BÀI 27: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Bài 27. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (tiếp theo)
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
- Đại diện: ĐVCXS: cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú và người.
Điền tên các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống vào các ô hình chữ nhật.
Hình 27.1. Hệ thần kinh dạng ống ở người
Não
Tủy sống
Hạch TK
Dây TK
Thần kinh trung ương
Thần kinh ngoại biên
1.
2.
3.
4.
Hình 27.1. Hệ thần kinh dạng ống ở người
Não
Tủy sống
Hạch TK
Dây TK
Thần kinh trung ương
Thần kinh ngoại biên
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
- Hệ thần kinh dạng ống cấu tạo gồm 2 phần:
+ Thần kinh trung ương: Não bộ và tuỷ sống
+ Thần kinh ngoại biên: Gồm các hạch thần kinh và các dây thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
- Hệ TK dạng ống hoạt động theo nguyên tắc phản xạ.
- Bao gồm:Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện?
chân co lại : Đó là phản xạ

Khi ta dẫm chân vào gai nhọn ?
Phản xạ là gì?
Phản xạ là phản ứng của cơ thể thông qua hệ thần kinh để trả lời lại kích thích bên ngoài hoặc bên trong cơ thể.
? Cung phản xạ gồm những bộ phận nào?
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ
Bộ phận tiếp nhận kích thích
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
Bộ phận thực hiện phản ứng
Cung phản xạ gồm những
thành phần nào?
Cung phản xạ gồm:
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích (thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm).
+ Đường dẫn truyền vào (đường cảm giác)
+ Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin (thần kinh trung ương).
+ Đường dẫn truyền ra (đường vận động).
+ Bộ phận thực hiện phản ứng (cơ, tuyến…)
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ
Bộ phận tiếp nhận kích thích
Tác nhân kích thích
 Một bạn lỡ chạm tay vào gai nhọn và có phản ứng rụt tay lại. Hãy chỉ ra tác nhân kích thích, bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin, bộ phận thực hiện phản ứng của hiện tượng trên?
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
Bộ phận thực hiện phản ứng
+ Tất cả các phản xạ là cảm ứng
+ Tất cả các cảm ứng là phản xạ
S
Đ
Kích thích
Kích thích
Dung dịch sinh lý
Kích thích vào cơ đùi ếch Ếch còn sống?
Cơ co: Đó là phản xạ
Kích thích vào cơ đùi ếch đã cắt rời khỏi cơ thể?
Cơ co: cảm ứng chứ không phải là phản xạ.
Phân biệt hiện tượng co cơ trong trường hợp sau:
Có phải tất cả các phản ứng đều là phản xạ không? Vì sao?
Không đủ thành phần của cung phản xạ
Đầy đủ thành phần của cung phản xạ
 Phản xạ
 Cảm ứng không phải phản xạ
“phản xạ đầu gối” có phải là phản xạ?
- Nêu những suy nghĩ diễn ra trong đầu bạn khi gặp chó dại?
- Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiện của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại.
- Bạn sẽ có phản ứng (hành động) như thế nào?
- Đây là phản xạ có hay không có điều kiện? Tại sao?
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
- Hướng tiến hóa trong hoạt động của hệ TK ống:
→ Giúp động vật thích nghi tốt hơn với môi trường sống
Số lượng các phản xạ ngày càng nhiều, đặc biệt là phản xạ có điều kiện
Củng cố
Cảm ứng ở động vật là khả năng tiếp nhận các kích thích và phản ứng lại các kích thích từ môi trường đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển.
Phản xạ
Tốc độ nhanh
Củng cố
Câu 2: Trong các phát biểu sau:
(1) Phản xạ chỉ có ở những sinh vật có hệ thần kinh
(2) Phản xạ được thực hiện nhờ cung phản xạ
(3) Phản xạ được coi là một dạng điển hình của cảm ứng
(4) Phản xạ là khái niệm rộng hơn cảm ứng
Các phát biểu đúng về phản xạ là:
A. (1), (2) và (4)
B. (1), (2), (3) và (4)
C. (2), (3) và (4)
D. (1), (2) và (3)






