LUYỆN TỪ VÀ CÂU
CÂU KỂ AI LÀ GÌ?
VỊ NGỮ TRONG CÂU KỂ AI LÀ GÌ?

Những câu sau thuộc kiểu câu gì?
1. Cả lớp em đang làm bài tập toán.

Câu kể Ai làm gì?

2. Bầu trời thu trong xanh.

Câu kể Ai thế nào?

Mẹ em là giáo viên.

Thứ ba
Luyện từ và câu:

ngày .28 tháng 2 . năm 2023
Câu kể Ai là gì?

Vị ngữ trong câu kể Ai là gì?

I. Nhận xét:
1. Đọc đoạn văn sau:

Hôm ấy, cô giáo dẫn một bạn gái vào lớp và nói với chúng tôi:
“Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta. Bạn Diệu Chi là học sinh
cũ của Trường Tiểu học Thành Công. Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ
đấy. Các em hãy làm quen với nhau đi.” Cả lớp tôi vỗ tay rào rào,
đón chào người bạn mới. Diệu Chi bẽn lẽn gật đầu chào lại.

2. Trong ba câu in nghiêng ở trên, những câu nào dùng để giới thiệu, câu
nào nêu nhận định về bạn Diệu Chi?
(1) Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp
ta.

Giới thiệu

(2) Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của
Trường Tiểu học Thành Công.

Giới thiệu

(3) Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy.

Nêu nhận định

3. Trong các câu trên, bộ phận nào trả lời cho câu hỏi Ai (cái gì, con gì)?,
bộ phận nào trả lời câu hỏi Là gì (là ai, là con gì)?
Câu

Ai (cái gì,
con gì)?

Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta. Đây

Là gì (là ai, là con gì)?
là Diệu Chi, bạn mới của
lớp ta.

Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của
là học sinh cũ của Trường
Bạn Diệu Chi
Trường Tiểu học Thành Công.
Tiểu học Thành Công.
Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy.

Bạn ấy

là một họa sĩ nhỏ đấy.

4. Kiểu câu trên khác hai kiểu câu đã học Ai làm gì?, Ai thế nào? ở
chỗ nào?
Câu kể

Chủ ngữ

Vị ngữ

Ai làm gì?

Ai (cái gì, con gì)? Trả lời cho câu hỏi Làm gì?

Ai thế nào?

Ai (cái gì, con gì)? Trả lời cho câu hỏi Thế nào?

Ai là gì?

Ai (cái gì, con gì)? Trả lời cho câu hỏi Là gì?

II. Ghi nhớ
1. Câu kể Ai là gì? gồm hai bộ phận. Bộ phận thứ nhất là chủ ngữ
trả lời câu hỏi: Ai (cái gì,con gì)? Bộ phận thứ hai là vị ngữ trả lời
câu hỏi: Là gì (là ai, là con gì)?
2. Câu kể Ai là gì? được dùng để giới thiệu hoặc nêu nhận định về
một người, một vật nào đó.

III. Luyện tập
Bài 1(57): Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:
a) Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà Pa – xcan đã đặt hết tình
cảm của người con vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên
trên thế giới, tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại.
Câu

Tác dụng

Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà Pa – xcan đã Giới thiệu về loại máy
đặt hết tình cảm của người con vào việc chế tạo.
mới
Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới, tổ
tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại.

Nêu nhận định về giá
trị của chiếc máy tính

Bài 1(57): Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:
c) Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc
biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí.

Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam.

Nêu nhận định về giá
trị của Sầu riêng Bao hàm cả ý giới
thiệu trái cây đặc biệt
của miền Nam.

Bài 2 (58): Dùng câu kể Ai là gì? giới thiệu về các bạn trong lớp em
(hoặc giới thiệu từng người trong ảnh chụp gia đình em).
* Giới thiệu về các bạn trong lớp:
Mình giới thiệu với Diệu Chi một số thành viên trong lớp nhé. Đây là
bạn Bích Vân. Bích Vân là lớp trưởng lớp ta. Đây là bạn Hùng. Bạn
Hùng là lớp phó học tập. Bạn Thơm là người rất có tài kể chuyện. Bạn
Cường là cây văn nghệ của lớp. Còn mình là
Hằng, tổ trưởng.

Bài 2(58): Dùng câu kể Ai là gì? giới thiệu về các bạn trong lớp em
(hoặc giới thiệu từng người trong ảnh chụp gia đình em).
* Giới thiệu về gia đình:
Mời các bạn hãy xem tấm ảnh chụp gia đình mình. Gia đình mình có 4
người. Bố mình là công nhân xí nghiệp bánh kẹo Tràng An. Mẹ mình là giáo
viên dạy tiếng Anh. Anh trai mình là học sinh lớp 9 trường Trung học cơ sở
Lê Quý Đôn. Còn đây là mình, là con út trong
nhà.

I. Nhận xét
1. Đọc đoạn văn sau:
Một chị phụ nữ nhìn tôi cười, hỏi:
- Em là con nhà ai mà đến giúp chị chạy muối thế này?
- Em là cháu bác Tự. Em về làng nghỉ hè.

NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

2. Trong các câu trên, câu nào có dạng Ai là gì?

3. Xác định vị ngữ trong câu vừa tìm được.
Em là cháu bác Tự.
VN

4. Những từ ngữ nào có thể làm vị ngữ trong câu kể Ai là gì?
Vị ngữ có thể do danh từ hoặc cụm danh từ tạo thành.

II. Ghi nhớ
Trong câu kể Ai là gì?:
- Vị ngữ được nối với chủ ngữ bằng từ là.
- Vị ngữ thường do danh từ (hoặc cụm danh từ) tạo
thành.

III. Luyện tập:
Bài 1(62): Tìm câu kể Ai là gì? trong những câu thơ sau. Xác định vị ngữ
của những câu tìm được.
a) Người là Cha, là Bác, là Anh

b) Quê hương là chùm khế ngọt
VN

VN

Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ.
Tố Hữu

Cho con trèo hái mỗi ngày.
Quê hương là đường đi học
VN

Con về rợp bướm vàng bay.
Đỗ Trung Quân

Bài 2(62): Ghép những từ ngữ thích hợp ở cột A với cột B để tạo thành
câu kể Ai là gì?

A
Sư tử

B
là nghệ sĩ múa tài ba

Gà trống

là dũng sĩ của rừng xanh

Đại bàng

là chúa sơn lâm

Chim công

là sứ giả của bình minh

Bài 3(62) : Dùng các từ ngữ dưới đây để đặt câu kể Ai là gì ?
a) là một thành phố lớn.
b) là quê hương của những làn điệu dân ca quan họ.
c) là nhà thơ.
d) là nhà thơ lớn của Việt Nam.

Hà Nội

Hồ Chí Minh

a) Hà…Nội là một thành phố lớn.

b) Bắc …
Ninh là quê hương của những làn điệu dân ca quan họ.

Xuân Quỳnh

Trần Đăng Khoa

Huy Cận

c) Trần …
Đăng Khoa là nhà thơ.

Tượng nhà thơ Nguyễn Du

d)Nguyễn
... Du là nhà thơ lớn của Việt Nam.

CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT