GV: Trần Thị Hảo

NĂM HỌC: 2018- 2019
SINH HỌC 11
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nêu hình thức cảm ứng ở thuỷ tức và gián?
+ Thủy tức có hình thức cảm ứng toàn thân.
+ Gián có hình thức cảm ứng cục bộ tại các hạch thần kinh.




Hình thức cảm ứng nào tiến hóa hơn?Vì sao?
Hình thức cảm ứng của gián tiến hóa hơn vì: Thủy tức phản ứng toàn thân nên tiêu tốn nhiều năng lượng. Gián phản ứng cục bộ nên tiêu tốn ít năng lượng.
BÀI 27 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT(tt)
Giáo viên: Trần Thị Hảo
NỘI DUNG:
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống



3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Tại sao gọi hệ thần kinh ở người là hệ thần kinh dạng ống ?
Hệ thần kinh dạng ống có những thành phần cấu tạo nào?
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Gồm 5 phần:
Bán cầu đại não
Não trung gian
Não giữa
Tiểu não
Hành não
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Não
+ Thần kinh trung ương:
Tủy sống
+ Thần kinh ngoại biên
Dây thần kinh
Hạch thần kinh
- Một số lượng lớn tế bào thần kinh tập trung lại thành ống nằm ở phía lưng. Bao gồm:
Não
Tủy sống
Dây TK não
Dây TK tủy
Các hạch TK
Điền tên các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống vào các ô hình chữ nhật dưới đây:
Não
Tủy sống
Hạch thần kinh
Dây thần kinh
* Nhận xét:
Tổ chức thần kinh dạng ống chia thành nhiều bộ phận, mỗi bộ phận thực hiện những chức năng khác nhau nhờ đó các hoạt động của động vật ngày càng hoàn thiện, đa dạng, chính xác hơn
Hãy lấy các ví dụ về phản xạ?
- Mọi hoạt động của động vật có HTK đều được thực hiện nhờ cơ chế phản xạ.
Chạm phải vật nóng
Rụt tay lại
Chim, thú thời tiết lạnh
Xù lông
Gõ xoong và cho gà ăn nhiều lần
Gõ xoong
Gà về
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe trước vạch kẻ.
Phản xạ gặp chó dại thì tránh ra chỗ khác.
Chạm phải vật nóng
Rụt tay lại
Có mấy bộ phận tham gia vào việc thực hiện phản xạ?
Phân tích ví dụ:
Các bộ phận tham gia thực hiện phản xạ:
1. Bộ phận tiếp nhận kích thích
(Thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm)
2. Bộ phận phân tích và tổng hợp kích thích (Hệ thần kinh)
3. Bộ phận thực hiện phản ứng (cơ, tuyến ...)
Cung phản xạ
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Có mấy loại phản xạ, đó là những phản xạ nào?
Có 2 loại phản xạ:
- Phản xạ không điều kiện:
+ Mang tính bẩm sinh, di truyền.
+ Do một số tế bào TK nhất định tham gia
- Phản xạ có điều kiện (phản xạ học được):
+ Được hình thành trong quá trình sống, mang tính mềm dẻo, không di truyền.
+ Do một số lượng lớn tế bào TK tham gia, đặc biệt có sự tham gia tế bào vỏ não.
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Cấu tạo của hệ thần kinh có liên quan như thế nào đến việc thực hiện phản xạ ở động vật?
Động vật có hệ thần kinh càng phức tạp thì :
-Số lượng phản xạ?
-Tính chính xác, tiêu phí năng lượng?
Hình thức phản ứng?
Số lượng nơron?
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống
Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống







Giả sử bạn đang đi chơi, bất ngờ gặp một con chó dại ngay trước mặt.
Phân tích ví dụ:
4. Đây là phản xạ không điều kiện hay là phản xạ có điều kiện? Tại sao?
2. Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiển của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại
3. Hãy ghi lại tất cả những suy nghĩ diễn ra trong đầu của bạn khi đối phó với chó dại
1. Bạn sẽ có phản ứng (hành động) gì?
+ Có thể có các hành động như: bỏ chạy, đứng im, tìm gậy để đánh đuổi, nhặt gạch hoặc đá để ném...
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích là mắt, bộ phận điều khiển hành động là não, bộ phận thực hiện là cơ chân, tay.
+ Các suy nghĩ diễn ra trong đầu như: nên làm thế nào bây giờ, chó dại có virut gây bệnh dại, nếu bị cắn có thể chết, nên bỏ chạy hay nên chống lại, nếu bỏ chạy chó sẽ đuổi...
+ Đây là phản xạ có điều kiện vì phải qua học tập rút kinh nghiệm mới biết được chó dại có biểu hện như thế nào, dựa vào kinh nghiệm đã có mà mỗi người có cách xử lí khác nhau.
CỦNG CỐ
HỆ TK LƯỚI
TIẾN HOÁ TRONG HỆ THẦN KINH
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI
HỆ TK ỐNG
Phản ứng chính xác, mau lẹ, phức tạp.
Cảm ứng bằng sự co rút của chất nguyên sinh
Phản ứng toàn thân, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, chính xác hơn.
HỆ THẦN KINH CÓ SỰ TẬP TRUNG DẦN
Chưa có hệ thần kinh ở động vật nguyên sinh
Thần kinh dạng lưới ở ruột khoang
Thần kinh dạng chuỗi hạch ở giun
Hệ thần kinh tập trung thành 3 khối: hạch não, hạch ngực, hạch bụng(sâu bọ)
Thần kinh dạng ống
Câu hỏi trắc nghiệm
Cảm ứng ở động vật là khả năng cơ thể
phản ứng lại các kích thích của môi trường để tồn tại và phát triển
phản ứng lại các kích thích của môi trường một cách gián tiếp
phản ứng tức thời các kích thích của môi trường để tồn tại và phát triển
cảm nhận các kích thích của môi trường
a
2- Trong các nhóm động vật sau nhóm nào có hệ thần kinh dạng ống
Cá, đĩa phiến, giun dẹt, côn trùng
Lưỡng cư, côn trùng, chim, thú
Cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú
Lưỡng cư, bò sát, thuỷ tức, chim, thú.
c
3. Hệ thần kinh dạng ống gồm
a. thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên
b. não bộ và dây thần kinh não
c. tuỷ sống và dây thần kinh tuỷ
d. não bộ và tuỷ sống
a
BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
- Trình bày hướng tiến hoá trong hệ thần kinh và cảm ứng của động vật?
- Đọc trước bài 28 “Điện thế nghỉ”.
XIN CHÂN THÀNH
CẢM ƠN
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT
minhhaoas@gmail.com