KHỞI ĐỘNG

Những câu sau thuộc kiểu câu gì?
a.

Cả lớp em đang làm toán.

b.

Bầu trời mùa thu trong xanh.
Câu kể Ai thế nào?

Câu kể Ai làm gì?

Cả lớp em đang làm toán.
CN

VN

Bầu trời mùa thu trong xanh.
CN

VN

Luyện từ và câu

Câu kể Ai là gì?

I. Nhận xét:
Hôm ấy, cô giáo dẫn một bạn gái vào lớp và nói với chúng tôi: “Đây là Diệu
Chi, bạn mới của lớp ta. Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của Trường Tiểu học
Thành Công. Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy. Các em hãy làm quen với nhau
đi.” Cả lớp tôi vỗ tay rào rào, đón chào người bạn mới. Diệu Chi bẽn lẽn gật
đầu chào lại.

2. Trong 3 câu trên, câu nào dùng để giới thiệu, câu nào
dùng để nêu nhận định về bạn Diệu Chi?
(1) Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta.

Giới thiệu

(2) Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của Trường
Tiểu học Thành Công.
(3) Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy.

Giới thiệu
Nêu nhận định

* Giới thiệu: cho biết một vài thông tin cơ bản, cần thiết về một người, một
sự vật, một sự việc nào đó.
* Nhận định: Đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá về một người, một sự vật,
một sự việc nào đó.

3. Trong các câu trên, bộ phận nào trả lời cho câu hỏi Ai (cái gì, con
gì)?, bộ phận nào trả lời câu hỏi Là gì (là ai, là con gì)?

Câu
Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta.
Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của
Trường Tiểu học Thành Công.
Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy.
Câu kể Ai là gì?

Ai (cái gì,
con gì)?

Là gì (là ai, là con
gì)?

là Diệu Chi, bạn mới của lớp
ta
Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của Trường
Tiểu học Thành Công
Đây

Bạn ấy
Chủ ngữ

là một họa sĩ nhỏ đấy
Vị ngữ

4. Kiểu câu trên khác hai kiểu câu đã học Ai làm gì?, Ai thế nào?
ở chỗ nào?
Câu kể
Ai làm gì?

Chủ ngữ
Vị ngữ
Ai(cái gì, con gì)? Làm gì? (động từ, cụm động từ)

Ai thế nào?

Ai(cái gì, con gì)?

Thế nào? (tính từ, động từ, cụm
tính từ, cụm động từ)

Ai là gì?

Ai(cái gì, con gì)?

Là gì? (là ai, là cái gì) (danh từ,
cụm danh từ)

II. Ghi nhớ
1. Câu kể Ai là gì? gồm hai bộ phận. Bộ phận thứ nhất là chủ ngữ trả
lời câu hỏi: Ai(cái gì,con gì)? Bộ phận thứ hai là vị ngữ trả lời câu
hỏi: Là gì(là ai, là con gì)?
2. Câu kể Ai là gì? được dùng để giới thiệu hoặc nêu nhận định về
một người, một vật nào đó.

Ví dụ:
Milu là một chú chó rất thông minh.
CN

Nêu nhận định

VN

Bạn Lan là lớp trưởng của lớp em.
CN

Giới thiệu

VN

Vịnh Hạ Long là một di sản thiên nhiên thế giới.
CN

Giới thiệu

VN

Vị ngữ trong câu kể Ai là gì? : là + danh từ/ cụm danh từ

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:
a. Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà Pa – xcan đã đặt hết tình cảm
của người con vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên
thế giới, tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại.

Câu

Tác dụng

Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà Pa – xcan
đã đặt hết tình cảm của người con vào việc chế
tạo.

Giới thiệu về loại
máy mới

Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới,
tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện
đại.

Nêu nhận định về
giá trị của chiếc máy
tính đầu tiên

Bài tập 1: Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:

Lịch

Lá là lịch của cây
Cây lại là lịch đất
Trăng lặn rồi trăng mọc
Là lịch của bầu trời.
Bà tính nhẩm. Mẹ ơi,
Mười ngón tay là lịch.
Con tới lớp, tới trường
Lịch lại là trang sách.

Câu

Tác dụng

Lá là lịch của cây
Cây lại là lịch đất
Trăng lặn rồi trăng mọc
Là lịch của bầu trời
Mười ngón tay là lịch.
Lịch lại là trang sách.

Nêu nhận định:
Mỗi sự vật đều
có một loại lịch
riêng để tính
thời gian.

Bài tập 1: Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:
c. Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc
biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí.

Câu
Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam.

Tác dụng
Giới thiệu về cây
sầu riêng: là đặc
sản của miền Nam.

Bài tập 2:
Dùng câu kể Ai là gì? giới thiệu về các bạn trong lớp em
(hoặc giới thiệu từng người trong ảnh chụp gia đình em).