KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi : Bức tranh thiên nhiên và con người được hiện lên trong văn bản“ Vuợt thác” như thế nào?
Trả lời:
Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn làm nổi bật vẻ đẹp hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ. Nghệ thuật tả cảnh, tả người từ điểm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất tự nhiên, sinh động.

Nhà thơ R. Gam- da- tốp nói về tiếng Nga:

Mơ hồ thấm từng âm thanh tiếng mẹ
Tôi bỗng tỉnh ra. Tới giây phút lạ lùng
Tôi chợt hiểu, người chữa tôi khỏi bệnh
Chẳng thể là ai, ngoài tiếng mẹ thân thương.



Buổi học cuối cùng
Tiết 90,91:
(An-phông-xơ Đô-đê)
( Chuyện của một em bé người An-dát)
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Tác giả, tác phẩm
- Là nhà v¨n chuyªn viÕt truyÖn ng¾n cña n­íc Ph¸p cuèi thÕ kû XIX.
- Phong c¸ch truyÖn : Tù nhiªn, linh ho¹t, tinh tÕ vµ s©u s¾c.
(1840-1897)
* Tác phẩm:
- Hoàn c¶nh: Sau chiÕn tranh Ph¸p - Phæ (1870-1871), Ph¸p thua trËn, c¾t hai vïng An-d¸t và Lo-ren cho Phæ.
* Tác giả:
( An-phông-xơ Đô-đê)

.
“Buæi häc cuèi cïng, lÊy bèi c¶nh tõ mét biÕn cè lÞch sö: Sau cuéc chiÕn tranh Ph¸p-Phæ ( §øc ) n¨m 1870-1871, nư­íc Ph¸p thua trËn, hai vïng An-d¸t vµ Lo-ren gi¸p biªn giíi víi Phæ bị nhËp vµo n­ưíc Phæ. Cho nªn c¸c tr­ưêng ë hai vïng nµy bÞ buéc häc b»ng tiÕng §øc. TruyÖn viÕt vÒ Buæi häc cuèi cïng b»ng tiÕng Ph¸p ë mét trư­êng lµng vïng An-d¸t.
Lược đồ chiến tranh Pháp – Phổ (1870-1871)
Đọc và tóm tắt
TruyÖn kÓ vÒ buæi häc cuèi cïng b»ng tiÕng Ph¸p ë líp häc cña thÇy Ha-men t¹i mét tr­êng lµng trong vïng An-d¸t. §ã lµ thêi kú sau cuéc chiÕn tranh Ph¸p- Phæ, n­ưíc Ph¸p thua trËn, ph¶i c¾t hai vïng An-d¸t vµ Lo-ren ë s¸t biªn giíi víi Phæ cho n­ưíc Phæ. C¸c trư­êng häc ë hai vïng nµy theo lÖnh cña chÝnh quyÒn Phæ, kh«ng ®ư­îc tiÕp tôc d¹y vµ häc tiÕng Ph¸p. Chó bÐ Phr¨ng là mét häc sinh trong líp cña thÇy Ha-men, ®· dù buæi häc cuèi cïng rÊt xóc ®éng Êy cïng víi cô giµ H«-de, b¸c ph¸t th­ư vµ c¶ nh÷ng ng­êi d©n trong lµng. Tuy mçi ngư­êi mét t©m tr¹ng kh¸c nhau nh­ưng họ ®Òu thÓ hiÖn râ lßng yªu n­ưíc ë viÖc yªu quý, gi÷ g×n tiÕng nãi cña d©n téc.
4. Nhân vật và phương thức kể chuyện
- Nhân vật chính: Chú bé Phrăng và thầy giáo Ha- men
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
3. Bố cục
- PhÇn 1 (Tõ ®Çu… mµ v¾ng mÆt con.): Quang c¶nh trªn ®­ưêng ®Õn trư­êng, ë tr­ưêng vµ t©m tr¹ng Phr¨ng trư­íc buæi häc.
- PhÇn 2 (TiÕp theo … nhí m·i buæi häc cuèi cïng nµy.): DiÔn biÕn buæi häc cuèi cïng.
- PhÇn 3 (Cßn l¹i): C¶nh kÕt thóc buæi häc.
: 3 phần
II. Đọc-hiểu văn bản
1. Nhân vật Phrăng.
a. Tõm tr?ng Phrang trờn du?ng t?i l?p .
Đi muộn s? th?y qu? m?ng định trốn học
Nhỡn th?y bảng dán cáo thị có nhiều nguười.
Đến trưuờng: mọi sự đều bình lặng.
Nghệ thuật kể, tả đan xen, chọn chi tiết gần gũi,
hấp dẫn
Phrăng lưuời học, nhút nhát, trung thực.
b. Trong buổi học.
* Quang c?nh l?p h?c
Thầy giáo ăn mặc trang trọng.
Không khí khác thưuờng, yờn tinh, v?ng l?ng .
Có cả các cụ già, dân làng đến dự.
Ngạc nhiên, bèi rèi, c¨ng th¼ng.
b. Trong buổi học.
- Tự giận mình
- Những quyển sách chán ngán => Những ngưuời bạn cố tri.
- Đau lòng phải giã từ
-> Nghệ thuật miêu tả tâm lý tinh tế, sắc sảo.

Xấu hổ, tiếc nuối, ân hận. Cảm nhận được giá trị của tiếng nói dân tộc và nỗi đau của một dân tộc mất tiếng nói, mất chủ quyền.
* Khi th?y giỏo g?i d?c b�i t?p d?c:
- Lúng túng ngay từ đầu, lòng rầu rĩ, không dám ngẩng đầu lên.
- Kinh ngạc thấy hiểu bài đến thế.
- Chăm chú nghe.
=> Buổi học cuối cùng khơi dậy tình yêu tiếng mẹ đẻ- tiếng nói của dân tộc.
Tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc.
Khâm phục, tự hào về người thầy.
c. Kết thúc buổi học.
- Tiếng chuông đồng hồ.
- Tiếng chuông cầu nguyện.
- Tiếng kèn của lính Phổ.
Chấm dứt buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp.
- Ôi! Tôi sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng này!
- Chư? bao giờ thấy thầy lớn lao đến thế.

2/Nhân vật Phrang
Trước buổi học cuối cùng
Trong buổi học cuối cùng
Kết thúc buổi học cuối cùng
- §Þnh trèn häc ®i ch¬i nh­ng ®Êu tranh b¶n th©n, c­ưìng l¹i ®­ưîc l¹i ®Õn trường.
- > Chó bÐ lư­êi häc, nhót nh¸t, trung thùc.
Ngưuợng nghịu, xấu hổ khi vào muộn - Ngạc nhiên vì trang phục thầy giáo và quang cảnh lớp học - Choáng váng khi biết đây là buổi học cuối cùng.
-Xấu hổ, nuối tiếc vì không thuộc bài
> Ân hËn, xÊu hæ, tù tr¸ch m×nh. HiÓu ®­ưîc ý nghÜa thiªng liªng cña viÖc häc tiÕng mÑ ®Î. Tõ ch¸n häc - > thÝch häc.
Xúc động Ôi ! Tôi sẽ nhớ mãi buổi học này
- Cảm Thấy thầy thật lớn lao.
- > Tự hào về người thầy và tình yêu sâu sắc tiếng mẹ đẻ.
Phrăng là chú bé hồn nhiên, chân thật, kính yêu thầy, yêu tiếng nói dân tộc và có lòng yêu nuước sâu sắc.
Tìm các chi tiết miêu tả: Trang phục; thái độ; lời nói của thầy Ha- men trong buổi học cuối cùng?
- Trang phục:

Chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn và đội cái mũ tròn bằng lụa đen thêu.
=> Trang trọng cho biết đây là buổi học rất quan trọng với thầy.
Thái độ:
Dịu dàng, nhắc nhở nhưng không trách mắng.
- Lời nói:
…, tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất thế giới…chẳng khác gì nắm được chìa khóa của trốn lao tù.
=> Đề cao tiếng nói dân tộc, khẳng định sức mạnh của tiếng nói dân tộc.
2.Nhân vật thầy giáo Ha- men
? Cảnh tập viết diễn ra như thế nào?
* Cảnh giờ tập viết rất thiêng liêng và cảm động.
? Ở cuối tiết học có những âm thanh tiếng động nào đáng chú ý? Ý nghĩa của những âm thanh đó?
* Ý nghĩa:
* Âm thanh:
Trong buổi học cuối cùng, thầy truyền cho học sinh tình yêu tiếng Pháp=> một biểu hiện của tình yêu Tổ quốc.

Tiếng chuông đồng hồ nhà thờ điểm 12 giờ
Tiếng chuông cầu nguyện buổi trưa
Tiếng kèn của bọn lính Phổ
? Hãy tìm các chi tiết miêu tả hành động, cử chỉ của thầy Ha- men khi buổi học kết thúc
- Xúc động, đau đớn của thầy Ha- men lên đến cực điểm: Người tái nhợt, nói không hết câu, thầy dồn hết sức mạnh vào câu “ Nước Pháp muôn năm!”, khoát tay ra hiệu cho học sinh: “ Kết thúc rồi, đi đi thôi!”
? Qua những chi tiết trên, em thấy thầy Ha- men là người như thế nào?
- Rất yêu nghề dạy học, tin ở tiếng nói dân tộc, có lòng yêu nước sâu sắc.
? Câu viết trên bảng của thầy Ha- men: “ NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM” có ý nghĩa gì?
-- Khẳng định niềm tin vào tương lai tự do, long yêu nước nồng nhiệt của nhân dân Pháp.
3.Các nhân vật khác
? Kể tên các nhân vật khác trong truyện?
- Dân làng, Andat ( tiêu biểu là cụ già Hôde)
? Các cụ già trong làng đến lớp tập đọc và đánh vần theo các HS nhỏ có phải vì họ không biết chữ hay không?
? Tìm những từ ngữ, chi tiết miêu tả hình ảnh dân làng và cụ già Hôde trong buổi học?
? Những chi tiết đó giúp em hiểu gì về tình cảm của người dân Andát đối với tiếng mẹ đẻ, đối với nước Pháp?
- Tình cảm thiêng liêng, trân trọng đối với việc học tiếng Pháp của dân tộc mình
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất.
Miêu tả nhân vật qua ý nghĩ tâm trạng, ngoại hình, cử chỉ lời nói, hành động.
- Ngôn ngữ tự nhiên, sử dụng nhiều câu văn biểu cảm và các hình ảnh so sánh.
2. Nội dung
- Thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc và nêu chân lí: “ Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù…”
:(Ghi nhớ SGK/55)
IV. Luyện tập( Làm ở nhà)
Bài tập 1,2 ( sgk/56)
ĐỌC THÊM: Tiếng Mẹ đẻ