BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
TRƯỜNG TH - THCS VICTORIA THĂNG LONG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN XIN GIA NHẬP ĐỘI TNTPHCM

Kính gửi:...........
Tên em là.........HS lớp........trường.....
Em xin hứa là sẽ học tập thật tốt, phấn đấu trở thành người đội viên gương mẫu.
Thời gian qua em đã hiểu được Đội TNTPHCM là tổ chức hoạt động của thiếu niên rất bổ ích và lí thú. Vì vậy, em có nguyện vọng được đứng trong đội ngũ của Đội, được góp phần nhỏ bé xây dựng đội vững mạnh...
Em xin chân thành cảm ơn.
HN ngày....
Kí tên.
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
1. Bố cục của văn bản
* Ngữ liệu
Nhận xét: lộn xộn, đảo lộn thứ tự
Trình bày tuỳ tiện, không thành hệ thống.
Quốc hiệu, tiêu ngữ, tên văn bản
Nội dung
Kí tên
Họ tên, địa chỉ
Lí do viết đơn
Lời hứa
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN XIN GIA NHẬP ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG
HỒ CHÍ MINH

Kính gửi:...........
Tên em là.........HS lớp........trường.....
Thời gian qua em đã hiểu được Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức hoạt động của thiếu niên rất bổ ích và lí thú. Em có nguyện vọng được đứng trong hàng ngũ của Đội, được góp phần nhỏ bé xây dựng Đội vững mạnh. Vì vậy em viết đơn này xin gia nhập Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh.
Em xin hứa sẽ học tập thật tốt, phấn đấu trở thành người đội viên gương mẫu.
Em xin chân thành cảm ơn.
HN ngày....
Kí tên.
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
1. Bố cục của văn bản
* Ghi nhớ
Văn bản không thể được viết một cách tuỳ tiện mà phải có bố cục rõ ràng.
Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí.
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
2. Những yêu cầu về bố cục
* Ngữ liệu
(1) Có một con ếch quen thói coi trời bằng vung,
nên cứ nghênh ngang đi lại khắp nơi, nhâng nháo nhìn trời và kêu ồm ộp. Trước kia, ếch sống ở trong giếng. Tại vì năm ấy trời mưa, nước trong giếng dềnh lên tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài. Trước đó, ếch ta đã từ đáy giếng nhìn lên và nó thấy trời bé tí, chỉ bằng cái vung thôi. Còn nó thì lại oai ghê lắm, vì nó mà đã cất tiếng kêu thì tất thảy bọn cua, ốc, nhái ở giếng đều phải hoảng sợ. Cuối cùng, nó bị một con trâu giẫm bẹp. Từ đấy, trâu trở thành bạn của nhà nông.
Bố cục: 2 phần
Câu "Từ đấy trâu...”: không ăn nhập với ý nghĩa của truyện.
=> vi phạm lỗi liên kết
Các ý trong đoạn không theo trình tự
-> vi phạm lỗi bố cục.
=> Đảm bảo yêu cầu về bố cục 3 phần. Các phần, đoạn thống nhất chặt chẽ theo trình tự hợp lí.
ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG

Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ. Xung quanh nó chỉ có vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ. Hằng ngày nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ. Ếch cứ tưởng bầu trời trên đâuù chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa tể.
Một năm nọ, trời mưa to làm nước trong giếng dềnh lên, tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài. Quen thói cũ, ếch nghênh ngang đi lại khắp nơi và cất tiếng kêu ồm ộp. Nó nhâng nháo đưa mắt nhìn lên bầu trời, chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua giẫm bẹp.
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
2. Những yêu cầu về bố cục
* Ghi nhớ
Nội dung các phần, các đoạn phải thống nhất chặt chẽ với nhau và phải có sự phân biệt rạch ròi.
Trình tự sắp đặt phải đạt được mục đích giao tiếp.
Văn bản thường được xây dựng theo một bố cục gồm có ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
I. BỐ CỤC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
2. Các phần của bố cục
Bố cục
Văn bản tự sự
Văn bản miêu tả
Mở bài: Giới thiệu chung về người, vật, sự việc.
Thân bài: Kể lại diễn biến của sự việc.
Kết bài: Kể kết cục của sự việc.
Kết bài: Thường nêu cảm nghĩ của người viết về cảnh vật đó.
Thân bài: Tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một trật tự nhất định.
Mở bài: Giới thiệu cảnh được miêu tả.
II. LUYỆN TẬP:
BÀI 1:
(1) Hai câu chuyện trong phần tìm hiểu bài:
So với văn bản gốc ta thấy cách sắp đặt các ý đã thay đổi. Vì vậy truyện không có những yếu tố bất ngờ khiến tiếng cười không bật lên mạnh mẽ. Vì thế ý nghĩa phê phán bị giảm theo.
Có một con ếch quen thói coi trời bằng vung, nên cứ nghênh ngang đi lại
khắp nơi, nhâng nháo nhìn trời và kêu ồm ộp. Trước kia, ếch sống ở trong giếng. Tại vì năm ấy trời mưa, nước trong giếng dềnh lên tràn bờ, đưa ếch ta ra ngoài.
Trước đó, ếch ta đã từ đáy giếng nhìn lên và nó thấy trời bé tí, chỉ bằng cái vung thôi. Còn nó thì lại oai ghê lắm, vì nó mà đã cất tiếng kêu thì tất thảy bọn cua, nhái ở giếng đều phải hoảng sợ. Cuối cùng, nó bị một con trâu giẫm bẹp. Từ đấy, trâu trở thành bạn của nhà nông.
(2) Ngày xưa, có một anh tính rất hay khoe. Một hôm, anh ta may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai qua người ta khen. Đứng mãi từ sáng đến chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta tức lắm.
Nhưng rồi anh ta cũng khoe được áo với một người rằng: “Từ lúc tôi mặc chiếc áo mới này, tôi chả thấy con lợn nào chạy qua cả”. Đấy là người kia, tính cũng hay khoe, bỗng không biết từ đâu chạy đến hỏi anh ta: “Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?”
Có thể chọn bố cục như sau:
- Mẹ bắt hai con phải chia đồ chơi.
Hai anh em Thành và Thuỷ rất yêu thương nhau.
- Chuyện về hai con búp bê.
Thành đưa em đến lớp chào cô giáo và các bạn.
- Hai anh em phải chia tay.
- Thuỷ để cả hai con búp bê lại cho anh.
* Bố cục ấy hợp lí vì:
Ngay từ đầu chúng ta không biết hai anh em Thành và Thuỷ có chia tay không?
b. Sau đó là cuộc chia tay của hai anh em
và không chia tay của hai con búp bê.
* Luôn luôn có sự diễn biến mới mẻ qua
mỗi phần, mỗi đoạn.
Mở bài: Sau lời chào mừng thì giới thiệu họ tên;
cần giới hạn đề tài báo cáo.
- Thân bài: Bỏ đi phần 4
- Kết bài: Trước lúc hội nghị thành công cần tóm tắt
những điều trình bày; gơi mở hướng mới đang có
ý định.
BÀI 3:
Bố cục này có chỗ chưa rành mạch và hợp lí
- Mở bài: Chào mừng các đại biểu, các thầy cô và các bạn tham dự nhội nghị; giới thiệu họ tên của người báo cáo.
- Thân bài:
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào ở trên lớp
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào ở nhà
+ Nêu rõ bản thân đã học như thế nào trong
cuộc sống.
- Kết bài:
+ Tóm tắt những điều đã trình bày
+ Gợi mở ra hướng học mới
+ Chúc hội nghị thành công
Dặn dò

* Học thuộc các ghi nhớ trong SGK.
* Xem lại các bài tập đã hướng dẫn.
* Soạn bài: “Quá trình tạo lập văn bản”.