh
+ râu dài, uốn cong
+ trịnh trọng, khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.
+ đi đứng oai vệ, mỗi bước làm điệu dún dẩy…
+ tợn lắm, cà khịa bà con trong xóm
+ ngứa chân, đá ghẹo anh gọng vó.
Câu 5: Em hãy liệt kê những câu văn kể về lời hội thoại giữa Dế Mèn và
Dế Choắt?
Những lời đối thoại:
- Dế Mèn:
+ Sao chú mày sống cẩu thả quá như thế! Nhà cửa đâu… thì chú có mà đi đời !
+ Ôi thôi, chú mày ơi! Chú mày có lớn mà chẳng có khôn.
+ Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
+ Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày… cho chết!
- Dế Choắt:
+ Thưa anh, em cũng muốn khôn nhưng khôn không được. …em mới dám nói…
+ Anh đã nghĩ thương em … em chạy sang…
Câu 6 : Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn có nghĩ đến
hậu quả không?
Lời giải chi tiết: Dế Mèn không hề nghĩ đến hậu
quả.
Câu 7 : Điều gì đã xảy ra với Dế Choắt? Dế Mèn đã làm gì khi chứng kiến
điều đó?
Đáp án:
- Dế Choắt bị chị Cốc tưởng lầm nên đã bị đánh đến trọng thương
- Dế Mèn núp tận đáy hang, khiếp sợ, nằm im thin thít
Câu 8 : Những từ ngữ nào miêu tả cảm xúc của Dế Mèn?
- Cảm xúc của Dế Mèn: vừa hốt hoảng vừa ân hận, hối lỗi.
Câu 9 : Những chi tiết nào miêu tả ngoại hình và hành động của Dế
Mèn?
- Ngoại hình:
+ Đôi càng mẫm bóng.
+ Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.
+ Đôi cánh trước ngắn hủn hoẳn, giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm
đuôi.
+ Đầu to ra, nổi từng tảng rất bướng.
+ Hai cái răng đen nhánh như hai lưỡi liềm máy, nhai ngoàm ngoạp.
+ Sợi râu dài, uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng.
- Hành động:
+ Thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, co cẳng đạp phanh phách.
+ Trịnh trọng, khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.
+ Đi đứng oai vệ.
+ Cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm.
Câu 10: Em yêu thích điều gì và không yêu thích điều gì về nhân vật Dế
Mèn? Và vì sao em không yêu thích?
- Điều em thích ở Dế Mèn: một chàng dế có ngoại hình đẹp, khỏe mạnh, cường
tráng, tự tin.
- Điều em không thích ở Dế Mèn: Tính cách kiêu căng, hống hách, tự phụ.
Vì : Ý thức được thế mạnh và vẻ đẹp của mình là một điều tốt nhưng Dế Mèn lại
sa vào sự tự phụ, hống hách tới mức ngộ nhận về bản thân thì có thể dễ dẫn đến
những việc làm sai trái và kết cục đau buồn
Câu 11: Sau khi trêu chị Cốc rồi chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn
đã có những cảm xúc, suy nghĩ gì?
+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ Choắt: “Khiếp nằm im thin thít”
+ Bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quả không lường hết được.
+ Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vì cái chết và lời khuyên của Dế Choắt.
+ Ân hận xám hối, vừa thương bạn vừa ăn năn.
+ Đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên phải trả giá.
→ Dế Mèn từ hung hăng, hống hách trở nên hèn nhát, run sợ; vẫn còn có
tình cảm đồng loại, biết ăn năn hối lỗi
Câu 12: Dế Mèn rút ra được bài học gì sau bài học đường đời đầu
tiên?
- Dế Mèn rút ra được bài học:
+ “Sống ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ
sớm muộn cũng chuốc họa vào thân.”
+ Không kiêu căng, tự phụ, không khinh thường ai, phải biết yêu
thương, giúp đỡ kẻ yếu thế hơn mình.
Câu 13 : Em có hình dung gì về nhân vật Dế Choắt ?
Nếu ngoài đời em gặp người có hình dáng như Dế Choắt em có suy
nghĩ gì?
- Hình dung về nhân vật Dế Choắt: Một người gầy gò, ốm yếu, xấu xí,
thảm hại.
- Nếu gặp người như Dế Choắt em sẽ đồng cảm, yêu thương, không coi
thường, hách dịch, giúp đỡ họ những lúc khó khăn, hoạn nạn,…
Câu 14
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi.
“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên,
đạp phanh phách vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao
vừa lia qua. Đôi càng tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài
kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn
giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi
gương được và rất ưa nhìn. Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng. Hai cái
răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm
việc.
? Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh? Hãy cho biết phép tu từ so
sánh đó thuộc kiểu so sánh nào?
Đáp án:
Các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh:
+ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.
→ So sánh ngang bằng.
+ Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi
liềm máy làm việc.
→ So sánh ngang bằng
Bài Tập về nhà :
Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) kể lại một sự việc trong đoạn trích “Bài
học đường đời đầu tiên” bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.
Tôi là Cốc, tôi đã gây ra một tai họa quá lớn đối với Dế Choắt. Hôm đó, vừa
ăn xong, tôi lên đứng ở bãi đất trống, mát mẻ trước cửa hang để nghỉ ngơi,
rỉa lông, rỉa cánh và chùi mép thì nghe thấy một giọng véo von đầy thách
thức khiến tôi giật nảy mình. Lúc đó tôi tức lắm định bụng tìm thủ phạm
nhưng không thấy ai khác ngoài duy nhất một chú dế nhỏ con, ấy là Dế
Choắt. Không chần chừ gì thêm nữa, bỏ ngoài tai mọi lời thanh minh, van
xin, tôi lấy cái mỏ như cái dùi sắt của mình giáng thẳng vào lưng Dế Choắt
khiến Choắt quẹo xương sống lăn ra kêu váng, đau đớn. Hồi lâu, như đã hả
cơn tức, tôi đứng rỉa lông cánh một lát nữa rồi lại bay là xuống đầm nước
mặc kệ Dế Choắt lúc đó. Mãi sau này tôi mới biết được là Dế Mèn nói câu đó
chứ không phải Dế Choắt, tôi thấy hối hận trong lòng lắm vì đã nóng tính và
không tìm hiểu rõ ràng mà đã làm cho Choắt bị chết oan. Choắt ơi, bạn ở nơi
xa hãy tha lỗi cho tôi nhé!
 







Các ý kiến mới nhất