3. Vẻ đẹp hùng tráng của người anh hùng được thể hiện qua câu:
a. Vận khí anh hùng ẩm hận đa
b. Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
c. Thời lai đồ điếu thành công dị
d. Kỉ độ long tuyền đái nguyệt ma



Kiểm tra bài cũ: “Cảm Hoài” (Đặng Dung)
1. Đặng Dung từng giao chiến với ai?
a. Quân Nam Hán
b. Quân Tống
c. Quân Nguyên - Mông
d. Quân Minh
d. Quân Minh
2. Hình ảnh "phù địa trục", "vãn thiên hà" có ý nghĩa gì?
a. Muốn nâng đỡ giang sơn
b. Muốn khôi phục đất nước
c. Cả hai đúng
d. Cả hai sai
c. Cả hai đúng
d. Kỉ độ long tuyền đái nguyệt ma
(Bảo kính cảnh giới, 43 ) - Nguyễn Trãi
Người anh hùng dân tộc, nhà văn hóa lớn
Người đặt nền móng cho thơ ca cổ viết bằng tiếng Việt

Dựa vào "Tiểu dẫn",
em hãy nêu những nét chính về cuộc
đời Nguyễn Trãi?

I. T×m hiÓu chung:
1. §äc v¨n b¶n:
2. T¸c gi¶: (1380-1442)
3. Tác phẩm:
a. Xuất xứ:
- Quốc âm thi tập:
+ 254 bài thơ Nôm
+ Tư tưởng nhân nghĩa, tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước thương dân
- Bài 43, Bảo kính cảnh giới.
Bài thơ này được trích từ đâu?
Em biết gì về tập thơ này?
b. Thời điểm sáng tác:
1438-1439
Trông coi chùa Tư Phúc ở Côn Sơn.

Căn cứ vào nội dung bài thơ, em có thể phỏng
đoán bài thơ được sáng tác trong thời điểm nào?
c. ThÓ lo¹i:
ThÊt ng«n b¸t có xen lôc ng«n
 ViÖt hãa th¬ §­êng luËt
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
d. Bố cục:
Sáu câu đầu: Bức tranh ngày hè
Hai câu cuối: Niềm mong ước của nhà thơ

Hãy cho biết kết cấu của bài thơ thất ngôn bát cú?
Căn cứ vào nội dung bài thơ có thể chia làm mấy phần?
Ý chính từng phần?
Nhịp thơ: Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
? Tạo thêm vẻ rộn ràng cho cảnh vật
Âm thanh: + "Lao xao" đảo
+ " Dắng dỏi" ngữ
? Tăng thêm không khí nhộn nhịp của chiều hè
? Lòng người vui đầy náo nức

Tìm hiểu câu 1: Đọc câu thơ giải thích từ khó,
cho biết cách ngắt nhịp? Từ đó cho
biết tâm hồn nhà thơ?
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Bức tranh ngày hè:
Câu 1: Rồi hóng mát thuở ngày trường
 Tâm hồn thư thái, thanh thản
 Nhàn tản bất đắc dĩ
Em có nhận xét gì về hoàn cảnh đi dạo,
ngắm cảnh của Nguyễn Trãi lúc này?
Cảnh ngày hè được miêu tả với những hình ảnh,chi tiết nào?
(khoâng gian,ñöôøng neùt,maøu saéc,töø ngöõ,nhòp thô,aâm thanh)
Câu 2, 3, 4, 5, 6: Cảnh ngày hè
Không gian: Sân - hiên - ao - chợ - lầu ? Bao quát từ gần đến xa
Đường nét: "Tán rợp giương"
? Khối to tròn
Màu sắc: + Hòe: lục
+ Lựu: đỏ
+ Sen: hồng
+ Nắng chiều: vàng
? Rực r?, tươi thắm
Từ ngữ: "đùn đùn", "giương", "phun", "tiễn"
? Sống động, căng tràn sức sống.
- Cảnh vật đẹp, tươi vui, đ?y sức sống.
? Sự cảm nhận rất tinh tế của nhà thơ đối với thiên nhiên.
? Tình yêu thiên nhiên, niềm lạc quan yêu đời yeõu cuộc sống.


Qua phần phân tích trên, em có nhận
xét gì về bức tranh mùa hè?
Nhà thơ đã cảm nhận bức tranh bằng
những giác quan nào? Từ đó, em có nhận
xét gì về tâm hồn của nhà thơ?
Em hãy đọc và giải thích câu 7. Qua đó
hãy nêu lên suy nghĩ của nhà thơ?
2. Khỏt v?ng c?a nh� tho:
Hai câu cuối:
+ "Dẽ có Ngu cầm...": đáng lẽ đã có
? Niềm tiếc nuối của nhà thơ vì chưa thực hiện được tâm nguyện.
+ "Dân giàu đủ khắp đòi phương": nhân dân khắp nơi được no đủ
Câu thơ 6 chữ + nhịp 3/3: cảm xúc dồn nén
? Khát vọng đem lại cuộc sống hạnh phúc cho nhân dân

Em hãy nhận xét về số chữ và cách ngắt nhịp
của câu 8? Nêu giá trị nghệ thuật của nó?
IV. Tổng kết
1. Nội dung:
- Tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống.
- Lý tưởng yêu nước thương dân cao đẹp.
2. Nghệ thuật:
- Sử dụng chữ Nôm, Việt hóa thơ Đường luật
? í thức dân tộc cao.
- Từ ngữ có chọn lọc, cách ngắt nhịp phù hợp góp phần thể hiện nội dung tư tưởng cho bài thơ.
Qua bài thơ em hiểu được gì về vẻ
đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi?
Bài thơ có những thành công nào
về mặt nghệ thuật?
Câu 1: Bài thơ “Cảnh ngày hè” được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
a. Giữa cuộc kháng chiến chống quân Minh.
b. Cuộc kháng chiến chống quân Minh kết thúc.
c. Lúc tác giả giúp vua Lê xây dựng đất nước.
d. Tác giả đang sống ở Côn Sơn.
d. Tác giả đang sống ở Côn Sơn.
Câu 2: Câu thơ lục ngôn ở cuối bài có ý nghĩa gì?
a. Tạo giai điệu hài hòa, êm ái.
b. Tạo nhịp điệu mạnh mẽ, gấp gáp.
c. Ngắn gọn, dồn nén cảm xúc.
d. Dãn nhịp cho dòng thơ.
c. Ngắn gọn, dồn nén cảm xúc.
Câu 3: Những âm thanh ngày hè gợi không khí như thế nào cho bức tranh?
a. Thanh bình, yên vui.
b. Tưng bừng, náo nhiệt.
c. Rộn ràng, tấp nập.
d. Sôi động, ồn ào.
b. Tưng bừng, náo nhiệt.
Dặn dò:
Học bài: + Học thuộc bài thơ.
+ Phân tích đặc điểm bức tranh mùa hè.
+ Vẻ đẹp tâm hồn nhaø thơ.
Chuẩn bị bài:
+ Bài “Vận nước”: Vận nước được so sánh với hình ảnh gì?
+ Bài “Cáo tật thị chúng”: Giữa hoa và người trong 4 câu đầu có quan hệ gì?
+ Bài “Quy hứng”: Nêu nội dung bài thơ.
CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH ĐÃ THAM DỰ BUỔI HỌC NÀY .
CHÚC QUÝ THẦY CÔ DỒI DÀO SỨC KHỎE
CHÚC CÁC EM HỌC SINH HỌC TẬP TỐT