CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Trong cuộc khảo sát tìm hiểu về cách học của học sinh khối 7 được kết quả
như sau:
Có 50% học sinh học qua đọc, viết;

Có 10% học sinh học qua vận động;

Có 35% học sinh học qua nghe;

Có 5% học sinh học qua quan sát.

Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Kết quả thu thập trên không có số liệu.
B. Kết quả thu thập trên không phải là số.
C. Kết quả trên gồm cả dữ liệu là số liệu và dữ liệu không phải là số.
D. Kết quả trên là dữ liệu phần trăm không phải dữ liệu là số.

CHƯƠNG V: DỮ LIỆU VÀ BIỂU ĐỒ
TIẾT 29: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI
DỮ LIỆU (Tiết 1)

NỘI DUNG BÀI HỌC
THU THẬP DỮ LIỆU

PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

01
THU THẬP DỮ LIỆU

HĐ 1:

Nêu các phương pháp thu thập dữ liệu đã được học.
Mỗi phương pháp cho một ví dụ.
Trả lời:

Các phương pháp thu thập dữ liệu đã được học: Có nhiều cách để
thu thập dữ liệu như quan sát, làm thí nghiệm, lập phiếu hỏi,... hay
thu thập từ những nguồn có sẵn như sách báo, trang web,...
Ví dụ:
-

Làm thí nghiệm đo nhiệt độ của nước trong quá trình đun sôi.

-

Lập phiếu hỏi các loại hoa quả yêu thích của các bạn trong lớp.

-

Tra cứu số ca mắc covid của các nước trên thế giới năm 2020.

KẾT LUẬN
Thu thập dữ liệu có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp.
 Thu thập dữ liệu trực tiếp là việc thu thập dữ liệu thông qua
quan sát, làm thí nghiệm, lập bảng hỏi, phỏng vấn,…
 Thu thập dữ liệu gián tiếp là việc thu thập dữ liệu từ những
nguồn có sẵn như sách, báo, mạng Internet,…
Để có thể đưa ra các kết luận hợp lí, dữ liệu thu thập được phải
đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ đối tượng đang được quan tâm.

Ví dụ 1
Để thu thập mỗi dữ liệu sau, ta nên làm thế nào? Đó là thu thập dữ liệu
trực tiếp hay gián tiếp?
a) Dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá Việt Nam trong thời gian gần đây.
b) Số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo thời gian.
Giải:
a) Để thu thập dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá nam Việt Nam trong
thời gian gần đây, cách tốt nhất là ta vào website của Liên đoàn Bóng đá Thế
giới (FIFA) tại địa chỉ fifa.com/fifa-world-ranking/vie để thu thập. Đây là
phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.

Ví dụ 1
Để thu thập mỗi dữ liệu sau, ta nên làm thế nào? Đó là thu thập dữ liệu
trực tiếp hay gián tiếp?
a) Dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá Việt Nam trong thời gian gần đây.
b) Số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo thời gian.
Giải:
b) Để có số liệu về sự phát triển chiều cao của một giống cây mới theo
thời gian, ta trồng cây và định kì đo chiều cao, ghi lại kết quả. Đây là
phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.

LUYỆN TẬP 1
Em hãy cho biết phương pháp thu thập dữ liệu trong mỗi trường hợp sau là
trực tiếp hay gián tiếp.
a) Nam vào website của Tổng cục Thống kê và ghi lại số quận/huyện của các
tỉnh/thành phố thuộc đồng bằng Bắc Bộ.
b) Thầy giáo dạy Giáo dục thể chất đã đo và ghi lại thời gian chạy cự li
1 000  mét của các bạn học sinh khối 8.

Giải:
a) Nam ghi lại số quận/huyện của các tỉnh/thành phố thuộc đồng bằng
Bắc Bộ bằng cách thu thập dữ liệu từ nguồn có sẵn (website của Tổng
cục Thống kê: https://www.gso.gov.vn/). Do đó, phương pháp thu thập dữ
liệu của Nam là gián tiếp.
b) Để ghi lại thời gian chạy cự li 1 000 mét của các bạn học sinh khối
8, thầy giáo dạy Giáo dục thể chất cần cho học sinh thi chạy và dùng
đồng hồ bấm giờ để đo rồi ghi lại thời gian chạy của mỗi bạn. Đây là
phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.

Bài 5.3 (SGK – tr.92)

Giải:

Nên sử dụng phương pháp thu nhập
nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích
lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi
tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống
sau 6 tháng trồng.

a) Để thu thập dữ liệu tên của 10 quốc
gia có diện tích lớn nhất, cách tốt nhất
là tìm kiếm thông tin trên mạng Internet.
Đây là phương pháp thu thập dữ
liệu gián tiếp.

Bài 5.3 (SGK – tr.92)

Giải:

Nên sử dụng phương pháp thu nhập
nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích
lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi
tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống
sau 6 tháng trồng.

b) Để thu thập dữ liệu ý kiến của các
bạn về địa điểm đi tham quan tuần tới,
ta lập bảng hỏi về ý kiến của mỗi bạn
rồi ghi lại kết quả.
Đây là phương pháp thu thập dữ
liệu trực tiếp.

Bài 5.3 (SGK – tr.92)

Giải:

Nên sử dụng phương pháp thu nhập
nào để thu được mỗi dữ liệu sau?
a) Tên của 10 quốc gia có diện tích
lớn nhất.
b) Ý kiến của các bạn về địa điểm đi
tham quan tuần tới.
c) Chiều cao của các cây cau giống
sau 6 tháng trồng.

c) Để thu thập dữ liệu chiều cao của
các cây cau giống sau 6 tháng trồng, ta
trồng 6 cây cau rồi tiến hành đo chiều
cao của các cây cau đó sau 6 tháng và
ghi lại kết quả.
Đây là phương pháp thu thập dữ
liệu trực tiếp.

Câu 1. Để tìm hiểu môn học được các
bạn trong lớp yêu thích nhất em sử dụng
phương pháp nào?
 A. Làm thí nghiệm

 C. Phỏng vấn

 B. Quan sát

 D. Tra sách. báo

Câu 2. Để tìm ra một giống lúa có năng
suất cao phù hợp với điều kiện của địa
phương, các kĩ sư phải:
 A. Làm thí nghiệm

 C. Thu thập từ những nguồn
có sẵn

 B. Quan sát

 D. Lập phiếu hỏi

Câu 3. Cách để thu thập dữ liệu gián tiếp là

 A. Làm thí nghiệm

 C. Quan sát

 B. Lập phiếu hỏi

 D. Thu thập từ các nguồn có
sẵn

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chuẩn bị trước
Ghi nhớ

Hoàn thành các

Phần 2. Phân loại

kiến thức trong bài

bài tập trong SBT

dữ liệu

PHÂN LOẠI DỮ LIỆU

Cho hai dãy dữ liệu sau về 5 học sinh.
(A) Chiều cao (đơn vị: cm): 128,1; 132,9; 125,7; 131,3; 133,6.
(B) Số môn thể thao học sinh biết chơi: 2; 1; 5; 2; 3.
a) Hai dãy dữ liệu này có phải số liệu không?
b) Đo chiều cao (kí hiệu là h) một học sinh khác và hỏi về số môn thể thao
(kí hiệu là n) mà em đó biết chơi.
+ h có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm được không?
+ n có thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4 được không?

Trả lời:
a) Dãy (A) biểu diễn số liệu về chiều cao (đơn vị: cm) của 5 học sinh; dãy (B) biểu diễn
số liệu về số môn thể thao biết chơi của 5 học sinh. Do đó, hai dãy dữ liệu trên đều là
số liệu.

b) + Số đo chiều cao của 5 bạn học sinh lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm
số đo chiều cao của các bạn học sinh có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120
cm và nhỏ hơn 150 cm
. Do đó, h có thể nhận giá trị bất kì lớn hơn 120 cm và nhỏ hơn 150 cm.
+ Số môn thể thao học sinh biết chơi có các giá trị không lớn hơn 3 (các giá
trị: 1; 2; 3) nên nó không thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4. Do đó, n
không thể nhận giá trị lớn hơn 3 và nhỏ hơn 4.

KẾT LUẬN
Số liệu có thể nhận giá trị tùy ý trong một khoảng nào đó được gọi
là số liệu liên tục. Số liệu không phải là số liệu liên tục được gọi là
số liệu rời rạc.

Chú ý:
1) Dạng hay gặp của số liệu liên tục và số liệu thu được từ các phép đo như
chiều cao, cân nặng, nhiệt độ, …
2) Dạng hay gặp của số liệu rời rạc là số liệu đếm số phần tử của một tập
nào đó, chẳng hạn số học sinh trong lớp học, số sản phẩm một công nhân
làm được trong ngày, …
Sơ đồ phân loại dữ liệu
Dữ liệu
Dữ liệu là số (số liệu)
Dữ liệu rời rạc

Dữ liệu liên tục

Dữ liệu không là số
Dữ liệu không là số,
không thể sắp thứ tự

Dữ liệu không là số,
có thể sắp thứ tự

Ví dụ 2
Với mỗi câu hỏi sau, Quỳnh đã hỏi ba bạn và ghi lại câu trả lời.
a) Nhà bạn có bao nhiêu chiếc ti vi? Kết quả: 3; 52; 2.
b) Bạn mất bao nhiêu thời gian (đơn vị: giờ) để hoàn thành bài tập về nhà?
Kết quả: 1,5; 2,3; 1,9.
Mỗi dãy dữ liệu trên thuộc loại nào? Chỉ ra giá trị không hợp lí nếu có.
Giải:
a) Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc. Giá trị 52 không hợp lí.
b) Dữ liệu thu được là số liệu liên tục.

LUYỆN TẬP 2
Với mỗi câu hỏi sau, An đã hỏi 5 bạn và ghi lại câu trả lời.
a) Bạn nặng bao nhiêu kilôgam? Kết quả: 48; 51; 46; 145; 48.
b) Tên bạn có bao nhiêu chữ cái? Kết quả: 4; 5; 6; 3; 5.
Mỗi dãy dữ liệu trên thuộc loại nào? Chỉ ra giá trị không hợp lí nếu có.
Giải:
a) Dãy dữ liệu thu được là số liệu liên tục. Giá trị 145 không
hợp lí.
b) Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc

VẬN DỤNG
Em muốn ước lượng thời gian tự học ở nhà (đơn vị: giờ) của các bạn
trong lớp. Hãy đưa ra cách thu thập dữ liệu và xác định xem dữ liệu
thu được thuộc loại nào.
Giải:
Cách thu thập dữ liệu: mỗi bạn trong lớp đo thời gian tự học ở
nhà (đơn vị: giờ) rồi ghi lại kết quả, sau đó em ước lượng khoảng thời
CREDITS:
presentation
template
by các bạn trong
gian tự học hoặc
tính This
trung
bình thời
gianwas
tự created
học của

lớp.

Slidesgo, and includes icons by Flaticon, and infographics &
images by Freepik

Dữ liệu thu được thuộc loại số liệu liên tục.

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, and includes icons by Flaticon, and infographics &
images by Freepik

LUYỆN TẬP

Câu 1. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu rời rạc?

 A. Cân nặng của các bạn trong
lớp (đơn vị tính là kilogam)

 C. Số học sinh giỏi của khối 8

 B. Chiều cao trung bình của
học sinh lớp 8 (đơn vị tính là
mét)

 D. Thời gian chạy cự li ngắn
của các bạn trong lớp.

Câu 2. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu liên tục?

 A. Số lượng công nhân
trong một công ty

 C. Số lượng ngôn ngữ mà
một cá nhân nói

 B. Khoảng thời gian cần thiết
để hoàn thành một dự án

 D. Dụng cụ trong kệ

Câu 3. Cách để thu thập dữ liệu gián tiếp là

 A.

Thu

thập

từ

nguồn có sẵn

 C. Làm thí nghiệm

những

 B. Quan sát

 D. Lập phiếu hỏi

Câu 4. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu rời rạc?

 A. Lượng mưa, tính bằng

 B. Các diện tích vuông của

inch, rơi trong một cơn bão

một ngôi nhà hai phòng ngủ

 C. Thời gian thức dậy

 D. Số câu hỏi kiểm tra bạn
trả lời đúng

Câu 5. Trong các phát biểu sau dữ liệu nào là dữ liệu liên tục?

 A. Số lượng các bộ phận
bị hư hỏng trong quá trình
vận chuyển

 C. Kích cỡ giày của các
bạn trong lớp 8

 B. Trọng lượng của một
chiếc xe tải

 D. Số anh chị em mà một
cá nhân được chọn ngẫu
nhiên có

Bài 5.1 (SGK – tr.92) Dữ liệu thu được trong mỗi câu hỏi sau
thuộc loại nào?
a) Bạn cao bao nhiêu?

Dữ liệu thu được là số liệu liên tục.

b) Mạng điện thoại bạn đang dùng là gì?

Dữ liệu không phải là số,
không thể sắp thứ tự

c) Gia đình bạn có bao nhiêu người dưới
Dữ liệu thu được là số liệu rời rạc.

VẬN DỤNG

Bài 5.2 (SGK – tr.92) Ghép cặp cho phù hợp và ghi kết quả vào vở.
a. Số liệu rời rạc

A. Kết quả đánh giá của 5 bạn về đề kiểm tra
học kì I môn Toán ở các mức độ: Khó, Rất
khó, Trung bình, Dễ, Khó.

b. Số liệu liên tục

B. Nhiệt độ (oC) tại Nha Trang trong 5 ngày
đầu tháng 6 là: 23,2; 25,7; 31,4; 27,3; 28,6.

c. Số liệu không là
số, không thể sắp
thứ tự

C. Số hoạt động hè mà các bạn trong tổ tham
gia: 2; 1; 3; 0; 4.

d. Số liệu không
là số, có thể sắp
thứ tự

D. Tên các môn thể thao mà các bạn yêu
thích nhất: Bóng đá, Cầu lông, Cờ vua, Võ
thuật, Bóng bàn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chuẩn bị trước
Ghi nhớ

Hoàn thành các

Bài 19. Biểu diễn

kiến thức trong bài

bài tập trong SBT

dữ liệu bằng bảng,
biểu đồ

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THEO DÕI TIẾT HỌC!