CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ THAO GIẢNG TIẾT HỌC HÔM NAY
MÔN HỌC: NGỮ VĂN 9
GV : Dương Minh Nguyệt
Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc lòng đoạn trích: Chị em Thúy Kiều
- Trong hai bức chân dung Kiều em thấy bức chân dung nào nổi bật hơn? Vì sao?
GV : ThS Dương Minh Nguyệt
CẢNH CHỊ EM KIỀU ĐI DU XUÂN
Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm.
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Tà tà bóng ngả về tây,
Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
Bước dần theo ngọn tiểu khê,
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh.
Nao nao dòng nước uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

(Nguyễn Du- Truyện Kiều)
Cảnh ngày xuân
Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Ngày xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm,
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm,
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Lễ hội chùa Hương
Lễ hội đền Hùng
Lễ tảo mộ
Thảo luận nhóm: 3 phút

Nhóm 1+2: Thống kê các từ ghép là danh từ, động từ, tính từ, từ Hán Việt trong 6 câu thơ.
Nhóm 3+4: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng ở 6 câu thơ?
Nhóm 1+2
Sử dụng từ ngữ giàu sức biểu cảm
- Từ Hán Việt: thanh minh, tảo mộ, đạp thanh, tài tử, giai nhân.
- Từ ghép, từ láy:
+ Danh từ: yến anh, chị em, giai nhân
+ Động từ:sắm sửa, dập dìu
+ Tính từ: gần xa, nô nức
Nhóm 3+4
Biện pháp tu từ từ vựng
Biện pháp ẩn dụ:
+ yến anh => chim én từng đàn báo tin xuân
+ nô nức => nam nữ nô nức đi chẩy hội
+……..
- Biện pháp so sánh:
Ngựa xe như nước, áo quần như nêm.
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh ,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước / áo quần như nêm.
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Tà tà bóng ngả về tây
Chị em thơ thẩn dan tay ra về
Bước dần theo ngọn tiểu khê
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Thảo luận nhóm: 3 phút

Nhóm 1: Nguyễn Du dùng hình ảnh nào để tả phong cảnh? Cảnh vật không khí ở 6 câu này có gì khác với 4 câu đầu? Vì sao?
Nhóm 2: Tìm từ láy trong đoạn thơ, có phải từ láy chỉ có tác dụng miêu tả cảnh vật hay còn bộc lộ tâm trạng con người.
Nhóm 3: Cảm nhận của em về khung cảnh thiên nhiên và tâm trạng của con người.
Tà tà bóng ngả về tây
Chị em thơ thẩn dan tay ra về
Bước dần theo ngọn tiểu khê
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Không khí nhộn nhịp nhạt dần theo thời gian, không gian không còn đông vui tấp nập.
Tà tà bóng ngả về tây
Chị em thơ thẩn dan tay ra về
Bước dần theo ngọn tiểu khê
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Tả sắc thái cảnh vật, bộc lộ tâm trạng buồn bâng khuâng, nối tiếc.
Tà tà bóng ngả về tây
Chị em thơ thẩn dan tay ra về
Bước dần theo ngọn tiểu khê
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
Khung cảnh nhuốm màu tâm trạng của con người, tâm trạng buồn đến nao lòng, linh cảm về những điều không tốt đẹp sắp xảy ra.
Cảnh sắc thiên nhiên được đại thi hào Nguyễn Du khắc họa bằng ngôn từ chọn lọc, giàu chất tạo hình nghệ thuật tả cảnh điểm xuyết chấm phá...Đặc biệt là nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
Đào Duy Anh- Từ điển Truyện Kiều
IV. Bài tập
Bài 1: Trong bài thơ:’’ Mùa xuân Chín’’ của Hàn Mạc Tử có câu viết tả về mùa xuân: ‘’Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời’’.
A, Chép lại câu thơ của Nguyễn Du tả cảnh ngày xuân có ý tương tự
B, Nét đặc sắc trong câu thơ của Nguyễn Du
Trả lời
A, Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
B, - Màu sắc : cảnh rộng lớn khoáng đạt ứng với sự trong trẻo cảnh vật tinh khôi của mùa xuân
- Sức sống: căng tràn mở bung ra ứng đúng với màu sắc của cảnh vật mùa xuân
IV. Bài tập
Bài 2: Tà tà bóng ngả về tây
Chị em thơ thẩn dan tay ra về
Bước dần theo ngọn tiểu khê
Giờ xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

A, Sáu câu thơ trên nằm ở phần nào tác phẩm truyện Kiều
B, Từ láy ‘’nao nao’’ để chỉ tâm trạng của con người vậy mà Nguyễn Du lại viết:’’ Nao nao dòng nước uốn quanh’’ cách dùng này mang ý nghĩa gì?
C, Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về thiên nhiên và tâm trạng của con người trong đoạn trích.
IV. Bài tập
Câu 2:
A, Nằm ở phần I: Gặp gỡ và đính ước
B, Từ ‘’nao nao’’ là cảm giác buồn đến nao lòng không biết làm thế nào để thoát ra được.
Dùng bút pháp tả cảnh ngụ tình: cảnh vật nhuốm màu tâm trạng buồn hụt hẫng của chị em Thúy Kiều du xuân trở về.

Kính chúc sức khỏe và cảm ơn thầy cô cùng các em học sinh