KIỂM TRA BÀI CŨ

Chọn câu trả lời đúng nhất:
1. Hệ bài tiết nước tiểu gồm các cơ quan:
A. Thận, cầu thận, bóng đái.
C. Thận, ống dẫn nước tiểu,
bóng đái, ống đái.

B. Thận, cầu thận, bóng đái, ống đái.
D. Thận, nang cầu thận, bóng đái, ống
đái.

2. Ở người bình thường, mỗi quả thận chứa khoảng bao nhiêu đơn
vị chức năng?
A. Một tỉ

B. Một triệu

C. Một nghìn

D. Một trăm

3. Đơn vị chức năng của thận không bao gồm thành phần nào sau
đây:
A. Ống góp
B. Ống thận
C. Cầu thận
D. Nang cầu thận
4. Cầu thận thực chất là
A. hệ thống động mạch xen
kẽ nhau.

B. một búi mao mạch máu dày đặc.

C. một chuỗi các tĩnh mạch dày
đặc.

D. một búi mao mạch bạch huyết
dày đặc.

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
- Sự tạo thành nước tiểu diễn Sự
ra ởtạo
các
đơn vị
chức
năng của thận.
thành
nước
tiểu
diễn ra ở đâu?

Cấu tạo một đơn vị chức năng của thận

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu

Mao mạch quanh ống thận

Ống thận

LỌC MÁU

HẤP THỤ LẠI

BÀI TIẾT TIẾP

- Màng lọc là vách mao mạch
với các lỗ nhỏ 30- 40 A0

- Có sử dụng năng
lượng ATP

- Có sử dụng năng lượng
ATP

- Sự chênh lệch áp suất tạo ra
lực đẩy các chất qua lỗ lọc.

- Các chất được hấp
thụ lại:

- Các chất được bài tiết
tiếp:

- Các tế bào máu và protein
lớn hơn lỗ lọc nên vẫn ở lại
trong máu.

+ Chất dinh dưỡng

+ Các chất cặn bã: axit
uric, creatin…

+ Nước

+ Các chất thuốc

+ Các ion Na+, Cl- ...

+ ion thừa: H+, K+…

Thảo luận nhóm
1. Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu? Kết
quả?
Các quá trình hình thành
Vị trí
Kết quả
nước tiểu

  Lọc máu
  Hấp thụ lại
  Bài tiết tiếp

  Cầu thận
 

 

 

 

Ống thận

 

Tạo nước tiểu đầu
Tạo nước tiểu chính thức

2. Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
Thành phần nước tiểu đầu
Không có các tế bào máu và protein

Máu
Có các tế bào máu và protein

3. Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?
Đặc điểm

Nước tiểu đầu

Nước tiểu chính thức

Nồng độ các chất hoà tan

Loãng

Chất độc, chất cặn bã

Có ít

Có nhiều

Chất dinh dưỡng

Có nhiều

Gần như không

Đậm đặc

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
- Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận.
- Gồm 3 quá trình: lọc máu, hấp thụ lại và bài tiết tiếp.
+ Quá trình lọc máu xảy ra ở cầu thận  tạo nước tiểu đầu.
+ Quá trình hấp thụ lại vào máu các
Tạo nước
chất cần thiết
ống thận  tiểu chính
+ Bài tiết tiếp chất cặn bã, chất độc
thức.
hại
- Ý nghĩa: Giúp duy trì và ổn định nồng độ các chất trong máu.

Bệnh nhân viêm cầu thận, suy thận

Bệnh nhân chạy thân nhân tạo

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
II/ Thải nước tiểu

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
II/ Thải nước tiểu
Nước tiểu chính thức
Bể thận
Ống dẫn nước tiểu

Bể
thận

Bóng đái
Ống đái
Thải ra ngoài

Ống dẫn
nước tiểu

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
II/ Thải nước tiểu
Nước tiểu chính thức đổ vào
bể thận, qua ống dẫn nước
tiểu xuống tích trữ ở bóng
đái, rồi được thải ra ngoài
nhờ hoạt động của cơ vòng
ống đái (cùng với cơ bóng
đái và cơ bụng).

Bể
thận

Ống dẫn
nước tiểu

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
II/ Thải nước tiểu
tạotuần
thành
nước
diễn
+Sự
Máu
hoàn
liêntiểu
tục qua
ra liên
sự thải
thận
để lọctục.
tạo Nhưng
thành nước
tiểu
nước tiểu
khỏi cơ thể chỉ
(không
theoraý muốn).
xảy ra vào những lúc nhất
định. Có sự khác nhau đó là
+doNước
đâu? tiểu chính thức được
tích trữ trong bóng đái khi
lên tới 200ml, đủ áp lực để
gây cảm giác muốn đi tiểu.
Nếu cơ vòng mở ra (có sự
phối hợp co của cơ bóng đái
và cơ bụng)  nước tiểu mới
thoát ra ngoài.

Bể
thận

Ống dẫn
nước tiểu

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
II/ Thải nước tiểu
Giải thích tại sao trẻ nhỏ
thường tiểu dầm, còn người
già khó điều khiển phản xạ đi
tiểu?
+ Ở trẻ nhỏ, do hệ thần kinh
chưa phát triển.
+ Ở người già, sự co cơ vân ở
ống đái không tốt.

Bể
thận

Ống dẫn
nước tiểu

Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu
màng lọc bị tổn thương?

Khi màng lọc bị tổn thương làm cho quá trình lọc
máu bị ngưng trệ hoặc cho prôtêin và các tế bào
máu lọt qua màng, gây ra hiện tượng tiểu ra máu,…

H Ệ B

GIẢI Ô CHỮ
C

1

T

H

Ế T
1

T

H

Ố

N

G

T

H

Ậ

R

Ô

T

Ê

I

N

B

Ó

N

G

Đ

Á

I

T

Ế

B

À

O

M

Á

U

Ả

I

N

Ư

Ớ

C

T

I

4
6

T I

U

P

5

I

Ầ

2
3

À

Ậ N

2

N

3
4
5
Ể

U

6

Câu
tiểu
chính
thức
sau
khi
được
tạo
ra sẽ
xảy
racầu
quá
Câu 6:
5: Nước
Thành
phần
nào
cólạitrong
máu
mà
không
có
trong
nước
Câu
Câu
2:
3:
Quá
Chất
trình
nào
trong
hấp
thụ
máu
không
và
bài
lọt
tiết
qua
tiếp
màng
được
lọc
được
của
diễn
ra
Câu
4:
Nước
tiểu
chính
thức
được
dự
trữ
ở
đâu
?
7ô
Câu
1:
Bộ?tiếp
phậntheo
nào?của
hệ bài tiết đảm nhận chức năng lọc máu ?
trình
nào
12ô
tiểu
đầu
ởthận
đâu?
trong
7ô 8ô
quá trình
lọc máu ? 7ô
7ô

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc mục “Em có biết”
- Soạn bài 40. Vệ sinh hệ bài tiết
nước tiểu
* Tìm hiểu các tác nhân gây hại
cho hệ bài tiết.
* Các thói quen khoa học để bảo
vệ hệ bài tiết.

KIỂM TRA BÀI CŨ
Thận trái

Thận
phải

ống dẫn
nước tiểu

24

Bóng
đái
ống đái

38

Nang cầu thận

Ống
thận

Cầu thận

MỖI ĐƠN VỊ CHỨC NĂNG CỦA THẬN GỒM
NHỮNG PHẦN CHÍNH

TIẾT 43, BÀI 39. BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I/ Tạo thành nước tiểu
- Sự tạo thành nước tiểu diễn Sự
ra ởtạo
các
đơn vị
chức
năng của thận.
thành
nước
tiểu
diễn ra ở đâu?

Mao mạch quanh ống thận

Ống thận

Thảo luận nhóm
1. Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu? Kết
quả?
Các quá trình hình thành
Vị trí
Kết quả
nước tiểu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
Thành phần nước tiểu đầu

Máu

3. Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?
Đặc điểm
Nồng độ các chất hoà tan
Chất độc, chất cặn bã
Chất dinh dưỡng

Nước tiểu đầu

Nước tiểu chính thức