NỘI DUNG BÀI HỌC
01

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

02

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

03
04

LUYỆN TẬP
VẬN DỤNG

HOẠT ĐỘNG 1

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC
Đặt vấn đề

Quan sát thí nghiệm sau:

Nước có thể tồn tại ở
những thể nào?
Nước tồn tại ở 3 thể khác nhau:
- Thể rắn (viên nước đá)
- Thể lỏng (nước trong cốc)
- Thể khí (hơi nước)

Theo em, yếu tố nào đã ảnh hưởng
đến sự chuyển thể của nước?

Nhiệt độ

Để hiểu rõ hơn về các quá
trình chuyển đổi thể chất của
viên đá lạnh, chúng ta hãy tìm
hiểu bài học mới

KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ
SỰ CHUYỂN THỂ
(II. Sự chuyển thể của chất)

HOẠT ĐỘNG 2

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC
1. Sự nóng chảy và sự đông đặc

Vào những ngày trời rất lạnh,
nhiều khu vực ở nước ta như
Sa Pa (Lào Cai), Mẫu Sơn
(Lạng Sơn).... có hiện tượng
nước đóng băng, tuyết rơi
 nước đã chuyển từ thể lỏng
sang thể rắn.

Khi trời ấm lên, băng tuyết tan ra
 nước đã chuyển từ thể rắn sang thể lỏng

• Quá trình chất ở thể rắn chuyển sang thể lỏng gọi là sự nóng chảy. Quá trình này xảy ra ở
một nhiệt độ xác định gọi là nhiệt độ nóng chảy.
• Quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể rắn gọi là sự đông đặc. Quá trình này xảy ra ở
một nhiệt độ xác định gọi là nhiệt độ đông đặc.

Nước nóng chảy và
đông đặc cùng ở 0oC

Mỗi chất nóng chảy và đông đặc ở cùng một nhiệt độ

Nêu một số ví dụ về sự nóng chảy và
sự đông đặc mà em biết

Sáp nến chảy và
đông lại

Kim loại nóng chảy
khi nung và đông lại
sau khi nguội

Dầu ăn bị đông lại khi
lạnh và chảy ra khi nấu

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động

ĐÔI BẠN
CÙNG TIẾN

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động theo cặp
Trả lời câu hỏi
4 phút

CÂU HỎI
Câu 1. Nhiệt độ nóng chảy của sắt, thiếc và thủy ngân lần lượt là
1538∘C, 232∘C, -39∘C. Hãy dự đoán chất nào là chất lỏng ở nhiệt độ
thường.
Câu 2. Khi để cục nước đá ở nhiệt độ phòng em thấy có hiện tượng
gì? Tại sao?
Câu 3. Quan sát hình 2.4 và trình bày sự chuyển thể đã diễn ra ở
thác nước khi chuyển sang mùa hè (hình a) và khi chuyển sang mùa
đông (hình b).

1

Nhiệt độ nóng chảy của sắt, thiếc và thủy ngân lần lượt là
1538∘C, 232∘C, -39∘C. Hãy dự đoán chất nào là chất lỏng ở nhiệt
độ thường.

Thuỷ ngân (mercury) là chất lỏng ở
nhiệt độ thường.

3

Quan sát hình 2.4 và trình bày sự chuyển thể đã diễn ra ở thác
nước khi chuyển sang mùa hè (hình a) và khi chuyển sang mùa
đông (hình b).

Hình. Thác nước vào mùa hè và mùa đông

3

Quan sát hình 2.4 và trình bày sự chuyển thể đã diễn ra ở thác
nước khi chuyển sang mùa hè (hình a) và khi chuyển sang mùa
đông (hình b).

 Vào mùa đông, nước trong thác nước bị đóng băng.
Nước chuyển từ thể lỏng sang thể rắn.
 Khi sang mùa hè, băng lại tan ra. Nước đã chuyển từ
thể rắn sang thể lỏng.

HOẠT ĐỘNG 2

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC
2. Sự hóa hơi và ngưng tụ

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

AI

NHAN
HƠN
H

AI NHANH HƠN
 Lớp chia thành 4 nhóm, các nhóm quan sát các video, hình ảnh
về sự tuần hoàn của nước, sự bay hơi và sự sôi.
 Trong 4 phút, các nhóm thảo luận hoàn thành phiếu học tập, và
chạy thật nhanh dán phiếu lên bảng.
 Nhóm nhanh và đúng nhất là nhóm chiến thắng
 GV gọi 1 - 2 nhóm ngẫu nhiên để trả lời, các nhóm còn lại bổ
sung câu trả lời của nhóm bạn

VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC TRONG TỰ NHIÊN

VÒNG TUẦN HOÀN CỦA NƯỚC TRONG TỰ NHIÊN

Sự bay hơi và sự sôi

PHIẾU HỌC TẬP
1. Nêu điểm giống và khác nhau
giữa sự bay hơi và sự ngưng tụ.
2. Nêu điểm giống và khác nhau
giữa sự bay hơi và sự sôi

MỜI NHÓM TRÌNH BÀY

ĐÁP ÁN

Sự ngưng tụ
Giống nhau

Sự bay hơi

Xảy ra ở mọi nhiệt độ.
Xảy ra sự chuyển thể Xảy ra sự chuyển thể

Khác nhau

từ thể hơi sang thể từ thể lỏng sang thể
lỏng

hơi

ĐÁP ÁN

Sự bay hơi
Giống nhau

Đều xảy ra sự chuyển thể từ thể lỏng sang thể hơi.

Khác nhau

Sự sôi

Xảy ra tại mọi nhiệt
độ.

-

Sự hóa hơi trên bề
mặt chất lỏng

-

Xảy ra tại nhiệt độ xác
định

-

Sự hóa hơi xảy ra cả
trên bề mặt và trong
lòng khối chất lỏng

3. Thực hành thí nghiệm

CHUYẾN TÀU TRI THỨC
START

CHUYẾN TÀU TRI THỨc
 Vòng 1: 5 phút
- Nhóm 1, 2 sẽ đến các trạm 1 và thực hiện thí nghiệm 1
- Nhóm 3, 4 sẽ đến các trạm 2 và thực hiện thí nghiệm 2
 Vòng 2: 5 phút
- Nhóm 1, 2 sẽ đến các trạm 2 và thực hiện thí nghiệm 2
- Nhóm 3, 4 sẽ đến các trạm 1 và thực hiện thí nghiệm 1
GV gọi 1 nhóm lên trình bày kết quả phiếu học tập, các
nhóm còn lại trao đổi phiếu học tập cho nhau để chấm điểm

DÃY TRÁI
NHÓM 1

DÃY PHẢI

TRẠM 1

TRẠM 2

NHÓM 3

LỐI
NHÓM 2

TRẠM 1

ĐI
TRẠM 2

NHÓM 4

DÃY TRÁI
NHÓM 3

DÃY PHẢI

TRẠM 1

TRẠM 2

NHÓM 1

LỐI
NHÓM 4

ĐI
TRẠM 1

TRẠM 2

NHÓM 2

XIN MỜI DI CHUYỂN ĐẾN GA TIẾP THEO

CHÚC MỪNG BẠN ĐÃ HOÀN THÀNH
CHUYẾN TÀU
Hãy trao đổi phiếu học tập cho nhau nhé!

MỜI NHÓM ĐẠI DIỆN TRÌNH
BÀY KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP

Thí nghiệm 1: Theo dõi nhiệt độ của nước đá trong quá trình nóng cháy
Chuẩn bị: nước đá viên, nước nóng, 1 ống nghiệm, 1
cốc thủy tinh, nhiệt kế (có dải đo từ dưới -5oC đến
trên 50 C).
o

Kết quả thí nghiệm
⮚ Nhiệt độ không thay đổi

Tiến hành: Cho nước đá viên đập nhỏ vào ống

trong

nghiệm. Cắm nhiệt kế vào giữa khối nước đá. Đặt

nước đá nóng chảy (+5

ống nghiệm vào cốc thủy tinh có chứa nước nóng.
(hoàn thành nhận được 2,5 điểm)
Em hãy:
1. Ghi lại nhiệt độ và thể của nước trong ống nghiệm
theo mẫu bảng sau (hoàn thành nhận được 2,5
điểm)
2. Nhận xét nhiệt độ của nước đá trong quá trình
nóng chảy.

điểm)

suốt

quá

trình

Thí nghiệm 2: Theo dõi nhiệt độ của nước trong quá trình nước sôi
Chuẩn bị: nước cất, cốc thủy tinh chịu nhiệt, nhiệt kế,
đèn cồn.

Kết quả thí nghiệm

Tiến hành: đun nóng nước cất trong cốc chịu nhiệt.

⮚ Trong quá trình nước

Khi đun sôi, ta sẽ thấy các bọt khí nổi lên rất nhanh

sôi, nhiệt độ của nước

và vỡ tung trên bề mặt nước. (hoàn thành nhận

không thay đổi (+5 điểm)

được 2,5 điểm)
Em hãy:
1. Ghi lại nhiệt độ trên nhiệt kế trong quá trình đun
nước đến sôi (1 phút ghi 1 lần, ghi khoảng 4 đến 5
lần) (hoàn thành nhận được 2,5 điểm)
2. Nhận xét nhiệt độ của nước trong quá trình đun
nước sôi.

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
-

Sự nóng chảy: là quá trình chất chuyển từ thể rắn sang
thể lỏng

-

VD: Khi bỏ viên đá ra
khỏi tủ lạnh, viên đá tan
ra, nước đã chuyển từ
thể rắn sang thể lỏng 
Sự nóng chảy

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
-

Sự đông đặc: quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang
thể rắn

-

VD: Khi cho khay nước vào
ngăn đá của tủ lạnh, nước
trong khay chuyển thành đá,
nước đã từ thể lỏng sang
thể rắn  Sự đông đặc

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
-

Sự ngưng tụ: quá trình chất chuyển từ thể hơi sang thể
lỏng

-

VD: Hơi nước bay lên
ngưng tụ tạo thành mây
(là do các hạt nước li ti
tạo thành)

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
-

Sự hóa hơi: là quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang
thể hơi

-

VD: Sau cơn mưa,
vũng nước trên đường
sẽ dần biến mất vì do
một

phần

nước

đã

chuyển thành hơi nước

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
-

Sự sôi: quá trình hóa hơi xảy ra cả trên bề mặt và trong lòng
của chất lỏng. (Sự sôi là trường hợp đặc biệt của sự bay hơi)

-

VD: Khi đun nước xuất hiện bọt
khí ở dưới đáy nồi. Đến một
nhiệt độ nhất định, bọt khí đi lên
mặt thoáng và vỡ ra. Đó là sự
bay hơi trong lòng chất lỏng.

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

- Sự nóng chảy, sự đông đặc, sự sôi của một
chất xảy ra tại nhiệt độ xác định

- Sự bay hơi và ngưng tụ xảy tại mọi nhiệt độ

HOẠT ĐỘNG 3

LUYỆN TẬP
Ôn tập kiến thức

LUYỆN TẬP

Các em hãy tham gia
Quizzi để ôn tập lại kiến
thức đã học