CẢNH NGÀY XUÂ

Nguyễn Du

I. Đọc- Chú thích:
1. Vị trí đoạn trích
Nằm ở đầu phần I: Gặp gỡ và đính ước

2. Đại ý:
Tả ngày xuân trong tiết thanh minh và
cảnh du xuân của chị em Thúy Kiều.

I. Đọc- Chú thích:
-Hãy cho biết bố cục của đoạn trích?

2. Bố cục

3 phần

- Khung cảnh ngày xuân ( 4 câu đầu)
- Khung cảnh lễ hội ( 8 câu tiếp)
- Cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về ( 6 câu cuối)

II. Đọc-Hiểu văn bản:
1. Khung cảnh ngày xuân
Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

II. Đọc- Hiểu văn bản:
1. Khung cảnh ngày xuân
- Không gian khoáng đạt, trong trẻo, tinh
khôi,
đầy sức
Những
chisống
tiết nào gợi lên

đặc điểm riêng của mùa
xuân?( chú ý những đường
nét, hình ảnh, màu sắc, khí
trời và cảnh vật.)

II. Đọc- Hiểu văn bản:
1. Khung cảnh ngày xuân
Dựa vào chú thích 1,2 SGK em
hãy giải thích ý nghĩa và phân
tích để làm nổi bật cái hay của
hai câu thơ ấy ?

II. Đọc- Hiểu văn bản:
1. Khung cảnh ngày xuân
- Bức tranh xuân hài hòa, thanh khiết, cảnh
sống động, có Đọc
hồn hai câu thơ
“ Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”

hãy phân tích nghệ thuật
miêu tả và nghệ thuật dùng từ
của tác giả?

II. Đọc- Hiểu văn bản:
2. Khung cảnh lễ hội
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm.
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

II. Đọc- Hiểu văn bản:
2. Khung cảnh lễ hội
- Lễ tảo mộ

Có cảnh lễ gì?
- Hội đạp thanh
Hội gì được nhắc đến trong đoạn thơ?

Th¶o luËn: (02 phót)
1. ë c¶nh lÔ héi nµy, nghÖ thuËt miªu t¶ cña t¸c
gi¶ cã g× ®Æc biÖt trong:
- C¸ch dïng c¸c tõ ghÐp, l¸y
- C¸c biÖn ph¸p tu tõ.
- C¸ch ng¾t nhÞp
2. Tõ ®ã, tr×nh bµy c¶m nhËn cña em vÒ c¶nh lÔ
héi trong tiÕt thanh minh.

Thanh minh / trong tiÕt th¸ng ba,
LÔ lµ t¶o mé / héi lµ ®¹p thanh.
GÇn xa / n« nøc yÕn anh,
ChÞ em s¾m söa / bé hµnh ch¬i xu©n.
DËp d×u / tµi tö giai nh©n,
Ngùa xe như­n­ưíc / ¸o quÇn như­nªm.
Ngæn ngang gß ®èng / kéo lên
Thoi vµng vã r¾c / tro tiÒn giÊy bay.
NghÖ thuËt miªu t¶
- Mét lo¹t tõ ghÐp, l¸y lµ §T, TT, DT cïng xuÊt hiÖn:
+ §T: gîi kh«ng khÝ rén rµng
+ DT: gîi c¶nh ®«ng ng­ưêi, nhén nhÞp
+ TT: gîi t©m tr¹ng n¸o nøc, phÊn chÊn

---> §«ng vui, tư­ng bõng, n¸o nhiÖt

Thanh minh / trong tiÕt th¸ng ba,
LÔ lµ t¶o mé / héi lµ ®¹p thanh.
GÇn xa / n« nøc yÕn anh,
ChÞ em s¾m söa / bé hµnh ch¬i xu©n.
DËp d×u / tµi tö giai nh©n,
Ngùa xe như­n­ưíc / ¸o quÇn như­nªm.
Ngæn ngang gß ®èng / kÐo lªn,
Thoi vµng vã r¾c / tro tiÒn giÊy bay.
- C¸c biÖn ph¸p tu tõ:
+ Èn dô: gîi c¶nh tõng ®oµn ngư­êi nhén nhÞp ®i ch¬i
xu©n như­chim Ðn, chim oanh.
+ So s¸nh+ Hoán dụ: gîi t¶ c¶nh lÔ héi mïa xu©n tư­ng
bõng, n¸o nhiÖt.
- C¸ch ng¾t nhịp (nhịp chẵn) góp phÇn gîi sù sinh
®éng...

Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh

Lễ tảo mộ, hội đạp thanh. Không khí rộn ràng
đông vui, nhiều người đi dự hội.

Một vẻ đẹp giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc

Tµ tµ bãng ng¶ vÒ t©y,
ChÞ em th¬ thÈn dan tay ra vÒ.
B­ưíc dÇn theo ngän tiÓu khª,
LÇn xem phong c¶nh cã bÒ thanh thanh.
Nao nao dßng n­ưíc uèn quanh,
DÞp cÇu nho nhá cuèi ghÒnh b¾c ngang.

II. Đọc- Hiểu văn bản:
3. Cảnh chị em Kiều du xuân trở về
-Thời gian: Chiều tối
- Không gian:
Cảnh lễ hội tan được gợi tả qua những
+ Dòng
nước
nao nao
chi tiết
thời– gian
và không gian điển hình nào?
+ Dịp cầu – nho nhỏ
+ Phong cảnh - thanh thanh
+ Chị em – thơ thẩn

II. Đọc- Hiểu văn bản:
3. Cảnh chị em Kiều du xuân trở về:
Một loạt từ láy được dùng trong đoạn thơ,
ngoài miêu tả sắc thái cảnh vật còn có
tác dụng gì? Vì sao?

Cảnh chị em Kiều du xuân trở về
Thời gian chiều tà, không gian nắng nhạt, nhịp
cầu bắc ngang khe nước nhỏ, bước chân người
thơ thẩn, cảnh nao nao gợi buồn.

Khung cảnh thiên nhiên đã nhuốm màu tâm trạng
con người: bâng khuâng xao xuyến vì một ngày vui
đã hết, linh cảm một điều không hay sắp xảy ra.

Từ phần phân tích hãy nêu cảm nhận chung
về
bức
tranh
cảnh
ngày
xuân
và
lễ
hội?
- Nội dung: bức tranh thiên nhiên , lễ hội
Nhận xét về giá trị nghệ thuật được sử dụng?
mùa xuân tươi đẹp, trong sáng.
- Nghệ thuật:
-sử dụng từ ngữ, hình ảnh giàu chất tạo
hình, gợi cảm. Diễn tả tinh tế tâm trạng
nhân vật.
-Miêu tả theo trình tự thời gian.

Qua phân tích, em hãy nêu ý nghĩa văn bản ?

Khung cảnh ngày xuân
Đoạn trích gồm 18 câu, nằm ở phần đầu của
truyện, sau đoạn trích “ Chị em Thúy Kiều”

Không gian khoáng đạt, trong trẻo, tinh khôi, đầy sức sống
Bức tranh xuân hài hòa, thanh khiết, cảnh sống động, có hồn

Tả ngày xuân trong tiết thanh minh và cảnh
du xuân của chị em Thúy Kiều.

Nội dung

Vị trí và đại ý đoạn trích

Lễ tảo mộ, hội đạp thanh. Không khí rộn ràng đông
vui, nhiều người đi dự hội.

Sử dụng ngôn ngữ miêu tả giàu
hình ảnh, giàu nhịp điệu, diễn tả
tinh tế tâm trạng nhân vật.

Cảnh lễ hội trong tiết thanh minh
Một vẻ đẹp giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc

Nghệ thuật
Miêu tả theo diễn biến trình tự
thời gian

Ý nghĩa văn bản

Bức tranh mùa xuân tươi đẹp qua ngôn ngữ và bút
pháp nghệ thuật giàu chất tạo hình của Nguyễn Du.

Thời gian chiều tà, không gian nắng nhạt, nhịp cầu bắc
ngang khe nước nhỏ, bước chân người thơ thẩn, cảnh
nao nao gợi buồn.
Cảnh chị em Kiều du xuân trở về
Khung cảnh thiên nhiên đã nhuốm màu tâm trạng con
người: bâng khuâng xao xuyến vì một ngày vui đã hết,
linh cảm một điều không hay sắp xảy ra.