CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GiỜ
LỚP 7A5
Bánh trôi nước
Hồ Xuân Hương
Hồ Xuân Hương
+ Hồ Xuân Hương (?-?), lai lịch chưa thật rõ sống vào cuối thế kỉ XVIII – đầu XIX.
+ Quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Từng sống ở phường Khán Xuân gần Hồ Tây, Hà Nội.
+ Là nữ sĩ tài danh hiếm có nhưng đường tình duyên trắc trở, bất hạnh.
+ Bà để lại khoảng 50 bài thơ Nôm và 1 tập thơ chữ Hán “Lưu Hương Kí”
+ Được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”
Một số tác phẩm thơ Hồ Xuân Hương
Một số tác phẩm thơ Hồ Xuân Hương
BÁNH TRÔI NƯỚC
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
là loại bánh được làm bằng bột nếp, được nhào nặn và viên tròn, có nhân đường phên màu đỏ bên trong, được luộc bằng cách bỏ vào nồi nước đun sôi, khi bánh nổi là chín.
- Rắn:
- Nát:
- Bánh trôi nước:
Cứng
Nhão
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
4 câu
7 chữ/câu
13
Có hai lớp nghĩa
- Nghĩa thứ nhất (Nghĩa đen): miêu tả bánh trôi nước khi đang luộc chín.
- Nghĩa thứ hai (Nghĩa bóng) : phản ánh vẻ đẹp, phẩm chất và thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Màu sắc: Vỏ trắng, nhân đỏ son
Hình dáng: Tròn
Cách nấu: luộc trong nước, sống thì chìm, chín thì nổi
Kĩ thuật làm bánh: Tùy thuộc vào tay kẻ nặn khéo hay vụng mà chiếc bánh có thể rắn hay nát
Chất lượng thành phẩm: ngon, ngọt không thay đổi
Nhân hóa, mô típ: “thân em”
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Nghệ thuật:
Cặp quan hệ từ: “vừa…vừa…”
Thành ngữ: “bảy nổi ba chìm”
Từ trái ngược: “rắn - nát”
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Vẻ đẹp ngoại hình:
+ “Thân em vừa trắng lại vừa tròn”
Trắng trẻo, đầy đặn, phúc hậu
Cuộc đời, thân phận:
+ “Bảy nổi ba chìm”
+ “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”
Trôi nổi, vùi dập, bấp bênh.
Phụ thuộc, cam chịu, không được làm chủ cuộc đời
Phẩm chất, vẻ đẹp tâm hồn:
+ “Vẫn giữ tấm lòng son”
Son sắt, thủy chung
- Nghệ thuật:
+ Ẩn dụ
+ Quan hệ từ, tính từ
+ Đảo thành ngữ
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
+ Sự đa giọng điệu
+ Ca ngợi vẻ đẹp ngoại hình và tâm hồn người của phụ nữ
+ Cảm thương sâu sắc cho số phận lênh đênh, phụ thuộc
+ Lên án, tố cáo xã hội phong kiến phụ quyền
1. Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt hàm súc, cô đọng
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
- Tả thực chiếc bánh trôi nước – món ăn bình dị, dân dã, mang đậm bản sắc dân tộc.
- Trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ xưa; đồng thời cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ
2. Nội dung
Bà Tòng Thị Phóng –
Ủy viên Bộ chính trị BCHTƯ
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh
Quyền Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Kim Ngân
Chủ tịch Quốc hội
Bà Nguyễn Hương Giang
– Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh
Bài tập 1:
Những câu ca dao bắt đầu bằng cụm từ “Thân em”
1. Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.
2. Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?
3. Thân em như giếng giữa đàng
Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chân.
4. Thân em như như hạt mưa rào
Hạt rơi xuống giếng, hạt vào vườn hoa.
5. Thân em như quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay.
6. Thân em như củ ấu củ gai
Nửa trong thì trắng, nửa ngoài thì đen.
7. Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai.
...........................
Tiết 26 Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM