Trường THPT Lý Chính Thắng
Hà Tĩnh

Giáo viên: Phan Trung Kiên
CHúc các em có giờ học hứng thú và bổ ích
BÀI 3
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI
PHƯƠNG ĐÔNG
Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế
Tại sao xã hội có giai cấp và nhà nước lại phát triển sớm ở lưu vực các con sông lớn thuộc châu Á và châu Phi?
Thuận lợi:

Khó khăn:
Đồng bằng rộng, đất đai phì nhiêu, mềm xốp dễ canh tác, lượng mưa đều, khí hậu ấm nóng.
Thiên tai như lũ lụt
Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế
Ai Cập
Lưỡng Hà
Sông Tigris
Sông Euphrates
Lưỡng Hà
Trung Quốc
Hoàng Hà
Trường Giang
Ấn Độ
Sông Ấn
Sông Hằng
Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế
Nêu các ngành kinh tế chính ở khu vực này.
- Cư dân sống chủ yếu bằng nghề nông kết hợp với chăn nuôi gia súc, làm gốm, dệt vải…
- Biết xây dựng hệ thống thủy lợi và trị thủy: đắp đê ngăn lũ, nạo vét kênh mương…họ gắn kết với nhau, nên nhà nước sớm hình thành.
Điều kiện tự nhiên và sự phát triển kinh tế
Sự hình thành các quốc gia cổ đại
Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành xuất phát từ cơ sở nào?
Do sản xuất phát triển, xã hội phân hóa, xuất hiện giàu nghèo.
- Do nhu cầu thủy lợi và chống ngoại xâm.
* Cơ sở hình thành:
Sự hình thành các quốc gia cổ đại
Các quốc gia cổ đại phương Đông đã hình thành ở đâu và từ bao giờ?
- Thời gian: Khoảng thiên niên kỉ thứ IV - III TCN
+ Ai Cập: 3200 năm TCN
+ Lưỡng Hà: 3.500 năm TCN
+ Ấn Độ: thiên niên kỷ III TCN
+ Trung Quốc: thời nhà Hạ thế kỉ XXI TCN
Xã hội cổ đại phương Đông
Xã hội cổ đại phương Đông gồm có những tầng lớp nào? Nêu vai trò của nông dân công xã trong xã hội phương Đông.
* Xã hội gồm 3 tầng lớp:
- Nông dân công xã:
+ Là lực lượng đông đảo, có vai trò to lớn trong sản xuất.
+ Họ nhận ruộng đất của công xã để canh tác.
+ Nộp một phần sản phẩm thu hoạch và làm không công cho quý tộc.
- Quý tộc:
+ Gồm vua chuyên chế, quý tộc, quan lại, thủ lĩnh quân sự, tăng lữ, chủ ruộng đất
+ Có nhiều của cải và quyền thế, sống giàu sang bằng bóc lột, bổng lộc do nhà nước cấp.


- Nô lệ:
+ Tầng lớp thấp nhất trong xã hội
+ Có nguồn gốc tù binh, hay nông dân không trả được nợ
+ Làm việc nặng nhọc và hầu hạ quý tộc.
Vua
Quý tộc
Nông dân công xã
Nô lệ
Chế độ chuyên chế cổ đại
Xã hội có giai cấp và nhà nước được hình thành như thế nào? Nhà nước lập ra để làm gì?
- Nhà nước được hình thành từ liên minh bộ lạc
- Do trị thủy và xây dựng các công trình thủy lợi
Chức năng: Điều hành và quản lí xã hội
- Cơ cấu nhà nước mang tính chất chuyên chế trung ương tập quyền
Chế độ chuyên chế cổ đại
Ở các nhà nước phương Đông vua có những quyền gì?
Vua: Người chủ tối cao của đất nước, tự quyết định mọi chính sách và công việc, trở thành vua chuyên chế (Ai Cập: Pharaon, Lưỡng Hà: Ensin, Trung Hoa: Thiên tử…).
Qúy tộc: giúp việc cho vua như thu thuế, xây dựng các công trình, chỉ huy quân đội => chế độ chuyên chế cổ đại.
4. Chế độ chuyên chế cổ đại
Văn hóa cổ đại phương Đông
Lịch pháp và thiên văn ra đời xuất phát từ nhu cầu nào?
Ra đời sớm nhất, nó gắn với sản xuất nông nghiệp.
- Họ biết được sự chuyển động của Mặt Trời, Mặt Trăng.
- Lịch của họ là nông lịch một năm có 365 ngày chia làm 12 tháng, mỗi ngày có 24 giờ.
5. Văn hóa cổ đại phương Đông
5. VĂN HÓA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
a. Lịch pháp và thiên văn
Lịch của người
Ai Câp cổ
Lịch của người
Lưỡng Hà
Văn hóa cổ đại phương Đông
Chữ viết ra đời xuất phát từ nhu cầu nào? Nêu các dạng chữ và nguyên liệu dùng để viết.
- Thời gian ra đời: khoảng 4000 năm TCN
- Mục đích: ghi chép và lưu giữ những gì đã diễn ra
- Dạng chữ: chữ tượng hình, tượng ý
- Nguyên liệu để viết: vỏ cây papirút, đất sét, xương thú, mai rùa, thẻ tre, lụa.
- Ý nghĩa: là phát minh quan trọng nhất, giúp ta hiểu về thế giới cổ đại
5. Văn hóa cổ đại phương Đông
b. Chữ viết

Chữ tượng hình khắc trên tường ở Ai Cập


Chữ viết của người Lưỡng Hà

Người phương Đông cổ đại viết chữ lên chất liệu gì?
Giấy của người Ai Cập

Chữ hình đinh viết trên đất sét của người Lưỡng Hà

Chữ viết trên mai rùa
Chữ viết trên thẻ tre
Chữ giáp cốt
Chữ số:

Chữ số Ai cập cổ
Chữ số Ấn độ cổ
Văn hóa cổ đại phương Đông
Toán học ra đời xuất phát từ nhu cầu nào? Nêu những thành tựu của toán học thời kì này.
C. Toán học
Nguyên nhân ra đời:


Thành tựu:
Biết số Pi bằng 3,16; tính diện tích hình tròn, hình tam giác, thể tích hình cầu.
Làm các phép cộng, trừ, nhân, chia cho tới một triệu.
Do nhu cầu tính toán lại ruộng đất sau ngập nước, tính toán trong xây dựng.
5. Văn hóa cổ đại phương Đông
c. Toán học
Người Ai Cập giỏi về hình học, tính được pi= 3,16 ; các công thức hình học.
Người Lưỡng Hà giỏi về số học.
Người Ấn Độ tìm ra số 0, và các chữ số…
5. VĂN HÓA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
c. Toán học
Hình học:

Hình vẽ ở Babylon
Ý nghĩa:
Phục vụ đời sống bấy giờ và tạo nền tảng cho toán học sau này.
5. VĂN HÓA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
c. Toán học
Văn hóa cổ đại phương Đông
Nêu những thành tựu của kiến trúc ở thời kì này.
C. Kiến trúc
- Phát triển phong phú, mang tính nghệ thuật cao.
- Các công trình tiêu biểu:
+ Ai Cập: Kim tự tháp.
+ Lưỡng Hà: thành Babilon.
+ Ấn Độ: cột Asôca
- Ý nghĩa: thể hiện sức mạnh vương quyền và sức sáng tạo tuyệt vời của con người cổ đại.

5. VĂN HÓA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
d. Kiến trúc
Người Ai Cập cổ coi kim tự tháp là nơi yên nghỉ cuối cùng của các hoàng đế. Họ tin rằng kim tự tháp là nơi mà các vị hoàng đế tiếp tục một cuộc sống mới sau cái chết
Trước khi táng người quá cố, người ta ướp xác và thực hành một số nghi thức tôn giáo
Người Ai Cập cổ tin rằng linh hồn của các hoàng đế qua đời vẫn ở trong thân thể và du ngoạn hằng ngày cùng mặt trời. Khi mặt trời lặn phía tây , linh hồn của người quá cố trở về hầm mộ kim tự tháp và phục sinh...
Truyền thuyết lời nguyền của các pharaong trong kim tự tháp Ai Cập

Viên thư lại ngồi
Vườn treo Ba-bi-lon bằng tranh vẽ
Cổng I-sơ-ta thành Babilon, Lưỡng Hà
CỘT ASÔCA