Bài 27. Cảm ứng ở động vật (tiếp theo)

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Thu Hương
Ngày gửi: 21h:44' 15-03-2021
Dung lượng: 2.3 MB
Số lượt tải: 250
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Thu Hương
Ngày gửi: 21h:44' 15-03-2021
Dung lượng: 2.3 MB
Số lượt tải: 250
Số lượt thích:
0 người
KIỂM TRA BÀI CŨ
Cảm ứng ở động vật là gì? VD
2. Ưu điểm của HTK chuỗi hạch so với HTK dạng lưới?
1 - Nhờ có hạch thần kinh nên số lượng tế bào thần kinh của động vật tăng lên.
2 – Do các tế bào thần kinh trong hạch nằm gần nhau và hình thành nhiều mối liên hệ với nhau nên khả năng phối hợp hoạt động giữa chúng được tăng cường
3– Do mỗi hạch thần kinh điều khiển một vùng xác định trên cơ thể nên động vật phản ứng chính xác hơn, tiết kiệm năng lượng hơn so với hệ thần kinh dạng lưới.
Những ưu điểm của HTK dạng chuỗi hạch so với HTK dạng lưới
B- CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Tiết 30- Bài 27.
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (2)
HỆ TK ỐNG
HỆ TK LƯỚI
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI
HỆ THẦN KINH CỦA ĐỘNG VẬT
CHƯA CÓ HỆ TK
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Quan sát hình 27.1, cho biết tại sao HTK của người là HTK dạng ống?
Qua hiểu biết về HTK dạng ống của người, cho biết HTK cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú thuộc HTK nào? Tại sao?
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
* Đại diện:
ĐV có xương sống như cá, lưỡng cư,
bò sát, chim và thú
Quan sát hình 27.1, và n/cứu SGK, cho biết HTK dạng ống được cấu tạo từ mấy phần?
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Nguồn gốc từ lá phôi ngoài
- Một số lượng lớn tế bào thần kinh tập trung lại thành ống nằm ở phía lưng. Bao gồm:
+ Thần kinh trung ương
Nóo
T?y s?ng
Gồm 5 phần:
Bán cầu đại não
Não trung gian
Não giữa
Tiểu não
Hành não
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
+ Th?n kinh ngo?i biờn:
Bao g?m:
Dõy th?n kinh nóo
Dõy th?n kinh t?y
Cỏc h?ch kinh
N?i gi?a trung uong th?n kinh v?i co quan th?c hi?n ph?n ?ng
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3.Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
HTK ống
TK Ngoại biên
TK Trung ương
Tủy sống
Não bộ
Dây thần kinh
Hạch TK
HOÀN THÀNH SƠ ĐỒ SAU
?
?
?
?
?
?
Nghiên cứu H 27.1, sau đó điền tên các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống vào các ô hình chữ nhật:
Não
Tủy sống
Hạch thần kinh
Dây thần kinh
* Nhận xét:HTK dạng ống: số lượng TBTK ngày càng nhiều, sự liên kết và phối hợp hoạt động của các TBTK ngày càng phức tạp
Vậy, hoạt động của các ĐV có HTK dạng ống ntn? b.
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống:
- Theo nguyên tắc phản xạ
- Thực hiện cả các px đơn giản (thường là pxkđk) và các px phức tạp (thường là pxcđk)
Sự tiến hóa của hệ thần kinh có liên quan như thế nào đến việc thực hiện các phản xạ?
- Cùng với sự tiến hóa HTK dạng ống thì
số lượng các phản xạ càng nhiều (đặc biệt là pxcđk)
phản ứng càng, mau lẹ, chính xác, tinh tế
tiêu phí càng ít năng lượng
cách thức phản ứng càng đa dạng phong phú
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ TỰ VỆ Ở NGƯỜI
-Cho biết cung phản xạ trên gồm những bộ phận nào?
-Giải thích tại sao khi bị kim nhọn đâm vào ngón tay thì ngón tay co lại?
-Phản xạ co ngón tay khi bị kích thích là PX không điều kiện? Hay PX có điều kiện? Tại sao?
Bộ phận tiếp nhận kích thích
Tác nhân kích thích
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
Bộ phận thực hiện phản ứng
-Một cung phản xạ gồm:
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ TỰ VỆ Ở NGƯỜI
Giả sử bạn đang đi chơi, bất ngờ gặp một con chó dại ngay trước mặt.
Bạn sẽ có phản ứng (hành động) gì?
Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiện của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại?
Hãy ghi lại tất cả những suy nghĩ diễn ra trong đầu của bạn khi đối phó với chó dại.
Đây là phản xạ không điều kiện hay là phản xạ có điều kiện? Tại sao?
Cung phản xạ khi gặp chó dại:
+ Có thể có các hành động như: bỏ chạy, đứng im, tìm gậy để đánh đuổi, nhặt gạch hoặc đá để ném...
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích là mắt, bộ phận điều khiển hành động là não, bộ phận thực hiện là cơ chân, tay.
+ Các suy nghĩ diễn ra trong đầu như: nên làm thế nào bây giờ, chó dại có vi trùng gây bệnh dại, nếu bị cắn có thể chết, nên bỏ chạy hay nên chống lại, nếu bỏ chạy chó sẽ đuổi...
+ Đây là phản xạ có điều kiện vì phải qua học tập rút kinh nghiệm mới biết được chó dại có biểu hiện như thế nào, dựa vào kinh nghiệm đã có mà mỗi người có cách xử lí khác nhau.
Phân biệt PXKĐK và PXCĐK:
THẢO LUẬN NHÓM
CỦNG CỐ
HỆ TK ỐNG
HỆ TK LƯỚI
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI
TIẾN HOÁ CỦA HỆ THẦN KINH
CHƯA CÓ HỆ TK
Tóm lại: Chiều hướng tiến hóa của HTK:
Tập trung hóa: nghĩa là các TBTK nằm rải rác trong HTK tập trung lại thành HTK dạng chuỗi hạch và sau đó là HTK ống
Từ đối xứng tỏa tròn (Thủy tức…) sang đối xứng 2 bên. Đối xứng 2 bên hình thành là do động vật chủ động di chuyển theo 1 hướng xác định
Hiện tượng đầu hóa: nghĩa là TBTK tập trung về phía đầu làm não bộ phát triển mạnh. Vì vậy, khả năng điều khiển, phối hợp và thống nhất hoạt động được tăng cường
Phản ứng chính xác, mau lẹ, phức tạp.
Phản ứng toàn thân, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, chính xác hơn.
Cảm ứng của động vật có HTK
Thần kinh dạng lưới ở ruột khoang
Thần kinh dạng chuỗi hạch ở giun
Hệ thần kinh tập trung thành 3 khối: hạch não, hạch ngực, hạch bụng(sâu bọ)
Thần kinh dạng ống
***Các kích thích từ môi trường thường xuyên có tác động đến đời sống của sinh vật nói chung và động vật nói riêng, có thể đó là những tác động tích cực nhưng cũng có thể là tác động tiêu cực gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự cân bằng sinh thái. Vậy trách nhiệm của chúng ta là gì?
HÃY CHUNG TAY BẢO VỆ TRÁI ĐÁT BẰNG HÀNH ĐỘNG TÍCH CỰC!
BTVN:
Tìm hiểu bơm Na- K có vai trò trong cơ chế hình thành điện thế hoạt động như thế nào.
Cám ơn các thầy cô giáo và các em học sinh 11A2 !
Khi nghiên cứu HTK của động vật có vú, người ta thấy rằng tỉ lệ giữa khối lượng
Não và khối lượng cơ thể của các loài rất khác nhau, cụ thể là tỉ lệ này ở:
Cá voi: 1/2000; voi: 1/500; chó: 1/250; tinh tinh: 1/100 và người: 1/45
EM CÓ BIẾT?
Phản xạ có điều kiện
Phản xạ không điều kiện
-Do học tập mà có.
Câu 4: Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
-Số lượng hạn chế, cố định.
-Bẩm sinh.
-Chung cho loài.
-Có tính bền vững.
-Có di truyền.
-Trả lời các kích thích không điều kiện.
-Không di truyền.
-Mang tính cá thể.
- Tính không bền vững.
-Số lượng không hạn chế, phong phú.
-Trả lời các kích thích không điều kiện và có điều kiện.
Cảm ứng ở động vật là gì? VD
2. Ưu điểm của HTK chuỗi hạch so với HTK dạng lưới?
1 - Nhờ có hạch thần kinh nên số lượng tế bào thần kinh của động vật tăng lên.
2 – Do các tế bào thần kinh trong hạch nằm gần nhau và hình thành nhiều mối liên hệ với nhau nên khả năng phối hợp hoạt động giữa chúng được tăng cường
3– Do mỗi hạch thần kinh điều khiển một vùng xác định trên cơ thể nên động vật phản ứng chính xác hơn, tiết kiệm năng lượng hơn so với hệ thần kinh dạng lưới.
Những ưu điểm của HTK dạng chuỗi hạch so với HTK dạng lưới
B- CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Tiết 30- Bài 27.
CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (2)
HỆ TK ỐNG
HỆ TK LƯỚI
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI
HỆ THẦN KINH CỦA ĐỘNG VẬT
CHƯA CÓ HỆ TK
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
Quan sát hình 27.1, cho biết tại sao HTK của người là HTK dạng ống?
Qua hiểu biết về HTK dạng ống của người, cho biết HTK cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú thuộc HTK nào? Tại sao?
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
* Đại diện:
ĐV có xương sống như cá, lưỡng cư,
bò sát, chim và thú
Quan sát hình 27.1, và n/cứu SGK, cho biết HTK dạng ống được cấu tạo từ mấy phần?
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
Nguồn gốc từ lá phôi ngoài
- Một số lượng lớn tế bào thần kinh tập trung lại thành ống nằm ở phía lưng. Bao gồm:
+ Thần kinh trung ương
Nóo
T?y s?ng
Gồm 5 phần:
Bán cầu đại não
Não trung gian
Não giữa
Tiểu não
Hành não
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
+ Th?n kinh ngo?i biờn:
Bao g?m:
Dõy th?n kinh nóo
Dõy th?n kinh t?y
Cỏc h?ch kinh
N?i gi?a trung uong th?n kinh v?i co quan th?c hi?n ph?n ?ng
III. Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh
3.Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
HTK ống
TK Ngoại biên
TK Trung ương
Tủy sống
Não bộ
Dây thần kinh
Hạch TK
HOÀN THÀNH SƠ ĐỒ SAU
?
?
?
?
?
?
Nghiên cứu H 27.1, sau đó điền tên các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống vào các ô hình chữ nhật:
Não
Tủy sống
Hạch thần kinh
Dây thần kinh
* Nhận xét:HTK dạng ống: số lượng TBTK ngày càng nhiều, sự liên kết và phối hợp hoạt động của các TBTK ngày càng phức tạp
Vậy, hoạt động của các ĐV có HTK dạng ống ntn? b.
III. CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT CÓ TỔ CHỨC THẦN KINH
3. Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng ống
a. Cấu trúc của hệ thần kinh dạng ống
b. Hoạt động của hệ thần kinh dạng ống:
- Theo nguyên tắc phản xạ
- Thực hiện cả các px đơn giản (thường là pxkđk) và các px phức tạp (thường là pxcđk)
Sự tiến hóa của hệ thần kinh có liên quan như thế nào đến việc thực hiện các phản xạ?
- Cùng với sự tiến hóa HTK dạng ống thì
số lượng các phản xạ càng nhiều (đặc biệt là pxcđk)
phản ứng càng, mau lẹ, chính xác, tinh tế
tiêu phí càng ít năng lượng
cách thức phản ứng càng đa dạng phong phú
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ TỰ VỆ Ở NGƯỜI
-Cho biết cung phản xạ trên gồm những bộ phận nào?
-Giải thích tại sao khi bị kim nhọn đâm vào ngón tay thì ngón tay co lại?
-Phản xạ co ngón tay khi bị kích thích là PX không điều kiện? Hay PX có điều kiện? Tại sao?
Bộ phận tiếp nhận kích thích
Tác nhân kích thích
Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
Bộ phận thực hiện phản ứng
-Một cung phản xạ gồm:
SƠ ĐỒ MỘT CUNG PHẢN XẠ TỰ VỆ Ở NGƯỜI
Giả sử bạn đang đi chơi, bất ngờ gặp một con chó dại ngay trước mặt.
Bạn sẽ có phản ứng (hành động) gì?
Hãy cho biết bộ phận tiếp nhận kích thích, bộ phận xử lí thông tin và quyết định hành động, bộ phận thực hiện của phản xạ tự vệ khi gặp chó dại?
Hãy ghi lại tất cả những suy nghĩ diễn ra trong đầu của bạn khi đối phó với chó dại.
Đây là phản xạ không điều kiện hay là phản xạ có điều kiện? Tại sao?
Cung phản xạ khi gặp chó dại:
+ Có thể có các hành động như: bỏ chạy, đứng im, tìm gậy để đánh đuổi, nhặt gạch hoặc đá để ném...
+ Bộ phận tiếp nhận kích thích là mắt, bộ phận điều khiển hành động là não, bộ phận thực hiện là cơ chân, tay.
+ Các suy nghĩ diễn ra trong đầu như: nên làm thế nào bây giờ, chó dại có vi trùng gây bệnh dại, nếu bị cắn có thể chết, nên bỏ chạy hay nên chống lại, nếu bỏ chạy chó sẽ đuổi...
+ Đây là phản xạ có điều kiện vì phải qua học tập rút kinh nghiệm mới biết được chó dại có biểu hiện như thế nào, dựa vào kinh nghiệm đã có mà mỗi người có cách xử lí khác nhau.
Phân biệt PXKĐK và PXCĐK:
THẢO LUẬN NHÓM
CỦNG CỐ
HỆ TK ỐNG
HỆ TK LƯỚI
HỆ TK HẠCH
HỆ TK CHUỖI
TIẾN HOÁ CỦA HỆ THẦN KINH
CHƯA CÓ HỆ TK
Tóm lại: Chiều hướng tiến hóa của HTK:
Tập trung hóa: nghĩa là các TBTK nằm rải rác trong HTK tập trung lại thành HTK dạng chuỗi hạch và sau đó là HTK ống
Từ đối xứng tỏa tròn (Thủy tức…) sang đối xứng 2 bên. Đối xứng 2 bên hình thành là do động vật chủ động di chuyển theo 1 hướng xác định
Hiện tượng đầu hóa: nghĩa là TBTK tập trung về phía đầu làm não bộ phát triển mạnh. Vì vậy, khả năng điều khiển, phối hợp và thống nhất hoạt động được tăng cường
Phản ứng chính xác, mau lẹ, phức tạp.
Phản ứng toàn thân, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, thiếu chính xác.
Phản ứng định khu, chính xác hơn.
Cảm ứng của động vật có HTK
Thần kinh dạng lưới ở ruột khoang
Thần kinh dạng chuỗi hạch ở giun
Hệ thần kinh tập trung thành 3 khối: hạch não, hạch ngực, hạch bụng(sâu bọ)
Thần kinh dạng ống
***Các kích thích từ môi trường thường xuyên có tác động đến đời sống của sinh vật nói chung và động vật nói riêng, có thể đó là những tác động tích cực nhưng cũng có thể là tác động tiêu cực gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự cân bằng sinh thái. Vậy trách nhiệm của chúng ta là gì?
HÃY CHUNG TAY BẢO VỆ TRÁI ĐÁT BẰNG HÀNH ĐỘNG TÍCH CỰC!
BTVN:
Tìm hiểu bơm Na- K có vai trò trong cơ chế hình thành điện thế hoạt động như thế nào.
Cám ơn các thầy cô giáo và các em học sinh 11A2 !
Khi nghiên cứu HTK của động vật có vú, người ta thấy rằng tỉ lệ giữa khối lượng
Não và khối lượng cơ thể của các loài rất khác nhau, cụ thể là tỉ lệ này ở:
Cá voi: 1/2000; voi: 1/500; chó: 1/250; tinh tinh: 1/100 và người: 1/45
EM CÓ BIẾT?
Phản xạ có điều kiện
Phản xạ không điều kiện
-Do học tập mà có.
Câu 4: Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
-Số lượng hạn chế, cố định.
-Bẩm sinh.
-Chung cho loài.
-Có tính bền vững.
-Có di truyền.
-Trả lời các kích thích không điều kiện.
-Không di truyền.
-Mang tính cá thể.
- Tính không bền vững.
-Số lượng không hạn chế, phong phú.
-Trả lời các kích thích không điều kiện và có điều kiện.
 







Các ý kiến mới nhất