CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 5B

TIẾNG VIỆT LỚP 5
BÀI 22B. MỘT DẢI BIÊN
CƯƠNG (TIẾT 1+2+3)

(Hướng dẫn học trang 44 tập 2)

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách
Hướng dẫn học Tiếng Việt 5 quyển 2.
Tập trung lắng nghe và làm theo yêu cầu của
cô giáo.
Hoàn thành bài tập cô giao.

1. Đọc - hiểu bài thơ Cao Bằng.
2. Ôn tập về văn kể chuyện.
3. Nghe – kể lại một câu chuyện
Ông Nguyễn Khoa Đăng; hiểu ý
nghĩa câu chuyện.

Bố và ông của Nhụ bàn với nhau việc gì?
Họp làng để di dân ra đảo, đưa dần
cả nhà ra đảo.
Sức khoẻ của ông rất yếu, ông sẽ ở lại
làng trên đất liền.
Ông muốn mất ở làng cũ, ông không
muốn mất ở đảo.

Việc lập làng mới ngoài đảo có lợi gì?
Làng mới trên đảo đã có sẵn nhiều
vàng lưới, nhiều thuyền.
Làng mới có đất rộng, bãi dài, cây xanh,
nước ngọt, ngư trường gần.
Làng mới đã có chợ, trường học, nghĩa
trang - không như làng ở đất liền.

Đoạn cuối “Vậy là việc... phía chân trời...”
nói lên suy nghĩ gì của Nhụ?
Kế hoạch của bố đã được quyết định,
một làng đảo sẽ được lập ra.
Những người dân chài dũng cảm sẽ làm
thay đổi đảo Mõm Cá Sấu.
Hòn đảo bồng bềnh phía chân trời là mơ
ước xa xôi của Nhụ.

Bài văn nói lên điều gì?
Đất nước còn nhiều hòn đảo giàu tiềm
năng, cần được khai thác, khám phá.
Những khó khăn đang đợi những người xây
dựng cuộc sống mới trên đảo Mõm Cá Sâu.
Ca ngợi những dân chài táo bạo, dám rời mảnh đất quen thuộc
tới hòn đảo ngoài biển đế lập làng, giữ một vùng biển
của Tổ quốc.

Nêu nội dung
của bài.

NỘI DUNG:

Bố con ông Nhụ dũng cảm
lập làng, giữ biển.

G
N
Ừ
M
CHÚC
!
N
Ạ
B
CÁC

Thứ Tư, ngày 7 tháng 2 năm 2024
Tiếng Việt
Bài 22B. MỘT DẢI BIÊN CƯƠNG
(Tiết 1)
Hướng dẫn học trang 44

- Đọc - hiểu bài thơ Cao Bằng.

1. Quan sát các tấm ảnh dưới đây và cho biết em có cảm
nhận gì về cảnh vật và con người trong ảnh.

- Ảnh 1: Cảnh thác nước và đồi núi trập trùng đem lại
cho chúng ta cảm giác thiên nhiên vừa hoang sơ lại
vừa hùng vĩ.
- Ảnh 2: Những trẻ em người dân tộc đang cười nói vui
vẻ, hồn nhiên, trong trẻo.
- Ảnh 3: Các bà và các chị cần cù, chăm chỉ lao động.
Nhận xét: Cảnh vật thiên nhiên thì đẹp một cách
hoang sơ, hùng vĩ. Con người thì hồn nhiên, trong
sáng, chân chất; họ cũng rất cần cù, chăm chỉ và yêu
lao động.

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:

Cao Bằng

Sau khi  qua Đèo Gió
Ta lại vượt Đèo Giàng
Lại vượt đèo Cao Bắc
Thì ta tới Cao Bằng.
Cao Bằng, rõ thật cao!
Rồi dần bằng bằng xuống
Đầu tiên là mận ngọt
Đón môi ta dịu dàng.
Rồi đến chị rất thương
Rồi đến em rất thảo
Ông lành như hạt gạo
Bà hiền như suối trong.

Còn núi non Cao Bằng
Đo làm sao cho hết
Như lòng yêu đất nước
Sâu sắc người Cao Bằng.
Đã dâng đến tận cùng
Hết tầm cao Tổ quốc
Lại lặng thầm trong suốt
Như suối khuất rì rào.
Bạn ơi có thấy đâu
Cao Bằng xa xa ấy
Vì ta mà giữ lấy
Một dải dài biên cương.
(Trúc Thông)

3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
- Cao Bằng: tỉnh miền núi phía
Đông Bắc nước ta, giáp với Trung
Quốc.
- Đèo: đường dốc vắt qua ngang núi
- Đèo Gió, Đèo Giàng: hai đèo thuộc
tỉnh Bắc Kạn, nằm trên đường từ
Bắc Kạn đi Cao Bằng.
- Đèo Cao Bắc: đèo thuộc tỉnh Cao
Bằng.

Cao Bằng
Cao Bằng là một tỉnh
miền núi nằm ở phía
Đông Bắc nước ta,
hai mặt Bắc và Đông
giáp với Trung Quốc.
Cao Bằng còn giáp
với các tỉnh nước ta
đó là Hà Giang, Bắc
Kạn và Lạng Sơn.
Nơi đây có địa thế rất
đặc biệt.

4. Cùng luyện đọc
Bài này có 6 khổ thơ

Bài này có mấy
khổ thơ?

4. Cùng luyện đọc
Ba em đọc tiếp nối 6 khổ
thơ. Chú ý phát âm đúng
các cụm từ: rồi dần bằng
bằng xuống, lặng thầm
trong suốt, suối khuất rì
rào, …

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
1) Những từ ngữ và chi tiết nào ở
khổ thơ 1 nói lên địa thế  xa xôi,
hiểm trở của Cao Bằng? 

- Muốn đến Cao Bằng ta phải vượt qua Đèo Gió, Đèo
Giàng, đèo Cao Bắc.
- Những từ ngữ là: Sau khi qua … Ta lại vượt … Lại vượt …

2) Tác giả sử dụng những từ ngữ và
hình ảnh nào ở khổ thơ thứ 2 và 3 để
nói lên:
- Lòng mến khách của người Cao
Bằng?
- Sự đôn hậu của người Cao Bằng?

Để nói lên lòng mến khách và sự đôn hậu của người Cao
Bằng, tác giả đã sử dụng những từ ngữ, hình ảnh: Đầu tiên là
mận ngọt/Đón môi ta dịu dàng/ Rồi đến chị rất thương/Rồi
đến em rất thảo/ Ông lành như hạt gạo/ Bà hiền như suối
trong.
Từ đó, ta cảm nhận được về con người Cao Bằng:
- Khách đến Cao Bằng sẽ được thưởng thức mận – thứ quà
đặc trưng của Cao Bằng, cảm nhận sự mến khách và ngọt
ngào thông qua từng trái mận.
- Con người nơi đây vô cùng đôn hậu, tình nghĩa, hiền lành:
Người trẻ thì “rất thương, rất thảo”, người già thì “hiền lành
như con suối trong, hạt gạo trắng.”.

3) Tìm những hình ảnh thiên
nhiên được so sánh với lòng yêu
nước của người dân Cao Bằng?
(khổ thơ 4 và 5).

Những hình ảnh thiên nhiên được so sánh với
lòng yêu nước của người dân Cao Bằng (khổ thơ 4
và 5) là: Tình yêu Tổ quốc của người Cao Bằng
được ví với những hình ảnh thiên nhiên cho thấy
một sự trường tồn bất diệt mà mãnh liệt đồng
thời cũng có thể thấy được.
- Tình yêu Tổ quốc của người Cao Bằng sâu sắc là
lớn lao như núi non, chẳng thể đo được.
- Tình yêu Tổ quốc của người Cao Bằng cũng
trong trẻo và sâu sắc như những con suối.

4) Qua khổ thơ cuối bài, tác giả muốn nói điều gì? Chọn ý
đúng để trả lời:
a. Cao Bằng có vị trí rất quan trọng, người Cao Bằng đã vì
cả nước mà giữ vững biên cương.
b. Khó đo được chiều cao của núi non Cao Bằng, không đo
hết được tình yêu đất nước của người Cao Bằng.
c. Tình yêu nước của người Cao Bằng thầm lặng mà trong
trẻo như suối sâu.

Nội dung bài nói lên
điều gì?

Ca ngợi mảnh đất biên
cương và con người
Cao Bằng.

Qua bài đọc này, em
học tập điều gì từ
người dân Cao Bằng?

Qua bài đọc này, chúng ta cần
học tập từ người dân Cao Bằng
lòng yêu nước, đức tính đôn
hậu, mến khách, …

6. Học thuộc lòng 4 khổ thơ đầu.

- Học thuộc bốn khổ thơ
trong nhóm.
- Thi đọc thuộc thơ trước
lớp.
Các em tự học thuộc lòng 4 khổ thơ đầu ở nhà.

Thứ Tư, ngày 7 tháng 2 năm 2024
Tiếng Việt
Bài 22B. MỘT DẢI BIÊN CƯƠNG
(Tiết 2)
Hướng dẫn học trang 44

- Ôn tập về văn kể chuyện.

1. Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 4, trả lời câu hỏi sau (viết vào
phiếu học tập).

2. a) Đọc câu chuyện sau:

Ai giỏi nhất ?

Trong rừng, Thỏ, Nhím và Sóc đều nổi tiếng là thông minh, nhanh trí. Nhưng ai giỏi nhất thì chưa có dịp
thi tài. Vì thế, không ai chịu ai. Mấy cậu liền tổ chức một cuộc thi và mời cô Gõ Kiến làm trọng tài, ra đề thi
rồi chấm luôn.
Gõ Kiến phát cho mỗi bên hai chục hạt đậu ván và ra điều kiện: Ai ăn lâu hết nhất thì thắng cuộc.
Thỏ ăn dè mỗi ngày nửa hạt, ăn được 40 ngày. Nhím cứ ba ngày mới ăn một hạt, được 60 ngày. Sóc ăn mỗi
ngày 6 hạt. Ba ngày sau, túi của Sóc rỗng không.
Sang ngày thứ 61, Gõ Kiến cho biết:
- Nhím ăn được lâu nhất là giỏi nhất!
Sóc không chịu. Cậu ta kêu:
- Tôi vẫn còn!
Gõ Kiến hỏi:
- Còn mà túi lại rỗng không thế này?
Sóc thủng thẳng mời Gõ Kiến cùng Thỏ, Nhím đến một góc rừng và trỏ vào hai cây đậu ván lúc này đã leo
vấn vít trên giàn:
- Đây! Tôi ăn ba ngày hết 18 hạt. Còn hai hạt nữa của tôi đấy!
Tất cả đều chịu Sóc là giỏi. Giỏi nhất.
Cái gì cũng thế, chỉ ăn thì mấy cũng hết.
Nhưng biết gieo trồng thì mãi mãi vẫn còn cái ăn.
(Theo PHONG THU)

b) Chọn ý đúng nhất để trả lời câu hỏi:
b1. Câu chuyện trên có mấy nhân vật?
□ Hai
□ Ba
□ Bốn

b2. Tính cách của các nhân vật được thể hiện qua những mặt nào?

□ Lời nói
□ Hành động
□ Cả lời nói và hành động
b3. Ý nghĩa của câu chuyện trên là gì?
□ Khen ngợi Sóc thông minh và có tài trồng cây, gieo hạt.
□ Khuyên người ta biết lo xa và chăm chỉ làm việc.
□ Khuyên người ta tiết kiệm.