- Định nghĩa: Dòng điện xoay chiều là dòng điện có cường độ biến thiên tuần hoàn với thời gian theo hàm sin hay cosin.
- Biểu thức:
- Trong đó:
+ i: giá trị tức thời của dòng điện xoay chiều (A)
+I0 > 0: giá trị cực đại của dòng điện xoay chiều (A)
+ : là các hằng số.
+ > 0 tần số góc (rad/s), f = /2; T= 2/
+ : pha tại thời điểm t (rad)
+ : Pha ban đầu (rad)
1. Cường độ dòng điện xoay chiều.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Lý thuyết.
+ Biểu thức:
+ u: giá trị điện áp xoay chiều tức thời (V)
+ U0 > 0: giá trị điện áp cực đại (V).
+ > 0: tần số góc (rad/s).
+ : pha tại thời điểm t(rad)
+ : Pha ban đầu(rad)
2. Điện áp xoay chiều.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Lý thuyết.
+ Biểu thức:  = BScos(t +) = 0cos(t + )
Với: 0 = BS là từ thông cực đại qua 1 vòng dây(Wb)
B: là cảm ứng từ của từ trường(T)
S: là diện tích của vòng dây (m2)
3. Từ thông gửi qua 1 vòng dây của khung dây máy phát điện .
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Lý thuyết.
+ Nguyên tắc hoạt động: Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ.
- Cường độ dòng điện hiệu dụng:

- Điện áp hiệu dụng:

- Suất điện động hiệu dụng:

- Tổng quát:
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
4. Giá trị hiệu dụng.
I. Lý thuyết.
- Biểu thức:
- Với:
+ Eo = NBS =N0: Giá trị cực đại của suất điện động (V)
+ N: Số vòng dây ( Vòng)
+ B,S là các đại lượng không đổi.
5. Suất điện động trong khung.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Lý thuyết.
6. Các loại đoạn mạch:
I. Lý thuyết.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
A
B
L
Biểu thức:
+ Nếu ZL > ZC: thì , mạch có tính cảm kháng, u nhanh pha hơn i góc
+ Nếu ZL < ZC: thì , mạch có tính dung kháng, u chậm pha hơn i góc
+ Nếu ZL = ZC: thì , u cùng pha I khi đó mạch xảy ra cộng hưởng điện:
7. Độ lệch pha giữa u và i.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I. Lý thuyết.
- Tần số dòng điện do máy phát điện xoay chiều một pha:
, trong đó: n (vòng/giây)
p: số cặp cực của rôto
, trong đó: n (vòng/phút)
I. Lý thuyết.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
8. Máy phát điện xoay chiều một pha:
- Liên hệ về điện áp:

Trong đó: N1, U­1: số vòng dây và điện áp cuộn sơ cấp
N2, U2 : số vòng dây và điện áp cuộn thứ cấp
- Liên hệ về công suất
+ Hiệu suất của máy: => P2 = H.P1

(H%: hiệu suất máy biến thế)

+ Nếu H = 100% (máy biến áp lý tưởng) thì:
I. Lý thuyết.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
9. Máy Biến áp
Bài 1. Cho mạch điện xoay chiều với dòng điện có cường độ:


1. Xác định cường độ dòng điện cực đại I0, hiệu dụng I của dòng điện trên.
2. Xác định pha và pha ban đầu của dòng điện.
3. Tìm tần số góc, chu kỳ, tần số của dòng điện.
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Hướng dẫn
* Cường độ cực đại:

* Cường độ hiệu dụng:
1. Xác định cường độ dòng điện cực đại I0, hiệu dụng I của dòng điện trên.
2. Xác định pha và pha ban đầu của dòng điện.
* Pha:

* Pha ban đầu:
Hướng dẫn
* Tần số góc:

*Chu kỳ:

* Tần số: hoặc
3. Tìm tần số góc, chu kỳ, tần số của dòng điện.
Bài 2: Cho mạch điện xoay chiều chỉ có điện trở thuần R=100, điện áp tức thời hai đầu điện trở là


1. Xác định giá trị cực đại U0, giá trị hiệu dụng U của điện áp.
2. Xác định pha và pha ban đầu của điện áp.
3. Tìm tần số góc, chu kỳ, tần số của điện áp.
4. Tìm cường độ dòng điện hiệu dụng, cực đại qua mạch, pha ban đầu của dòng điện.
5. Viết biểu thức tức thời dòng điện trong mạch.
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Hướng dẫn
* *
1. Xác định giá trị cực đại U0, giá trị hiệu dụng U của điện áp.
2. Xác định pha và pha ban đầu của điện áp.
* *
Hướng dẫn
3. Tìm tần số góc, chu kỳ, tần số của điện áp.
* Tần số góc:

* Chu kỳ:

* Tần số: hoặc
Hướng dẫn
4. Tìm cường độ dòng điện hiệu dụng, cực đại qua mạch, pha ban đầu của dòng điện.
*

* Hoặc

*
5. Viết biểu thức tức thời dòng điện trong mạch.
*
Bài 3: Cho mạch điện xoay chiều chỉ có tụ điện, có điện dung , điện áp tức thời hai bản tụ điện là

1. Tìm dung kháng tụ điện .
2. Viết biểu thức tức thời dòng điện trong mạch.
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Hướng dẫn
1. Tìm dung kháng tụ điện:
*


2. Viết biểu thức tức thời dòng điện trong mạch.
*

*

*
Bài 4: Cho mạch điện xoay chiều chỉ có cuộn dây thuần cảm, độ tự cảm cuộn dây dòng điện trong mạch là


1. Tìm cảm kháng của cuộn cảm.
2. Viết biểu thức điện áp hai đầu mạch.
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Hướng dẫn
1. Tìm dung kháng tụ điện:
*


2. Viết biểu thức tức thời dòng điện trong mạch.
*

*

*
Bài 5: Cho mạch điện RLC mắc nối tiếp có điện trở R = 50, cuộn dây thuần cảm , tụ điện có điện dung . Đặt vào hai đầu đoạn mạch một điện áp xoay chiều:


1. Tính cảm kháng của cuộn cảm, dung kháng của tụ điện.
2. Tính tổng trở của mạch điện.
3. Tìm cường độ dòng điện hiệu dụng, cực đại trong mạch.
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
Hướng dẫn
1. Tính cảm kháng của cuộn cảm, dung kháng của tụ điện.
* *


2. Tính tổng trở của mạch điện.
*
3. Tìm cường độ dòng điện hiệu dụng, cực đại trong mạch.
*

* hoặc
Bài 6: Một máy biến áp cuộn sơ cấp có 400 vòng, được mắc vào mạng điện 220V. Để lấy ra điện áp 12V thì số vòng dây của cuộn thứ cấp phải là bao nhiêu?
II. Bài tập minh họa.
CHUYÊN ĐỀ III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
* Cuộn sơ cấp
vòng
Hướng dẫn
* Cuộn thứ cấp
* (vòng)
Câu 1.Trong các đại lượng đặc trưng cho dòng điện xoay chiều sau đây, đại lượng có dùng giá trị hiệu dụng là
A. điện áp. B. chu kì. C. tần số. D. công suất.
Câu 2. Trong các đại lượng đặc trưng cho dòng điện xoay chiều sau đây, đại lượng không dùng giá trị hiệu dụng là
A. điện áp. B. cường độ dòng điện.
C. suất điện động. D. công suất.
Câu 3. Dòng điện xoay chiều hình sin là dòng điện
A. Có chiều thay đổi liên tục.
B. Có trị số biến thiên tuần hoàn theo thời gian.
C. Có cường độ biến đổi điều hòa theo thời gian.
D. Tạo ra từ trường biến thiên tuần hoàn.
Câu 4. Cường độ của một dòng điện xoay chiều có biểu thức
. Dòng điện này có giá trị hiệu dụng là

Câu 5. Điện áp xoay chiều có biểu thức . Pha của điện áp tại thời điểm t là

Câu 6. Cường độ của một dòng điện xoay chiều có biểu thức
. Pha ban đầu của dòng điện bằng
Câu 7. Cường độ của một dòng điện xoay chiều có biểu thức
. Dòng điện này có giá trị cực đại là

Câu 8. Nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều dựa trên
A. hiện tượng cảm ứng điện từ. B. hiện tượng quang điện.
C. hiện tượng tự cảm. D. hiện tượng tạo ra từ trường quay.
Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
Xem lại các bài tập vừa giải.
Học kĩ bài, chuẩn bị thi học kì II.
Làm các bài tập thầy đã giao.