TẬP LÀM VĂN
CẤU TẠO CỦA
BÀI VĂN TẢ CẢNH
I. Nhận xét
Đọc và tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn “Hoàng hôn trên sông Hương” (SGK tr.11)
Bài văn Hoàng hôn trên sông Hương có ba phần:
- Mở bài (Từ đầu... đến trong thành phố vốn hằng ngày đã rất yên tĩnh này): Huế đặc biệt yên tĩnh lúc hoàng hôn xuống.
- Thân bài (Từ Mùa thu... đến khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiểu cũng chấm dứt): Sự thay đổi màu sắc của sông Hương và hoạt động của con người bên sông từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn. Phần này có hai đoạn:
+  Đoạn đầu từ "Mùa thu... đến hai hàng cây": Sự thay đổi sắc màu của sông Hương từ hoàng hôn đến tối hẳn.
+  Đoạn 2 (còn lại): Hoạt động của con người bên sông từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.
- Kết bài (câu cuối): Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.
Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà em đã được học?
Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo của bài văn tả cảnh.

Nhận xét về thứ tự miêu tả trong hai bài văn:
-  Bài "Quang cảnh làng mạc ngày mùa" tả từng bộ phận của cảnh vật theo thứ tự:
+ Giới thiệu màu sắc bao trùm làng quê ngày mùa là màu vàng.
+ Tả các màu vàng khác nhau của cảnh, vật.
+ Tả thời tiết, con người.
-  Bài "Hoàng hôn trên sông Hương" tả sự thay đổi của cảnh vật theo thứ tự thời gian:
+ Nêu nhận xét chung về sự yên tĩnh của Huế lúc hoàng hôn.
+ Tả sự thay đổi sắc màu của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn.
+ Tả hoạt động của con người bên bờ sông, mặt sông từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.
+ Tả sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.
GHI NHỚ
II. LUYỆN TẬP
Đọc và nhận xét cấu tạo bài văn “Nắng trưa” (SGK tr.12)
Cấu tạo của bài văn Nắng trưa có ba phần:
- Mở bài: (Câu văn đầu): Nhận xét chung về nắng trưa.
- Thân bài: Cảnh vật trong nắng trưa. Có bốn đoạn:
  + Đoạn 1: (từ Buổi trưa trong nhà... đến bốc lên mãi): Không khí bốc lên trong nắng dữ dội.
  + Đoạn 2: (từ Tiếng gì xa vắng... đến hai mi mắt khép lại): Tiếng võng tiếng hát ru em trong nắng trưa.
  + Đoạn 3: (từ Con gà nào... đến bóng duổi cũng lặng im): Cây cối và con vật trong nắng trưa.
  + Đoạn 4: (từ Ấy thế mà... đến cấy nốt thửa ruộng chưa xong): Hình ảnh mẹ trong nắng trưa.
- Kết bài (câu cuối - kết bài mở rộng): Cảm nghĩ về mẹ.