TẬP LÀM VĂN
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN TẢ CẢNH.
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH
Em hãy nêu những kiểu bài của thể loại văn miêu tả ở lớp 4.
Những kiểu bài trong thể loại văn miêu tả đã học ở lớp 4 là:
- Tả đồ vật.
- Tả cây cối.
- Tả con vật.
KIỂM TRA BÀI CŨ.
Tập làm văn
I. Nhận xét:
* Đọc và tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn dưới đây:
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Thứ , ngày tháng 9 năm 2021
Hoàng hôn trên sông Hương
Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này.
Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sáng màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.
Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.
Theo HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
(1)
Mặt sông sáng màu ngọc lam
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Dân Vạn Đò
Chiều sông Hương
Một số hình ảnh trên sông Hương
Xóm Cồn Hến
Cầu Tràng Tiền
Mở bài: Từ Cuối buổi chiều đến Yên tĩnh này.
Tập làm văn
Thân bài: Từ Mùa thu đến chấm dứt.
Kết bài: Từ Huế thứ dậy đến của nó.
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
2. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà em đã học? Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Một số hình ảnh “Quang cảnh làng mạc ngày mùa”
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
II. Ghi nhớ:
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
III. Luyện tập:
Đề bài về nhà : Tả lại một cảnh đẹp mà em yêu thích:
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Nắng trưa
Nắng cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất.
Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rất rõ những sợi không khí nhỏ bé, mỏng mảnh, nhẹ tênh, vòng vèo lượn từ mặt đất bốc lên, bốc lên mãi.
Tiếng gì xa vắng thế? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn buồn từ nhà ai vọng lại. Thỉnh thoảng, câu ru em cất lên từng giọng ạ ời… Hình như chị ru em. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo. Em chợt thức và chị bừng tỉnh và tiếp tục câu ạ ời. Cho nên câu hát cứ cất lên từng đoạn rồi ngừng lại, rồi cất lên, rồi lại lịm đi trong cái nặng nề của hai mi mắt khép lại.
Con gà nào cất lên một tiếng gáy. Và ở góc vườn, tiếng cục tác làm nắng trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một sợi gió. Cây chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng. Đường làng vắng ngắt. Bóng tre, bóng chuối cũng lặng im.
Ấy thế mà mẹ vơ vội cái nón cũ, đội lên đầu, bước vào trong nắng, ra đồng cấy nốt thửa ruộng chưa xong.
Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!
Theo BĂNG SƠN
Mở bài: (câu văn đầu): Nhận xét chung về nắng trưa.
Thân bài: Cảnh vật trong nắng trưa.
Thân bài gồm bốn đoạn sau:
Kết bài: (câu cuối- kết bài mở rộng): Cảm nghĩ về mẹ (“Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!”).
Nhận xét cấu tạo của bài Nắng trưa:
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Thứ năm, ngày 29 tháng 08 năm 2019
Dặn dò:
Ghi nhớ kiến thức về cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Quan sát và ghi lại những điều em quan sát được về một buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, …) để chuẩn bị cho tiết Tập làm văn sau.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Thứ năm, ngày 29 tháng 08 năm 2019
Dàn ý tả vườn cây:
* Mở bài: Giới thiệu bao quát cảnh khu vườn sẽ tả.
+ Em tả cảnh gì, ở đâu? Em nhìn thấy cảnh vào dịp nào?Vào thời gian nào?
* Thân bài: - Tả những nét nổi bật của cảnh vật trong vườn :
+ Màn sương như thế nào ? Gió thổi ra sao ?
+ Cây cối trong vườn như thế nào ? Được sắp xếp ra sao? Cây ăn quả? Cây hoa? Cây rau thế nào?
+ Hương thơm các loài hoa, quả có đặc biệt không? Có quyến rũ ong bướm không ?
+ Cây cối vui hát thế nào ?
- Khi mặt trời lên, ánh nắng thế nào ? Chim chóc đua nhau hót ra sao ?
Hoạt động của con người hoặc động vật thế nào ?
- Khu vườn đem lại lợi ích gì?
* Kết bài:  Nêu cảm xúc và suy nghĩ của em về cảnh đã tả (Yêu quý khu vườn nhỏ bé, chăm sóc, bảo vệ).
Bài 2: Dựa vào dàn ý đã lập ở tuần 1, em hãy viết đoạn văn tả cảnh một buổi sáng trên đường phố.
Mỗi lúc hè về, vào mỗi buổi sáng, em thích nhất là cùng bố lên sân thượng tập thể dục và ngắm cảnh đường phố. Con đường vào lúc sáng sớm như dài hun hút. Ánh đèn chiếu xuống mặt đường nhựa phẳng lì sáng loáng. Đường phố không một bóng người. Chị gió bay lượn khắp nơi mang theo không khí trong lành, thoáng đãng. Chỉ thỉnh thoảng mới có một chiếc xe ô tô, xe máy phóng nhanh trên đường, tiếng máy nổ phá tan sự yên tĩnh. Tiếng chổi quét rác của chị lao công vang lên quèn quẹt nghe thật vui tai.
Buổi sáng, khi đèn đường vụt tắt, em biết đã 5 giờ 45 phút. Đường phố chìm trong bóng tối mờ mờ. Chỉ một vài quán ăn mở cửa đèn chiếu xuống hắt một vùng sáng phía trước. Bóng tối tan dần, đã nhìn thấy rõ mặt người, Xe cộ đi lại nhiều hơn. Một vài tốp các cụ thung thăng đi tập thể dục trở về trò chuyện vui vẻ. Cây cối thức dậy, hòa mình vào ngày mới. Chim chóc cũng cất lên một bản tình ca chào đón ánh mặt trời.

Khi mặt trời vừa vén bức màn mây, ló mình trên đỉnh những ngôi nhà cao tầng, mọi hoạt động của thành phố bắt đầu diễn ra. Đường phố nhôn nhịp hơn. Xe của những người đi làm, đi học, xe chở hàng về các chợ… Ô tô, xe máy thỉnh thoảng lại bóp còi inh ỏi làm phá tan sự yên tĩnh còn sót lại của buổi sáng.

Mặt trời đã lên cao, chiếu thêm những ánh nắng vàng xuống mặt đất. Trên vỉa hè, những người đi bộ cũng rảo bước nhanh nhanh, những tốp học sinh tíu tít đến trường. Đường phố ồn ào, xe cộ đi lại như mắc cửi. Lúc này, dường như ai cũng vội vã, nhanh chân để kịp công việc của mình chẳng còn thời gian để ngắm nhìn không gian một buổi sáng thật là tuyệt.