BÀI 26: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
NỘI DUNG
Khái niệm cảm ứng ở động vật
1) Khái niệm
2) Đặc điểm cảm ứng ở động vật
3) Cung phản xạ
II. Cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới
Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
Chim sẻ xù lông giữ ấm cơ thể
Trời lạnh mèo nằm co mình lại
Cảm ứng ở động vật là gì?
Cảm ứng ở động vật là phản ứng của động vật đối với kích thích.
1) Khái niệm
I. Khái niệm cảm ứng ở động vật
Cảm ứng ở động vật khác gì so với cảm ứng ở thực vật?
Cảm ứng ở thực vật biểu hiện bằng hướng động hoặc ứng động và diễn ra với tốc độ chậm.
- Cảm ứng ở động vật xảy ra nhanh.
- Mức độ, hình thức và tính chính xác của phản ứng tuỳ thuộc vào mức độ tổ chức thần kinh.
2) Đặc điểm cảm ứng ở động vật
I. Khái niệm cảm ứng ở động vật
3) Cung phản xạ
I. Khái niệm cảm ứng ở động vật
Phản xạ là gì? Cung phản xạ gồm những bộ phận nào?
Ở động vật có tổ chức thần kinh, dạng điển hình của cảm ứng là gì?
Phản xạ là phản ứng của cơ thể trước tác nhân kích thích của môi trường, có sự tham gia của hệ thần kinh.
Cung phản xạ gồm các bộ phận:
Bộ phận tiếp nhận kích thích (thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm).
Đường dẫn truyền vào (đường cảm giác).
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin để quyết định hình thức và mức độ phản ứng (hệ thần kinh).
Đường dẫn truyền ra (đường vận động).
- Bộ phận thực hiện phản ứng (cơ, tuyến…).
Hãy chỉ ra các thành phần của cung phản xạ tham gia vào phản xạ rụt nhanh tay lại khi chạm vào gai nhọn.
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ
Bộ phận tiếp nhận kích thích
Tác nhân kích thích
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
Bộ phận thực hiện phản ứng
Cơ đùi ếch đã cắt rời khỏi cơ thể, khi ta kích thích thì cơ đùi này vẫn co. Sự co cơ đùi ếch trong trường hợp này có phải là phản xạ không? Vì sao?
Hãy thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập
Động vật nguyên sinh

Ruột khoang

Động vật có đối xứng hai bên

Nhận xét
II. Cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh
Trùng đế giày bơi tới chổ có nhiều oxi
Trùng biến hình thu chân giả để tránh ánh sáng chói
II. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
Hãy cho biết con thuỷ tức sẽ phản ứng như thế nào khi ta dùng một chiếc kim nhọn châm vào thân nó
1) Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới
Khi dùng một chiếc kim nhọn châm vào thuỷ tức, con thuỷ tức sẽ co toàn thân lại để tránh kích thích.
Phản ứng của thuỷ tức có phải là phản xạ không? Vì sao?
II. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
2) Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
Tại sao hệ thần kinh dạng chuỗi hạch có thể trả lời cục bộ (co một chân) khi bị kích thích?
Mỗi hạch là một trung tâm điều khiển một vùng xác định.
Đánh dấu X vào ô cho ý không đúng về ưu điểm của hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
A – Nhờ có hạch thần kinh nên số lượng tế bào thần kinh của động vật tăng lên.
B – Do các tế bào thần kinh trong hạch nằm gần nhau và hình thành nhiều mối liên hệ với nhau nên khả năng phối hợp hoạt động giữa chúng được tăng cường.
C – Nhờ các hạch thần kinh liên hệ với nhau nên khi kích thích nhẹ tại một điểm thì gây ra phản ứng toàn thân và tiêu tốn nhiều năng lượng.
D – Do mỗi hạch thần kinh điều khiển một vùng xác định trên cơ thể nên động vật phản ứng chính xác hơn.
X
1) Phản xạ của động vật có hệ thần kinh dạng lưới khi bị kích thích là:
Di chuyển đi chổ khác
Co toàn bộ cơ thể
Duỗi thẳng cơ thể
Co ở phần cơ thể bị kích thích
2) Hệ thần kinh của giun dẹp có:
Hạch đầu, hạch bụng
Hạch ngực, hạch bụng
Hạch đầu, hạch thân
Hạch đầu, hạch ngực
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT!