Ôn tập :

CÂU PHỦ ĐỊNH
?
CÂU PHỦ ĐỊNH
Ôn tập :
I.Kiến thức cơ bản cần nắm được
Đặc điểm hình thức : Có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, đâu ( có)…
Chức năng: Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất quan hệ nào đó hay phản bác một ý kiến , một nhận định .
Kiểu loại:
+ Phủ định miêu tả.
+ Phủ định bác bỏ .
1.Đặc điểm hình thức và chức năng của
của câu phủ định
Lưu ý :
+Câu phủ định có thể phủ định toàn bộ sự vật ,sự việc .Nghĩa là thông báo xác nhận sự vật ,sựu việc không có hoặc không xảy ra .Đó là câu phủ định toàn bộ
+Câu phủ định có thể phủ định một bộ phận trong sự việc -> Đó là câu phủ định toàn bộ
( Cần dựa vào ngữ cảnh mà xác định câu phủ định toàn bộ hay câu phủ định bộ phận)
+Câu có chứa từ phủ định có thể dùng để khẳng định .Đó là khi :
.Câu có hai từ phủ định :Không ..không
.Câu có một từ phủ định từ sao :Không .sao
CÂU PHỦ ĐỊNH
Ôn tập :
II. Luyện tập:
BT1/53
:Trong các câu sau đây ,câu nào là câu phủ định bác bỏ ?Vì sao




b) Tôi an ủi lão :
- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt ! Ta giết nó chính là hóa kiếp cho nó đấy, hóa kiếp để cho nó làm kiếp khác. ( Nam Cao, Lão Hạc )





c) Không, chúng con không đói nữa đâu . Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa . ( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )

















a)Tất cả các quan chức nhà nước vào buổi sáng ngày khai trường đều chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các trường học lớn nhỏ . "Bằng hành động đó ,họ muốn cam kết rằng ,không có ưu tiên nào lớn hơn cho ưu tiên thế hệ tre trong tương lai ." ( Theo Lí Lan ,Cổng trường mở ra )
���





a, " B?ng h�nh d?ng dú, h? mu?n cam k?t r?ng, khụng cú
uu tiờn n�o l?n hon uu tiờn giỏo d?c th? h? tr? cho tuong lai.
��� ? Cú t? ph? d?nh "khụng cú"
� b, Cõu ph? d?nh bỏc b?: " C? c? tu?ng th? d?y ch? nú
ch?ng hi?u gỡ dõu"
��� ? ễng giỏo ph? d?nh bỏc b? ý ki?n c?a lóo H?c
(lóo nghi c?u V�ng trỏch h?n lóo)
c, Cõu ph? d?nh bỏc b? "Khụng, chỳng con khụng dúi
n?a dõu."
? Ph? d?nh bỏc b? suy nghi c?a ch? D?u (cỏc con dang dúi)
Đáp án
Bài 2: Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
a. Cõu chuy?n cú l? l� m?t cõu chuy?n hoang du?ng ,song khụng ph?i l� khụng cú ý nghia
( Ho�i Thanh -í nghia van chuong )
b.Thỏng tỏm ,h?ng ng?c d? ,h?ng ho?c v�ng ,khụng ai khụng t?ng an trong T?t trung thu ,an nú nhu an c? mựa thu v�o lũng d? . (Bang Son -Q?a thom )
c.T?ng qua th?i tho ?u ? H� N?i ,ai ch?ng cú m?t l?n nhỡn lờn tỏn lỏ cao vỳt m� ng?m nghớa m?t cỏch u?c ao chựm x?u non xanh hay thớch thỳ chia nhau m� nh?m nhỏp mún x?u d?m bỏn tru?c c?ng tru?ng
( T? Vi?t Anh -Cõy x?u H� N?i )
Cõu 1: Nh?ng cõu trờn cú ý nghia ph? d?nh khụng ? Vỡ sao ?
Cõu 2: D?t nh?ng cõu khụng cú t? ng? ph? d?nh m� cú ý nghia tuong duong v?i nhung cõu trờn .So sỏnh nh?ng cõu m?i d?t v?i nh?ng cõu trờn dõy v� cho bi?t cú ph?i ý nghia c?a chỳng ho�n to�n gi?ng nhau khụng .
���
���
���


a, Dựng cỏch núi ph? d?nh c?a ph? d?nh "khụng ph?i l� khụng" d? th?
hi?n s? kh?ng d?nh.
�-Cõu chuy?n cú l? ch? l� m?t cõu chuy?n hoang du?ng, song v?n cú ý
nghia.
��b, Dựng cỏch núi ph? d?nh c?a ph? d?nh " khụng ai khụng t?ng" d?
kh?ng d?nh mún h?ng h?c v�ng v� h?ng ng?c d? l� hai mún an trong
ng�y Trung thu.
- Thỏng tỏm, h?ng ng?c d?, h?ng h?c v�ng, ai cung t?ng an T?t Trung
thu, an nú nhu an c? mựa thu v�o lũng v�o d?.
�c, Dựng t? nghi v?n k?t h?p v?i t? ph? d?nh "ai ch?ng" d? kh?ng
d?nh th?i tho ?u ? H� N?i ai cung thớch thỳ thu?ng th?c mún s?u.
=>�T?ng tr?i qua th?i tho ?u ? H� N?i, ai cung cú l?n ngh?n c? nhỡn
lờn t?ng lỏ cao vỳt m� ng?m nghớa m?t cỏch ao u?c chựm s?u non xanh
hay thớch thỳ cựng nhau nh?m nhỏp mún s?u d?m bỏn tru?c c?ng
tru?ng.
Đáp án :
B�i 3: Xột cõu van sau v� tr? l?i cõu h?i
Choắt không dậy được nữa ,nằm thoi thóp
( Tô Hoài ,Dế Mèn phiêu lưu kí )
Nếu Tô Hoài thay từ phủ định không bằng chưa thì nhà văn phải viết lại câu này như thế nào ?Nghĩa của câu đó có thay đổi không ?Câu nào phù hợp với câu chuyện hơn ,vì sao ?
��














* Gợi ý :
- N?u thay t? "khụng" b?ng t? "chua": Cho?t chua d?y du?c,
n?m thoi thúp.
��� - V?i t? ph? d?nh "khụng" nghia c?a cõu s? du?c hi?u: D?
Cho?t khụng th? d?y du?c n?a, Cho?t s?p ch?t.
Dõy l� ki?u cõu ph? d?nh vinh vi?n.
���V?i t? ph? d?nh " chua" nghia c?a cõu du?c hi?u: D? Cho?t
cú th? gu?ng d?y. Dõy l� ki?u ph? d?nh khụng ho�n to�n.
Cõu : Cho?t khụng d?y du?c n?a ,n?m thoi thúp l� cõu phự h?p
v?i cõu chuy?n hon vỡ sau dú cho?t dó ch?t
B�i 4:Các câu sau đây có phải là câu phủ định không ?Những câu này thường dùng để làm gì ?Đặt những câu có ý nghĩa tương đương
a.Đẹp gì mà đẹp !
b.Làm gì có chuyện đó !
c.Bài thơ này mà hay à ?
d.Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng ?(Lão Hạc-Nam Cao
Gợi ý :
Các câu trên không phải là câu phủ định vì không chứa các từ phủ định
Tuy nhiên ,những câu này đều dùng khẳng định ý nghĩa phủ định bác bỏ một nhận xét
* Đặt nhưng câu có ý nghĩa tương đương
a.Không đẹp !
b.Không có chuyện đó .
c.Bài thơ này không hay .
d.Tôi không sung sướng hơn cụ đâu
Bài 5: Đọc đoạn trích sau (Chú ý từ in đậm ) và cho biết :Có thể thay quên bằng "không ",chưa bằng chẳng được không ?Vì sao ?
Ta vừa tới bữa quên ăn ,nửa đêm vỗ gối ,ruột đau nhu cắt ,nước mặt đầm đìa ,chỉ căm tức chưa xả thịt lột da ,nuốt gan uống máu quân thù .Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ ,nghìn xác này gói trong da ngựa ,ta cũng vui lòng . ( Hịch tương sĩ -Trần Quốc Tuấn )
Gợi ý : Không thể thay từ quên trong đoạn trích bằng từ không hoặc chưa ,bởi vì :
Quên : biểu thị ý nghĩa không quan tâm ,không lưu tâm hoặc không để ý đến =>Đây không phải là từ phủ định
Không ,chưa :Biểu thị ý nghĩa phủ định
=> Vì vậy ,nếu thay quên bằng không hoặc chưa thì ý nghĩa sẽ thay đổi ,sẽ không thể hiện được lòng căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn đến muốn ăn mà không ăn được ,muốn ngủ mà không ngủ được vì căm thù giặc đến tột cùng .
Bài 6 :Dòng nào nói đúng nhất ý nghĩa của câu ":Trẫm rất đau xốt về việc đó ,không thể không dời đổi " trong bài Chiếu dời đô của Lí TháiTổ .
A.Phủ định sự cần thiết của việc dời kinh đô
B.Phủ định sự đau xót của nhà vua trước việc dời đô
C.Khẳng định sự cần thiết phải dời kinh đô
D.Khẳng định lòng yêu nước của nhà vua
Bài 7: Câu "Ngọc không mài không thành đồ vật ,người không học không biết rõ đạo" là câu phủ định .Đúng hay sai ?
A.Đúng B.Sai
Bài 8 :Cho biết câu sau thuộc kiểu câu gi?
a.Hôm nay tôi buồn vì bị cô giáo cho điểm kém .
b.Cậu cho mình mượn sách nhé !
c.Ngày mai bạn nào trực nhật nhỉ ?
d.Tôi yêu mái trường này biết chừng nào !
e.Tôi không thể đi .
Câu trần thuật
Câu cảm thán
Câu nghi vấn
Câu trần thuật
Câu phủ định
CÂU PHỦ ĐỊNH
Ôn tập :
II. Luyện tập :
BT 9 : Viết đoạn đối thoại ngắn, trong đó có sử dụng câu phủ định miêu tả và câu phủ định bác bỏ.

A. Hè này cậu có đi du lịch ở Hà Nội không?
B. Có! Nhưng tớ không đi Hà Nội nữa!
A. Sao thế? Cậu không thích à?
B. Không phải thế! Tớ đã đi năm ngoái rồi!
A. Ồ! Thích nhỉ!
…
Phủ định miêu tả
Phủ định bác bỏ
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1









2
Hai ô chữ, mỗi ô gồm 9 chữ cái : Đây là những từ thường xuất hiện trong câu phủ định ?
C
Chú ý : Trong thực tế nói và viết :
Hai lần phủ định là nhấn mạnh ý khẳng định.
- Để phân biệt chức năng câu phủ định, ta cần căn cứ vào tình huống giao tiếp.
- Câu nghi vấn, câu cảm thán … cũng có thể mang ý phủ định.
Tiết 91- Bài 22
SƠ ĐỒ TƯ DUY

Hướng dẫn học ở nhà :
+ H?c thu?c ghi nh? SGK trang 53 + BTVN: BT5
+ Hồn thi?n c�c b�i t?p 4,5,6 SGK trang 53,54.
+ D?a v�o van b?n "Chi?u d?i dơ|", h�y vi?t b�i van ng?n n�u suy nghi c?a em v? vai trị c?a ngu?i l�nh
d?o anh minh nhu Lí Cơng U?n. Trong dĩ cĩ s? d?ng c�c ki?u c�u d� h?c m?t c�ch h?p l�.
Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếp theo:
Suu t?m tu li?u d? thuy?t minh m?t danh
lam th?ng c?nh ? Bình D?nh qu� em.
- Chu?n b? ti?t TV ti?p theo: H�nh d?ng nĩi
CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ, HỌC GIỎI
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÍ THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM ĐÃ THAM DỰ TIẾT HỌC !!!