Nguyễn Trãi
(1380 - 1442)
I - Đọc - Hiểu văn bản
I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
- Tập thơ Nôm:
- Về nội dung:
- Về nghệ thuật:
=> Quốc âm thi tập gồm 4 phần: Vô đề, Môn thì lệnh, Môn hoa mộc, Môn cầm thú.
254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt.
Vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi.
Thơ Nôm Đường luật với các câu thơ lục ngôn.
I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
a. Xuaỏt xửự:
Bài thơ số 43 trong mục B�o kính cảnh giới - phần Vô đề.
b. Nhan đề:
Cảnh ngày hè - nội dung bài thơ nghiêng về bức tranh cuộc sống.
c. Bố cục:
- 6 câu thơ đầu:
Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống.
Khát vọng của nhà thơ.
- 2 Câu thơ cuối:
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
Rỗi hóng mát thuở ngày trường,
Hoè lục đùn đùn tán hợp giương.
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.
Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.

I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
II - Khám phá văn bản:
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
a. Bửực tranh ngaứy heứ:
- Đường nét, màu sắc:
+ "Hòe lục đùn đùn tán rợp giương"
? Hình ành cây hòe: cành lá xanh thẫm, tỏa bóng mát cả một không gian.
+ " Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ"
? Cây lựu bên hiên nhà trổ ra những bông hoa màu đỏ thắm.
Cái độc đáo là Nguyễn Trãi vẽ sắc màu cuối hạ không phải bằng tính từ mà bằng đồng từ: đùn đùn, phun. Cảnh vật, vì vậy không đứng yên vô hồn mà chuỷen động, cựa mình: lá hoè um tùm dồn lại thành từng cụm, từng khối xanh um, che rợp cả mặt đất.cây lựu trổ hoa màu đỏ hết lớp này đến lớp khác. Sự sống đang cựa mình, đang lớn dần với tốc độ rất nhanh tự bên trong


I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
II - Khám phá văn bản:
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:

=> Thieõn nhieõn, caỷnh vaọt ụỷ vaứo thụứi ủieồm cuoỏi ngaứy; nhửng sửù soỏng thỡ khoõng dửứng laùi.
+ Màu sắc hoà cùng hương vị:
Hồng liên trì đã tiẽn mùi hương


Hương vị cuối hè cũng có nét độc đáo: qua cách ngắt nhịp 3/4: "Hồng liên trì / đã tiễn mùi hương": không phải một bông hoa toả hương mà là cả ao sen. Sự sông đang ứa căng, tràn đầy.

I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
II - Khám phá văn bản:
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
a. Bửực tranh ngaứy heứ:
a. Bửực tranh ngaứy heứ:
b. Cuộc sống sinh hoạt:
b. Cuộc sống sinh hoạt:

-Âm thanh thu hẹp thời gian thành cuối ngàynhưng không hề buồn. Cách đảo trật tự cú pháp đã khắc hoạ bức tranh cuối ngày sống động biết chừng nào: tiếng lao xao chợ cá từ xa vẳng lại thấy tất cả sự yên bình, tiếng cầm ve lúc khoan lúc nhặt đang ngân lên bản nhạc chiều du dương, êm ái. Chiều tà bỗng rộn lên sự sống
+Âm thanh:
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương


I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
1. Bức tranh thiên nhiên
II - Khám phá văn bản:
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
2. Vẽ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi:
2. Vẽ đẹp tâm hồn
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:
a. Tâm hồn yêu T.nhiên, yêu đời và cuộc sống:
+ ức Trai đón nhận cảnh ngày hè trong một hoàn cảnh đặc biệt và hiếm hoi:
Rồi, hóng mát cảnh ngày trường


+ức Trai cảm nhận thiên nhiên bằng mọi giác quan: thị giác, thính giác, khứu giác, thế là cảm nhận bằng cả tâm hồn. Thiên nhiên qua sự cảm nhận ấy trở nên sinh động, đáng yêu và đầy sức sống bởi tâm hồn thi nhân đang rất thư thái, yêu đời.

I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
II - Khám phá văn bản:
a. Tâm hồn yêu T.nhiên, yêu đời và cuộc sống:
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
2. Vẽ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi:
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:
b. Tấm lòng ưu ái với dân, với nước:
b. Tấm lòng ưu ái với dân, với nước:
---Câu lục ngôn thể hiện sự dồn nén cảm xúc của toàn bài, thể hiện mong ước canh cánh suốt đời của Nguyễn Trãi: mọi người được ấm no, mọi nơi được yên bình. Qua đó ta thấy được tư tưởng yêu nước của Nguyễn Trãi: yêu nước là yêu dân, suốt đời đau đáu về lẽ "chăn dân mựa dể mất lòng dân"
1Bức tranh thiên nhiên
2.Vẻ đẹp tâm hồn
-Nhìn cảnh sống của nhân dân đầy đủ, ấm no, Nguyễn Trãi ước muốn có một tiếng đàn của vua Thuấn gảy khúc Nam phong ca ngợi cảnh: "Dân giàu đủ, khắp đòi phương"

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng.
Dân giàu đủ, khắp đòi phương
I - Đọc - Hiểu văn bản
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
II - Khám phá văn bản:
1. Bức tranh thiên nhi�n
2. Bài thơ: Cảnh ngày hè
2.vẻ đẹp tâm hồn
III - Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Sử dụng các câu thơ lục ngôn.
- Bài thơ vừa mang nét trang trọng cổ điển vừa bình dị, tự nhiên
2. Nội dung;
- Bài thơ là bức tranh ngày hè đẹp đẽ, sinh động đầy sức sống.
- Qua bức tranh ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi.
III - Tổng kết: