NGUYỄN TRÃI
(1380-1442)
Đọc Tiểu dẫn và nêu những nét chính về QÂTT?
1.Về "Quốc âm thi tập"

I.Giới thiệu chung:
QÂTT gồm 254 bài, là tập thơ Nôm sớm nhất hiên còn.
Với tập thơ này Nguyễn Trãilà một trong những người đặt nền móng và mở đường cho sự phát triển của thơ ca đân tộc.

+ Nội dung: Khắc hoạ Nguyễn Trãi ở hai khía cạnh:
Con người anh hùng với lí tuởng yêu nước thương dân
Con người nghệ sĩ với tình yêu thiên nhiên, con người, cuộc sống.
+Nghệ thuật: Sử dụng thể thơ Đường luật Trung Quốc thành thục.
Phá cách câu thơ, hình ảnh thơ với sự xuất hiện của câu thơ lục ngôn xen lẫn câu thơ thất ngôn, sử dụng hình ảnh bình dị, dân dã của làng quê Việt Nam.

2. VÒ bµi th¬ “C¶nh ngµy hÌ”
Bµi th¬ n»m trong môc B¶o kÝnh c¶nh giíi ( G­¬m b¸u r¨n m×nh), sè 43

Bức tranh cuối hè được tạo bởi chất liệu gì? Nhận xét về cách dùng từ, ngắt nhịp trong hai câu thực?
II. Đọc hiểu

+Màu sắc: Hoè lục đùn đùn tán rợp trương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
+Màu sắc hoà cùng hương vị:
Hồng liên trì đã tiẽn mùi hương
+Âm thanh:
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

1. Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên, cuộc sống.

-Bức tranh cuối hè có đủ màu sắc, hương vị và âm thanh:

Nhận xét về hiệu quả của cách dùng động từ, cách ngắt nhip, cách đảo trật tự cú pháp?
-Cái độc đáo là Nguyễn Trãi vẽ sắc màu cuối hạ không phải bằng tính từ mà bằng đồng từ: đùn đùn, phun. Cảnh vật, vì vậy không đứng yên vô hồn mà chuỷen động, cựa mình:lá hoè um tùm dồn lại thành từng cụm, từng khối xanh um, che rợp cả mặt đất.cây lựu trổ hoa màu đỏ hết lớp này đến lớp khác.S? s?ng dang c?a mỡnh, dang l?n lờn v?i t?c d? r?t nhanh t? bờn trong

-Hương vị cuối hè cũng có nét độc đáo: qua cách ngắt nhịp 3/4: "Hồng liên trì / đã tiễn mùi hương": không phải một bông hoa toả hương mà là cả ao sen. Sự sông đang ứa căng, tràn đầy.

-Âm thanh thu hẹp thời gian thành cuối ngàynhưng không hề buồn. Cách đảo trật tự cú phápđã khắc hoạ bức tranh cuối ngày sống động biết chừng nào: tiếng lao xao chợ cá từ xa vẳng lại thấy tất cả sự yên bình, tiếng cầm ve lúc khoan lúc nhặt đang ngân lên bản nhạc chiều du dương, êm ái. Chiều tà bỗng rộn lên sự sống
-Tóm lại, bức tranh cuối hè mà không tàn tạ, héo úa.Bởi nó được nhìn, được cảm bằng trái tim rộng mở đón nhận thiên nhiên vào lòng và vào thơ.
Tâm sự của nhà thơ được biểu hiện như thế nào?
2.T©m sù cña nhµ th¬.

-Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống:

+ ức Trai đón nhận cảnh ngày hè trong một hoàn cảnh đặc biệt và hiếm hoi:
Rồi, hống mát cảnh ngày trường

+ức Trai cảm nhận thiên nhiên bằng mọi giác quan: thị giác, thính giác, khứu giác, thế là cảm nhận bằng cả tâm hồn. Thiên nhiên qua sự cảm nhận ấy trở nên sinh động, đáng yêu và đầy sức sống bởi tâm hồn thi nhân đang rất thư thái, yêu đời.


Nhận xét về hiệu quả của câu thơ lục ngôn ở đầu và cuói bài thơ
+Tấm lòng ưu ái với dân với nước:
-Nhìn cảnh sống của nhân dân đầy đủ, ấm no, Nguyễn Trãi ước muốn có một tiếng đàn của vua Thuấn gảy khúc Nam phong ca ngợi cảnh
"Dân giàu đủ, khắp đòi phương"


-Câu lục ngôn mở đầu tác phẩm vẽ nên cảnh nhà thơ tự tại bao nhiêu thì câu thơ sáu chữ cuối bàidồn nén cảm xúc bấy nhiêu. Thì ra Nguyễn Trãi có yêu thiên nhiên đến mấy thì tấm lòng ưu ái dân nước vẫn canh cánh.
Điểm kết tụ hồn thơ ức Trai, vì thế không phải ở thiên nhiên mà là ở con người. Nguy?n Trói chia nửa câu thơ để nó 2 khát vọng: mọi người được no ấm, mọi nơi được yên vui. Đây là tưu tưởng yêu nước tiến bộ, yêu nước là yêu dân.
Nguyễn Trãi say thiên nhiên nhưng không lúc nào nguôi nỗi lo cho dân cho nước. "Một phút thanh nhàn tong hủa ấy", với ông, vừa đáng quý vừa đáng trọng. Đó là lúc ông yên tĩnh để sống hết với tâm hồn mình vá tám lòng mình.

Tổng kết:
Bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Ức Trai: chan hoà với tạo vật, tha thiết với con người. Đó là biểu hiện của trái tim giàu nhân bản
Bài thơ tiêu biểu cho nghệ thuật thơ Ức Trai ở cách dùng câu thơ lục ngôn xen lẫn câu thất ngôn,cách miêu tả thiên nhiên độc đáo. Đó là thành công ở sự phá vỡ tính quy phạm trong thơ Đường luật.