BÀI 5

BÀI 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH
I.CÁC NƯỚC CHÂU PHI
1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập
2. Tình hình kinh tế - xã hội: đọc sgk
II.CÁC NƯỚC MĨ LA TINH
1. Vài nét về quá trình đấu tranh giành và bảo vệ độc lập
2. Tình hình kinh tế - xã hội: đọc sgk

BÀI 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH

I. CHÂU PHI

Diện tích: 30,3 triệu km2, gồm 54 nước.

Khoảng 800 triệu người (2000),
hiện nay khoảng 1,1 tỉ người

GIÀU TÀI NGUYÊN, KHOÁNG SẢN

Văn minh Ai Cập cổ đại

Đói nghèo

Thực dân xâm lược

BÀI 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH

I.CHÂU PHI

1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập

Thập
niên
50:
phong trào phát
triển mạnh, mở đầu
là thắng lợi của Ai
Cập và Li Bi (1952)

I

Năm 1960 được ghi
nhận là “Năm châu
Phi” với 17 nước
giành độc lập.

Năm 1975, thắng lợi
của Môzămbich và
Ănggôla đã lật đổ
ách thống trị của
thực dân Bồ Đào
Nha

Năm 1980, nước
Cộng hòa Dimbabuê
ra đời. Năm 1990,
Cộng hòa Namibia
thành lập. Đã đánh
dấu thắng lợi trong
cuộc chiến chống chế
độ Apacthai.

Năm 1993, tại Nam
Phi đã chính thức
xóa bỏ chế độ
Apacthai

XÊNÊGAN

MALI

CỐTĐIVOA

NIGIEERIA

SÁT

CAMƠRUN

Tháng 4/1994, cuộc
bầu cử đa chủng tộc
lần đầu tiên được tiến
hành.
Kết
quả
N.Manđêla trở thành
Tổng thống Cộng hòa
Nam Phi.

M
XÔ

I
AL

CÔNGGÔ

BỐTXOANA

CA
X
A
AG
Đ
A
M

Ông Nen-xơn Man-đê-la và vợ Uyn-ni chào người
dân năm 1990, vào ngày ông được thả tự do
sau 27 năm bị cầm tù. 

Nelson Mandela; sinh 1919
Năm 1944, giữ chữ Tổng thư kí Đại hội Dân tộc Phi (ANC).
Năm 1964 ông bị bắt giam kết án tù chung thân.
Năm 1990 sau 27 năm bị giam giữ, trước áp lực đấu tranh
của nhân dân tiến bộ trong và ngoài nước, chính quyền Nam
Phi buộc phải trả tự do cho ông.
Năm 1991 ông được bầu làm Chủ tịch Đại hội Dân tộc châu
Phi ANC.
Từ năm 1993-1999 Manđêla làm tổng thống nước Cộng hoà
Nam Phi.
Năm 1993 nhận Giải thưởng Nôben về hoà bình. Manđêla
được ngưỡng mộ như người anh hùng chống chế độ phân
biệt chủng tộc.

Mandela đã nhận hơn 250 giải
thưởng trong hơn bốn thập niên,
trong đó có giải Nobel Hòa
bình năm 1993.

- Giai đoạn 1945 - 1954, phong trào bùng nổ ở Bắc Phi, nhiều
nước giành được độc lập: Ai Cập (1952), Tuynidi, Marốc,
Xuđăng (1956),...
- Giai đoạn 1954 – 1960, phong trào lan rộng khắp châu Phi. Năm
1960 có 17 nước giành độc lập, được gọi là “Năm Châu Phi”.
- Giai đoạn 1960 - 1975, hai nước cộng hòa Môdămbich và
Ăngola tuyên bố độc lập, đánh dấu sự sụp đổ về cơ bản của hệ
thống chủ nghĩa thực dân cũ ở châu Phi.
- Giai đoạn 1975 – những năm 90: Giai đoạn hoàn thành cuộc đấu
tranh…, tiêu biểu phong trào chống chế độ phân biệt chủng tộc
Apacthai ở Nam Phi giành thắng lợi…

BÀI 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH

I.CHÂU PHI

1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập
2. Tình hình kinh tế - xã hội: đọc sgk

BÀI 5: CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH
I.CÁC NƯỚC CHÂU PHI
1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập
2. Tình hình kinh tế - xã hội: đọc sgk
II.CÁC NƯỚC MĨ LA TINH

Diện tích trên
20,5 triệu km2
Dân số 517 triệu
người (2000)

- Gồm 33 quốc gia
- DT: 20,5 tr km2
- DS: 517 triệu
người (2000)
- Giàu nông - lâm
sản và khoáng
sản

Tài nguyên
phong phú
% so với thế giới
Chuối:
Cà phê:
Đường:
Nitrat:
Bạc:
Vàng:
Dầu mỏ:

95%
80%
42%
95%
45%
22%
16%

-II CÁC NƯỚC MĨ LA TINH
1. Vài nét về quá trình đấu tranh giành và bảo vệ độc lập

- Đầu thế kỉ XIX giành độc lập từ thực dân Tây Ban Nha
và Bồ Đào Nha.
- Sau CTTG II Mĩ biến thành “sân sau” và xây dựng các
chế độ độc tài thân Mĩ.

- Tháng 3-1952 Ba-tix-ta thiết lập chế độ độc tài quân sự ở
Cu-ba.
- Ngày 26-7-1953 Phi-đen Cát-xtơ-rô chỉ huy 135 thanh
niên yêu nước tấn công vào trại lính Môn-ca-đa.
- Ngày 1-1-1959 nước CH Cuba ra đời do Phi-đen Cát-xtơrô đứng đầu.

Batixta
và Trại
lính Môncađa - hiện thân của chế độ
Phiđen
Cátxtơrô
độc tài thân Mĩ ở CuBa

- Fidel Castro sinh 1927,
tại thị trấn Mayari, phía
bắc tỉnh Ôrientê; Xuất
thân trong một gia đình
điền chủ.
- Năm 1945, học luật ở
Trường Đại học La
Habana, tham gia phong
trào
chống
Mĩ
ở
Côlômbia (1948); năm
1950, đỗ tiến sĩ luật học.
- Ngày 26.7.1953, đứng
đầu nhóm chiến sĩ yêu
nước tấn công trại lính
Môncađa.

Tàu Granma
Phi đen và 81 chiến sĩ vượt biển về nước chống chế độ Batixta

Phiđen và những ngày hoạt động như một du
kích quân trong vùng rừng núi Sierra Maestra

Phiđenđang diễn thuyết sau chiến thắng của cuộc
cách mạng Cuba vào đúng ngày đầu năm mới 1959,
sau khi lật đổ chế độ độc tài Fulgencio Batista.

II. Các nước Mi la tinh
1. Những nét chính về quá trình giành và bảo vệ độc lập

- Dưới ảnh hưởng của Cách mạng Cuba, trong thập
kỉ 60-70 của thế kỉ XX phong trào chống Mỹ và chế
độ độc tài diễn ra sôi nổi ở nhiều nước như ở
Panama, Venezuela, Goatemala, Peru, Nicaragoa,
Chile…
- Kết quả chính quyền độc tài ở nhiều nước Mĩ
Latinh bị lật đổ, các chính phủ dân tộc được thiết
lập

Mexico

* PANAMA (1964 1999).
* 13 Quôc gia vùng
biển Caribe (1983)

Guatemala
Nicaragua

Panama

Bài tập 1: Hãy điền những nội dung thích hợp vào chỗ
(.......) trong các câu sau :
1. Tổ chức thống nhất châu Phi (OAU) thành lập
Tháng
5tháng....................................,
đến năm 2002 đổi
1963
Liên
minh châu Phi
thành .................................................
(AU)
2. Năm 1975, với thắng lợi của nhân dân Mô-dăm-bích
Ăng-gôvà........................trong
cuộc đấu tranh chống thực dân
Bồ ĐàolaNha, chủ nghĩa thực dân cũ ở châu Phi cùng
hệ thống thuộc địa của nó cơ bản bị tan rã.
Ba-tix3. Ngày 1-1-1959, chế độ độc tài....................sụp
đổ,
Cộng hòa Cuta Cát xtơ rô
nước............................
ra đời do Phi-đen
đứng đầu.ba

So sánh phong trào GPDT ở châu Phi và phong trào đấu tranh
của nhân dân khu vực Mĩ Latinh từ sau CTTG II.
Nội dung so sánh
Thời gian giành độc
lập
Lãnh đạo
Mục tiêu đấu tranh
Phương pháp đấu
tranh
Kết quả

Châu Phi

Khu vực Mĩ
Latinh

Bài tập 2: So sánh phong trào GPDT ở châu Phi và phong trào
đấu tranh của nhân dân khu vực Mĩ Latinh từ sau CTTG II.
Nội dung

Châu Phi

Khu vực Mĩ Latinh

Thời gian độc lập 1975
Lãnh đạo
Tư sản dân tộc

1983
Vô sản và tư sản

Mục tiêu

Chống thực dân

Chống độc tài thân mĩ

Phương pháp

Chủ yếu chính trị và
thương lượng

Kết quả

Nhiều hình thức: Bãi
công, nổi dậy… chủ yếu
vũ trang
Lật đổ chủ nghĩa đế
Cuối những năm 80
quốc, chủ nghĩa thực
chính quyền độc tài
dânhệ thống thuộc địa nhiều nước bị lật đổ,
các nước nước đế quốc chính phủ dân tộc, dân
tan rã....
chủ được thiết lập

Bài tập 3: khoanh tròn vào đáp án đúng trong
các câu hỏi sau đây:

Câu 1: Khu vực đầu tiên bùng nổ phong trào đấu tranh giành
độc lập của nhân dân châu Phi là
• A. Bắc Phi.
B. Nam Phi
• C. Tây Phi.
D. Đông Phi.
•Câu 2. Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 đã tác động
như thế nào đến phong trào giải phóng dân tộc châu Phi?
•A. Mở đầu cuộc đấu tranh giành độc lập ở châu Phi.
•B. Mở đầu “Năm châu Phi”
•C. Đánh dấu sự sụp đổ của CNTD cũ.
•D. Cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi.

•

Câu 3. Năm 1960 được gọi là “Năm châu Phi” vì

• A. 17 nước châu Phi được trao trả độc lập.
• B. đánh đấu sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ.
• C. mở đầu cho cuộc đấu tranh giành độc lập ở châu Phi sau
Chiến tranh thế giới thứ hai.
• D. đánh dấu sự sụp đổ của chế độ Apácthai.
• Câu 4. Sau thắng lợi của nhân dân của nước nào chủ nghĩa
thực dân cũ ở châu Phi cơ bản bị tan rã?
• A. Môdămbích- Ănggôla. B. Tuynidi- Marốc.
• C. Angiêri- Ai Cập.
D. Gana- Ghinê.

•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Câu 5. Bản Hiến pháp tháng 11/1993 của Nam Phi đánh
dấu sự kiện gì?
A. Sự thành lập nước Cộng hòa Nam Phi.
B. Nenxơn Manđêla làm tổng thống Nam Phi.
C. Xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc Apácthai.
D. Mở đầu cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc.
Câu 6. Ngày 1/1/1959 ở Cu ba diễn ra sự kiện nào?
A. Chế độ độc tài Batixta được thiết lập.
B. Nhân dân Cu ba tấn công vào trại lính Môncađa.
C. Chế độ độc tài Batixta sụp đổ.
D. Nước cộng hoà Cuba ra đời.

•
•
•
•
•

Câu 7. Mĩ Latinh trở thành “Lục địa bùng cháy” vì
A. Cách mạng Cuba thắng lợi.
B. Mĩ biến Mĩ Latinh thành sân sau.
C. Mĩ thành lập Liên minh vì tiến bộ.
D. Bùng nổ phong trào đấu tranh lật đổ chế độ độc tài thân
Mĩ.
• Câu 8. Quốc gia nào là lá cờ đầu của phong trào giải
phóng dân tộc ở Mĩ Latinh?
• A. Haiti.
B. Cuba.
C. Áchentina. D. Mêxicô.

• Câu 9. Sự sụp đổ của chế độ độc tài thân Mĩ ở khu vực Mĩ
Latinh là
• A. sự thất bại của Mĩ trong việc biến Mĩ Latinh thành sân sau.
• B. sự thắng lợi của các Đảng Cộng sản.
• C. đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của Mĩ trong Chiến tranh
lạnh.
• D. sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ.
• Câu 10. Thắng lợi của cách mạng Cu ba đã tác động như thế
nào trong phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Mĩ la
tinh?
• A.Lôi kéo nhiều tầng lớp nhân dân tham gia
• B.Phong trào diễn ra liên tục hơn
• C.Phong trào diễn ra sôi nổi hơn
• D.Các phong trào diễn ra sôi nổi ,quyết liệt ,mạnh mẽ hơn