(Phạm Tiến Duật)

Tiết
2

BÀI THƠ VỀ
TIỂU
ĐỘI
XE KHÔNG KÍNH
Click
to add
Title
(Phạm Tiến Duật)

I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
- Phạm Tiến Duật (1941-2007), quê
ở Phú Thọ.
- Ông là gương mặt tiêu biểu cho
thế hệ nhà thơ trẻ thời chống Mĩ.
- Thơ ông thường viết về thế hệ trẻ
trong kháng chiến chống Mỹ với
giọng điệu trẻ trung, sôi nổi, tinh
nghịch, sâu sắc.

Tiết
2

: BÀI THƠ VỀ
TIỂU
ĐỘI
XE KHÔNG KÍNH
Click
to add
Title
(Phạm Tiến Duật)

I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
2. Tác phẩm:
a) Xuất xứ:
- Bài thơ được sáng tác năm 1969.
In trong tập "Vầng trăng quầng
lửa”
b) Thể thơ: Thơ tự do
c) Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm + tự sự.

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Ung dung buồng lái ta ngồi ,
Đã về đây họp thành tiểu đội
Nhìn đất , nhìn trời , nhìn thẳng .
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi .
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Như sa như ùa vào buồng lái
Võng mắc chông chênh đường xe
chạy
Lại đi , lại đi trời xanh thêm
Không có kính , ừ thì có bụi ,
Bụi phun tóc trắng như người già
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Chưa cần rửa , phì phèo châm điếu thuốc
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha .
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
Không có kính , ừ thì ướt áo
1969
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
(Phạm Tiến Duật, Vầng trăng quầng lửa,
Chưa cần thay , lái trăm cây số nữa
NXB Văn học, Hà Nội, 1970)
Mưa ngừng , gió lùa khô mau thôi .

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
- Khó khăn: Bụi phun, mưa tuôn, mưa xối.
 Thiên nhiên khắc nghiệt ở Trường Sơn.
=> Tinh thần lạc quan, bất chấp gian khổ.
Họ sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để
hoàn thành nhiệm vụ.

khổ
thơ trên,
em
? Từ
Em2có
nhận
xét như
? Qua đây, em có nhận
thấy
người
đang
phải
thế nào
về lính
thiên
nhiên
xét
gì vềvới
tinh
thânkhó
và
đối
diện
những
nơi đây?
thái
khănđộ
gì?của người lính?

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

- Nhan đề bài thơ khà dài như
dư từ “bài thơ về” điều đó tạo
nên sự lạ, độc đáo.
- Làm nổi bật rõ hình ảnh của
toàn bài: những chiếc xe không
kính.
- Còn làm nổi bật chất hiện thực
khốc liệt, chất thơ của tuổi trẻ
hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung,
lạc quan.

? Em hiểu gì về nhan đề
của bài thơ?

Tôi phải thêm “Bài thơ về…”, để
báo trước cho mọi người biết
rằng là tôi viết thơ, chứ không
phải một khúc văn xuôi. Bài thơ
về tiểu đội xe không kính là cách
đưa chất liệu văn xuôi vào thơ,
những câu thơ “đặc” văn xuôi
được kết hợp lại trong một cảm
hứng chung.

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
- Điệp từ “không”, động từ mạnh “bom giật,
bom rung”.
 Lí giải rõ nguyên nhân xe không có kính.
“Không có kính, rồi xe không có đèn, ? Theo em vì sao tác giả có thể miêu tả
Không có mui xe, thùng xe có xước” chân thực những chiếc xe không kính?
- Phép liệt kê, điệp ngữ, lặp cấu trúc câu.
 Sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh làm cho ?những
chiếc
xe xét
bị biến
Tác
giả
đã
sử
dụng
?
Em
có
nhận
gì
?
Em
có
nhận
xét
gì
về
?
Trên
tuyến
đường
Trường
Sơn,
không
phải
chỉ
?
Hai
có
câu
những
thơ
chiếc
đầu,
tác
dạng, trần trụi hơn nữa.
biện
pháp
nghệ
thuật
về
sự
tàn
phá
của
?
Em
có
nhận
xét
gì
về
hình
nội
dung
2
câu
thơ
đầu?
xe
không
có
kính
mà
tình
trạng
những
chiếc
xe
giả
còn
đã
thiếu
sử
dụng
nhiều
biện
bộ
=> Những chiếc xe độc đáo, mang đầy thương gì
tích
mà
vẫn
hiên
trongtranh?
2 câu thơ này?
chiến
ảnh
những
chiếc
xe?
phậnrakhác
pháp
tả như
nghệ
thế
thuật
nào?
gì?
ngang
trận.nữa. Đó là những chiếc xe được miêu

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
“Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng .
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào
tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
nhưdung”.
ùa vào buồng lái.”
- Tư Như
thế: sa
“Ung
- Nhìn: đất, trời, thẳng.
- Thấy: gió, con đường, sao, cánh chim.
- Nghệ thuật: đảo ngữ, điệp ngữ.

?? Tác
giả
đã
sử
dụng
Từ hình
ảnh
những
Qua
những
câu
thơ này,
những
biện
pháp
nghệ
chiếc
không
kính
em
có xe
nhận
xét gì
về trong
tư
thuật
gì người
ởkhốc
đoạnlính
thơlái
trên?
bomcủa
đạn
liệt.
tác
giả
thế
xe?
đã khắc hoạ hình ảnh
người chiến sỹ lái xe qua
những câu thơ nào?

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.

 Người lính ung dung, hiên ngang, bình
tĩnh, tập trung cao độ.
? Qua đây, em có nhận

xét gì về người chiến sĩ
lái xe?

Đường
Trường Sơn
huyền thoại
? Em hiểu gì vể tuyến
đường Trường Sơn
trong thời kì chống Mĩ?

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
“Không có kính, ừ thì có bụi,
Bụi phun tóc trắng như người già
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Không có kính, ừ thì ướt áo
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”

? Không phải chỉ đương
? Em có nhận xét gì về các
đầu với bom đạn mà người
biện pháp nghệ thuật được
lính còn phải đối mặt với
sử dụng trong 2 khổ thơ
sự khắc nghiệt của thời tiết
trên? Biện pháp nghệ thuật
Trường Sơn, em hãy chỉ ra
đó tạo nên giọng điệu như
những câu thơ đó?
chogiọng
bài thơ?
- Lặp cấu trúc câu, khẩu ngữ, phép so sánhthế
tạonào
nên
điệu

ngang tàng.

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt
qua cửa
vỡ rồi
Bếptay
Hoàng
Cầmkính
ta dựng
giữa trời

? Tuy nhà thơ không đề cập tình đồng chí, đồng đội nhưng người đọc
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
vẫn cảm nhận được rất cụ thể tình cảm thiêng liêng ấy. Câu thơ nào
thể hiện điều đó?

Võng mắc chông chênh đường xe chạy

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
“Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”
- Kính vỡ  điểu kiện thuận lợi để người lính
chào nhau, bắt tay, tiếp thêm sức mạnh, hứa
quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
“Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”
- Tình cảm đồng chí, đồng đội đã được nâng lên
thành tình cảm anh em ruột thịt.

“Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”
? Tình
được
đượcxe
thểkiên
hiện
rõ nhất
câu thơ
?
- Điệp
ngữ,đồng
phépchí
ẩn dụ
 đoàn
cường
tiến ởvềnhững
phía trước
đầy nào
hi vọng.
?Em
Emhiểu
có nhận
vềvề
nghệ
thuậtcâu
được
dụng trong câu thơ trên?
như xét
thế gì
nào
những
thơsửnày?

Em cóđồng
nhận xét
về tìnhđội
đồng
chí,bóđồng
trong
đoạn
thơem
này?
=>? Tình
chí,gìđồng
gắn
keođội
sơn,
như
anh
một nhà.

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.
“Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.”
- Hình ảnh đối lập, phép hoán dụ.

=> Ý chí chiến đấu để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
? Em
Ý chí
cóchiến
nhận đấu
xét gì
củavềngười
biện pháp
lính được
nghệthể
thuật
hiện
được
ở khổ
sử dụng
thơ cuối
trong
như
khổ
thếthơ
nào?
này?

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.

3. Tổng kết:
a) Nghệ thuật:
b) Nội dung:
* Ghi nhớ: (SGK)

? ?Đọc
Em ghi
hãynhớ
tổng(SGK)?
kết nghệ

thuật và nội dung của bài thơ?

Tiết2 35,36: BÀI THƠ Click
VỀ TIỂU
to addĐỘI
TitleXE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
III. Luyện tập: (HS làm ở nhà)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung,
nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
2. Làm bài tập phần luyện tập
3. Ôn tập chuẩn bị kiểm tra giữa kì