NGỮ VĂN9

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

Giáo viên thực hiện: Phan Thị Ngọc Ánh
Tiết 19

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP - CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
Tiết 19:

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

I – Cách dẫn trực tiếp _ §äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n v¨n sau (trÝch tõ truyÖn ng¾n LÆng lÏ Sa Pa cña NguyÔn Thµnh Long): _
“_Kh¸ch tíi bÊt ngê, ch¾c cu cËu ch­a kÞp quÐt t­íc dän dÑp, ch­a kÞp gÊp ch¨n ch¼ng h¹n_” – Ho¹ sÜ nghÜ thÇm.

* Khi chuyÓn ®æi vÞ trÝ hai bé phËn ë (b), ta cã:

 Nhắc lời nói (có từ “nói”) được tách ra khỏi phần câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.

b) Ho¹ sÜ nghÜ thÇm: “_Kh¸ch tíi bÊt ngê, ch¾c cu cËu ch­a kÞp quÐt t­íc dän dÑp, ch­a kÞp gÊp ch¨n ch¼ng h¹n_.”

 Nhắc ý nghĩ (có từ “nghĩ”)được tách ra khỏi phần câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.

a) Ch¸u ë liÒn trong tr¹m hµng th¸ng. B¸c l¸i xe bao lÇn dõng, bãp cßi toe toe, mÆc, ch¸u gan l× nhÊt ®Þnh kh«ng xuèng. Ấy thÕ lµ mét h«m, b¸c l¸i ph¶i th©n hµnh lªn tr¹m ch¸u. Ch¸u nãi: “_§Êy, b¸c còng ch¼ng _“_thÌm” ng­êi lµ g×?_”
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:

* Dấu hiệu hình thức:

Cách dẫn trực tiếp

Ví dụ: Nam nói: “Ngày mai tôi đi Hà Nội”

Lưu ý: Ngoài ra lời đối thoại của các nhân vật cũng được xem là lời dẫn trực tiếp

Được nhắc lại một cách nguyên vẹn

Nằm trong dấu ngoặc kép và đứng sau dấu hai chấm

Ví dụ:

“Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó khẽ hỏi:

- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?

- Là con thầy mấy lị con u

Thế nhà ta ở đâu?

- Nhà ta ở làng chợ Dầu” (Làng – Kim Lân)
Tiết 19:

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

I – Cách dẫn trực tiếp

II – Cách dẫn gián tiếp

_§äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n trÝch sau_:
 Thuật lại lời nói, không ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì cả

*Thuật lại ý nghĩ, ngăn cách bằng từ “rằng” – thay bằng từ

“là”
a) L·o t×m lêi lÏ gi¶ng gi¶i cho con trai hiÓu. L·o khuyªn nã _h·y d»n lßng bá ®¸m nµy, ®Ó dïi gi¾ng l¹i Ýt l©u, xem cã ®¸m nµo kh¸ mµ nhÑ tiÒn h¬n sÏ liÖu; ch¼ng lÊy ®øa nµy th× lÊy ®øa kh¸c; lµng nµy ®· chÕt hÕt con g¸i ®©u mµ sî._

(Nam Cao, _L·o H¹c_)

b) Nh­ng chí hiÓu lÇm r»ng _B¸c sèng kh¾c khæ theo lèi nhµ tu hµnh, thanh tao theo kiÓu nhµ hiÒn triÕt Èn dËt_.

(Ph¹m V¨n §ång, _Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,_

_ tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i_)
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:

* Dấu hiệu hình thức:

Cách dẫn gián tiếp

Lưu ý: Có thể chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) cần chú ý điều chỉnh cho thích hợp

Ví dụ: Nam nói “Ngày mai tôi đi Hà Nội”

Nam nói rằng ngày mai bạn ấy đi Hà Nội

Được thuật lại

Không được đặt trong dấu ngoặc kép
_Dẫn trực tiếp_

_Dẫn gián tiếp_
Giống : Đều là dẫn lời nói hay ý nghĩ của một người,một nhân vật
-Dẫn nguyên văn.

-Đặt trong đấu ngoặc kép.

-Thuật lại có điều chỉnh.

-Không đặt trong dấu ngoặc kép.
_So s¸nh c¸ch dÉn_

*Cách chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:

1/Bỏ dấu hai chấm .dấu ngoặc kép.

2/chuyển chủ ngữ ở lời dẫn trực tiếp theo ngôi thích hợp.
*Ví dụ :

-Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói : “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây.”

=> Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói rằng đây là chỗ con bà ở được
Tiết 19:

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

I – Cách dẫn trực tiếp

II – Cách dẫn gián tiếp

III – Luyện tập Bµi tËp 1: T×m lêi dÉn trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau (_TrÝch tõ truyÖn ng¾n L·o H¹c cña Nam Cao_). Cho biÕt ®ã lµ lêi nãi hay ý nghÜ ®­îc dÉn, lµ lêi dÉn trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp?
 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.

 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.

_ a) Nã cø lµm in nh­ nã tr¸ch t«i; nã kªu ­ ö, nh×n t«i, nh­ muèn b¶o t«i r»ng_:_“A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi l·o nh­ thÕ mµ l·o xö víi t«i nh­ thÕ nµy µ?”_

_ a) Nã cø lµm in nh­ nã tr¸ch t«i; nã kªu ­ ö, nh×n t«i, nh­ muèn b¶o t«i r»ng_:_“A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi l·o nh­ thÕ mµ l·o xö víi t«i nh­ thÕ nµy µ?”_

_b) Sau khi th»ng con ®i, l·o tù b¶o r»ng: _“_C¸i v­ên lµ cña con ta. Håi cßn må ma mÑ nã, mÑ nã cè th¾t l­ng buéc bông, dÌ sÎn m·i, míi ®Ó ra ®­îc n¨m m­¬i ®ång b¹c tËu. Håi Êy, mäi thøc ®Òu rÎ c¶ …_”

_b) Sau khi th»ng con ®i, l·o tù b¶o r»ng: _“_C¸i v­ên lµ cña con ta. Håi cßn må ma mÑ nã, mÑ nã cè th¾t l­ng buéc bông, dÌ sÎn m·i, míi ®Ó ra ®­îc n¨m m­¬i ®ång b¹c tËu. Håi Êy, mäi thøc ®Òu rÎ c¶ …_”

Bµi tËp 2: ViÕt mét ®o¹n v¨n nghÞ luËn cã néi dung liªn quan ®Õn mét trong ba ý kiÕn d­íi ®©y. TrÝch dÉn ý kiÕn ®ã theo hai c¸ch: dÉn trùc tiÕp vµ dÉn gi¸n tiÕp.
_ a) Chóng ta ph¶i ghi nhí c«ng lao cña c¸c vÞ anh hïng d©n téc v× c¸c vÞ Êy lµ tiªu biÓu cña mét d©n téc anh hïng. _(Hå ChÝ Minh, B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø II cña §¶ng)

_b) Gi¶n dÞ trong ®êi sèng, trong quan hÖ víi mäi ng­êi, trong t¸c phong, Hå Chñ tÞch còng rÊt gi¶n dÞ trong lêi nãi vµ bµi viÕt, v× muèn cho quÇn chóng nh©n d©n hiÓu ®­îc, nhí ®­îc, lµm ®­îc. _(Ph¹m V¨n §ång, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i)

_c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh_. (§Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn hïng hån cña søc sèng d©n téc)

Bµi t©p 2: c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh. (§Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn hïng hån cña søc sèng d©n téc)
* DÉn gi¸n tiÕp: Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc”, gi¸o s­ §Æng Thai Mai ®· nãi r»ng_ ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh._

§o¹n v¨n mÉu:

* DÉn trùc tiÕp:Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc”,gi¸o s­ §Æng Thai Mai ®· nãi: “_Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh_”
* Bài tập a:

- DTT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng” Hồ Chí Minh nói: “Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”

- DGT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng” Hồ Chí Minh nói rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

* Bài tập b:

- DTT: Trong tác phẩm “Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được”

- DGT: Trong tác phẩm Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng cho rằng giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được Bµi tËp 3: H·y thuËt l¹i lêi nh©n vËt Vò N­¬ng trong ®o¹n trÝch sau ®©y theo c¸ch dÉn gi¸n tiÕp:
H«m sau Linh Phi lÊy mét c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch Hçn ®­a Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã còng ®­a göi mét chiÕc hoa vµng mµ dÆn:

- Nhê nãi hé víi chµng Tr­¬ng, nÕu cßn nhí chót t×nh x­a nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn chiÕu xuèng n­íc, t«i sÏ trë vÒ.

(NguyÔn D÷, _ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng)_
Haõy thuaät laïi lôøi nhaân vaät Vuõ Nöông töø LDTT sang LDGT

HOAÏT ÑOÄNG KHAÊN TRAÛI BAØN
H«m sau Linh Phi lÊy mét c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch Hçn ®­a Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã còng ®­a göi mét chiÕc hoa vµng mµ dÆn:

- Nhê nãi hé víi chµng Tr­¬ng, nÕu cßn nhí chót t×nh x­a nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn chiÕu xuèng n­íc, t«i sÏ trë vÒ.

(NguyÔn D÷, _ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng)_
* C¸ch dÉn gi¸n tiÕp:

H«m sau Linh Phi lÊy mét c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch Hçn ®­a Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã còng ®­a göi mét chiÕc hoa vµng vµ dÆn Phan nãi hé víi chµng Tr­¬ng r»ng _nÕu cßn nhí chót t×nh x­a nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn chiÕu xuèng n­íc, Vò N­¬ng sÏ trë vÒ. _

* C¸ch dÉn trùc tiÕp:
Củng cố

- Thế nào là cách dẫn trực tiếp – Cách dẫn gián tiếp ?

- Có thể chuyển từ cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) được không – khi chuyển cần lưu ý điều gì?
Dặn dò

- Học thuộc nội dung ghi nhớ

- Tập đặt lời dẫn trực tiếp sau đó chuyển thành lời dẫn gián tiếp

- Đọc trước và soạn bài: “Sự phát triển của từ vựng' – Lưu ý:

+ Đọc kĩ phần ví dụ và trả lời các câu hỏi

+ Chuẩn bị hệ thống bài tập