Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NGUỒN GỐC ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
CHƯƠNG I:
VIỆT NAM TỪ THỜI NGUYÊN THỦY ĐẾN THẾ KỈ X
BÀI 14:
CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN ĐẤT NƯỚC
VIỆT NAM
NỘI DUNG
1. QUỐC GIA VĂN LANG – ÂU LẠC
2. QUỐC GIA CỔ CHAM-PA
3. QUỐC GIA CỔ PHÙ NAM
Quốc gia Văn Lang – Âu Lạc
Quốc gia cổ Cham-pa
Quốc gia cổ Phù Nam
1.Quốc gia
Văn Lang – Âu Lạc
1.Quốc gia Văn Lang – Âu Lạc
a. Các nền văn hóa tiền nhà nước:
Công cụ lao động: đồng (phổ biến) + sắt (bắt đầu)
=> Khai phá, canh tác thuận lợi hơn, diện tích tăng.
Hoạt động kinh tế:
+ Nghề chính: nông nghiệp trồng lúa.
+ Săn bắt thú, chăn nuôi gia súc – gia cầm, đánh cá,…
+ Làm nghề thủ công: đúc đồng, làm gốm,…
Xã hội: bắt đầu có hiện tượng phân hóa giàu - nghèo.
Cơ sở ra đời nhà nước:
+ Hoạt động trị thủy, thủy lợi.
+ Yêu cầu chống giặc ngoại xâm.
=> Sự ra đời nhà nước Văn Lang – Âu Lạc.
Cổ Loa (Đông Anh – Hà Nội) (nước Âu Lạc)
Nước Âu Lạc lãnh thổ mở rộng hơn, quân đội mạnh, vũ khí tốt, thành Cổ Loa kiên cố.
Vua, quý tộc - Dân tự do - Nô tì.
Đời sống vật chất và tinh thần phong phú.
thóc gạo, khoai sắn, cá, thịt, rau, củ
nhà sàn
nữ mặc váy, nam đóng khố.
Phong tục: nhuộm răng đen, ăn trầu, xăm mình, dùng đồ trang sức.
Tín ngưỡng: sùng bái tự nhiên, thờ cúng tổ tiên, tôn thờ các anh hùng, người có công với đất nước, tục phồn thực,…
b. Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc
* Cơ sở hình thành
Văn hóa Sa Huỳnh
Cuối thế kỉ II: cuộc nổi dậy chống lại nền thống trị nhà Hán (Khu Liên)
Nước Lâm Ấp thành lập (Cham-pa)
Kinh đô: Sin-ha-pu-ra (Trà Kiệu – Quảng Nam)
=> Chà Bàn (Bình Định)
Đến thế kỉ XV, suy thoái và dần hòa nhập vào lãnh thổ Đại Việt
* Chính trị - xã hội
Theo thể chế quân chủ: đứng đầu là vua
giúp đỡ vua Tể tướng và Đại thần.
Chia cả nước thành 4 châu. Dưới châu là huyện, làng.
Xã hội: quý tộc, dân tự do, nông dân lệ thuộc, nô lệ
* Kinh tế
Nông nghiệp:
Trồng lúa nước
Sử dụng công cụ sắt
Sức kéo trâu bò
* Văn hóa
Chữ viết phát triển từ chữ Phạn
(khoảng thế kỉ IV)
Tôn giáo: Hindu Giáo và Phật Giáo
Người Chăm có tục ở nhà Sàn, ăn trầu cau và hỏa táng người chết
3. Vương quốc cổ
Phù Nam
Điều kiện hình thành
Văn hóa Óc Eo -> khoảng TK I vương quốc Phù Nam hình thành
Cư dân: Nam Á Nam Đảo
Chính trị
Xã hội
Thể chế: quân chủ chuyên chế - vua đứng đầu
Xã hội phân hóa giàu nghèo:
quý tộc – bình dân – nô lệ
Kinh tế
Sản xuất nông nghiệp + nghề thủ công, đánh cá và buôn bán
Ngoại thương đường biển rất phát triển
Văn hóa
Tập quán phổ biến: ở nhà sàn, ở trần hoặc mặc áo chui đầu, xăm mình, xõa tóc, hỏa táng,…
Tôn giáo: Phật giáo, Hindu giáo
Nghệ thuật – kiến trúc: ca, múa nhạc phát triển