I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả Hồ Chí Minh (19/5/1890 -2/9/1969)
- Chiến sĩ cộng sản, lãnh tụ cách mạng tài ba vĩ đại của dân tộc Việt Nam,
- Nhà thơ với tâm hồn nhạy cảm, tinh tế.
- Phong cách nghệ thuật: vừa cổ điển vừa hiện đại.
2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: 1947, chiến khu Việt Bắc. (những năm đầu kháng chiến chống Pháp nhiều thiếu thốn, gian khổ)
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
- Chủ đề:
+ Cảnh khuya tại chiến khu Việt Bắc.
+ Tâm trạng của nhà thơ.
- Bố cục : 2 phần
CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
Tiết 45. CẢNH KHUYA.
Việt Bắc
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc – chú thích
2. Phân tích
a. Cảnh núi rừng Việt Bắc lúc đêm khuya.
* Câu 1:
- Tiếng suối
+ Thủ pháp lấy động tả tĩnh: Không gian thanh vắng.
+ So sánh: Tiếng suối - tiếng hát.
Tiếng suối không vô hồn, vô cảm, không chỉ là âm thanh của ngoại giới -> có tâm hồn có cảm xúc, tiếng vọng của nội tâm.
→ Cảnh gần gũi với con người.
CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
Tiết 45. CẢNH KHUYA.
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
* Câu 2:
- Không gian 3 tầng
+ Trăng -> ánh sáng
+ Cổ thụ -> hình khối
+ hoa -> sắc hương
- Điệp từ, nhân hoá: “lồng”
+ Thiên nhiên giao hòa, ấm áp, tình thân.
+ Con người không cô đơn, lẻ loi.
⇒ Trong thơ có nhạc, có họa.
=> Ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên, hình ảnh người nghệ sĩ có tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết, có tư chất nghệ sĩ tuyệt vời.
-> Hình ảnh thân thuộc, bức tranh sống động, lung linh, diệu kì. Tuy tĩnh mà rất động.
CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
Tiết 45. CẢNH KHUYA.
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
b. Hai câu sau:Tâm trạng của Bác
* Câu 3:
- Nhịp thơ: 4/3.
+ Vế 1: ngợi ca vẻ đẹp thiên nhiên. Tác phẩm tuyệt đẹp mà tạo hóa dành cho con người
+ Vế 2: người chưa ngủ vì mải mê ngắm cảnh. Một nhà thơ hết lòng yêu thiên nhiên.
* Câu 4:
- Điệp ngữ: "Chưa ngủ" (vòng)
+ Nhấn mạnh tâm trang thao thức, băn khoăn, bồn chồn
+ Không phải vì cảnh, mà vì lo nỗi nước nhà, vì dân nước
-> Tấm lòng yêu nước thương dân bao la đến mức quên mình.
CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
Tiết 45. CẢNH KHUYA.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
3. Tổng kết.
a. Nghệ thuật:
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Tâm trạng
Tâm hồn thi sĩ
Tinh thần chiến sĩ
Say mê ngắm cảnh
Nỗi lo việc nước
Yêu thiên nhiên, yêu đất nước
CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
Tiết 45. CẢNH KHUYA.
I3. Tổng kết.
a. Nghệ thuật:
- Có nhiều hình ảnh lung linh kì ảo. Sử dụng các phép tu từ so sánh, điệp ngữ
b. Nội dung:
- Tình cảm với thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặng.
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Tiết 44,45 CHỦ ĐỀ 1: THƠ HỒ CHÍ MINH
A. CẢNH KHUYA.