TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP VIỆT ĐỨC
B Ộ M ÔN
VẼ KỸ THUẬT
Thị xã Sông Công - Thái Nguyên
Chương IV : Biểu diễn chi tiết
4.1 - Biểu diễn chi tiết dạng khối đa diện
4.1.1 - Vẽ đa giác đều nội tiếp :
a- Chia đường tròn ra 3 phần bằng nhau, vẽ tam giác đều nội tiếp:
? Từ một hình tròn cho trước có tâm O, bán kính R. Hãy chia hình tròn thành 3 phần bằng nhau? Trình bày cách chia?
Cách vẽ:
Lấy giao điểm 4 của một đường tâm với đường tròn làm tâm, vẽ cung tròn có bán kính bằng bán kính đường tròn, cung tròn này cắt đường tròn tại hai điểm 2 và 3. Các điểm 1, 2 và 3 chia đường tròn ra 3 phần bằng nhau. Nối các điểm 1, 2 và 3 ta có tam giác nội tiếp .
b- Chia đường tròn ra sáu phần bằng nhau, vẽ lục giác đều nội tiếp.
? Từ một hình tròn cho trước có tâm O, bán kính R. Hãy chia hình tròn thành 6 phần bằng nhau? Trình bày cách chia?
Cách vẽ:

Lấy giao điểm 1 và 4 của đường tâm với đường tròn làm tâm, vẽ hai cung tròn có bán kính bằng bán kính đường tròn. Hai cung tròn này cắt đường tròn tại điểm 2, 3, 5, 6. Ta có các điểm 1, 2, 3, 4, 5 và 6 là các điểm chia đường tròn ra sáu phần bằng nhau. Nối các điểm đó, ta có lục giác đều nội tiếp.
(Hỡnh 4.1b)
c- Chia đường tròn ra bốn phần bằng nhau, vẽ tứ giác nội tiếp.
? Từ một hình tròn cho trước có tâm O, bán kính R. Hãy chia hình tròn thành 4 phần bằng nhau? Trình bày cách chia?
Cũng có thể vẽ hỡnh vuông nội tiếp ở một vị trí khác, bằng cách vẽ hai đường phân giác của các góc vuông do hai đường tâm vuông góc tạo thành (Hỡnh b).
Cách vẽ :
Hai đường tâm vuông góc chia đường tròn ra 4 phần bằng nhau.
Nối các giao điểm của hai đường tâm với đường tròn ta sẽ được hỡnh vuông nội tiếp
4.1.2- Vẽ nối tiếp cung tròn với đường thẳng:
Đường tròn tiếp xúc với một đường thẳng thì tâm đường tròn cách đường thẳng một đoạn bằng bán kính đường tròn, tiếp điểm là chân đường vuông góc kẻ từ đường tròn đến đường thẳng.

4.1.3. Cách vẽ líp :
- Vẽ hai đường tròn đồng tâm có đường kính bằng trục dài và trục ngắn elíp (AB, CD)
- Chia đường tròn ra 12 phần bằng nhau và kẻ qua tâm cho cắt đường tròn nhỏ
- Từ các điểm kẻ // với trục dài và trục ngắn.
- Giao điểm của các đường này là điểm thuộc elíp. Nối các điểm thuộc elíp.
4.2- Cách vẽ hỡnh chiếu vật thể :
Một vật thể được cấu tạo bởi nh?ng khối hỡnh học cơ bản (Hay một phần của khối hỡnh học cơ bản). Ta có thể xem hỡnh chiếu của một vật thể là tổng hợp các hỡnh chiếu của các khối hỡnh học cơ bản tạo thành vật thể đó
Các khối hỡnh học cơ bản đó có thể có nh?ng vị trí tương đối khác nhau. Nên khi vẽ hỡnh chiếu của một vật thể ta phải theo một trỡnh tự sau :
1 - Phân tích vật thể thành nh?ng phần có hỡnh dạng các khối hỡnh học cơ bản.
2 - Xác định rõ vị trí tương đối gi?a chúng.
3 - Lần lượt vẽ hỡnh chiếu của các hỡnh học cơ bản.
4 - Ghi kích thước của vật thể
5 - Kiểm tra lại và tô đậm bản vẽ.
Ví dụ 1:
Bán thành phẩm của bu lông gồm phần thân là hỡnh trụ và phần đầu là hỡnh lang trụ lục giác đều.
Hai khối hỡnh học đó kết hợp với nhau bằng mặt đáy, trục của chúng trùng nhau.
ĐÓ cho c¸c hình chiÕu thÓ hiÖn hình d¹ng thËt c¸c mÆt cña bu l«ng. Ta ®Æt mÆt ®¸y cña hình lăng trô song song víi mÆt ph¼ng hình chiÕu b»ng vµ mét mÆt bªn cña hình lăng trô song song víi mÆt ph¼ng hình chiÕu ®øng råi lÇn l­ît chiÕu tõng khèi hình häc (Hình 4.2a)
Cách vẽ:
Hỡnh chiếu của Bu lông ( Hỡnh 4.2a)

Ví dụ 2: Vẽ hỡnh chiếu của giá đỡ .
Giá đỡ gồm 3 phần: Phần ngang và phần đứng là hai hỡnh hộp ch? nhật, phần gi?a là hai hỡnh trụ tam giác.
Khi vẽ hỡnh chiếu của giá đỡ, ta đặt các mặt của giá đỡ song song với các mặt phẳng hỡnh chiếu và lần lượt chiếu các khối hỡnh học tạo thành giá đỡ ( Hỡnh 4.2b).
Ví dụ 3:
Hỡnh chiếu trục đo của chi tiết được cấu tạo bởi 3 khối hỡnh học (Khối hỡnh hộp, khối lang trụ tam giác và khối nửa hỡnh trụ nằm trong khối hỡnh hộp).
Hỡnh chiếu của khối vật thể đó vẽ như thế nào?
Trước hết ta khảo sát chi tiết và chọn vị trí để vẽ hỡnh chiếu chính. Cần đặt vật thể như thể nào để hỡnh chiều đứng thể hiện được đầy đủ nhất về hỡnh dạng, kích thước của vật thể, cần đặt vật thể sao cho phần lớn các phần của chi tiết được biểu diễn thấy (ít nét khuất nhất).
Sau đó phân tích vật thể ra thành các khối hỡnh học. Xác định vị trí gi?a các khối rồi lần lượt vẽ. Trước hết vẽ khối hỡnh hộp rồi vẽ lang trụ tam giác ở trên khối hỡnh hộp. Cuối cùng vẽ khối nửa hỡnh trụ ở trong khối hỡnh hộp.( Hỡnh 4-2c)