Giáo viên: PHAN THUỲ DUNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỖ THỪA LUÔNG.
NÀM

TẬP LÀM VĂN LỚP 5

CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN TẢ CẢNH
*Hãy nêu những kiểu bài thuộc thể loại văn miêu tả đã học ở lớp 4.
*Những kiểu bài thuộc thể loại văn miêu tả đã học ở lớp 4 là:

- Tả đồ vật.

- Tả cây cối.

- Tả con vật.
Tập làm văn:

*Hãy nêu cấu tạo của 1 trong 3 kiểu bài trên.
Tập làm văn:
I. Nhận xét:

_* Đọc và tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn dưới đây: _
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Hoàng hôn trên sông Hương
Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này.
Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sáng màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.
Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.

_Theo_ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
(1)

Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này.

Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sáng màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.

Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.

_Theo_ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG

Hoàng hôn trên sông Hương

Tập làm văn
Mặt sông sáng màu ngọc lam

Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Dân Vạn Đò

Chiều sông Hương

Một số hình ảnh trên sông Hương

Xóm Cồn Hến

Cầu Tràng Tiền Tập làm văn
Mở bài_: Từ Cuối buổi chiều đến Yên tĩnh này._

_Lúc hoàng hôn, Huế đặc biệt yên tĩnh._

Thân bài_: Từ Mùa thu đến chấm dứt._

_Sự thay đổi màu sắc của sông Hương và hoạt động của con người bên sông từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn_

Kết bài_: Từ Huế thức dậy đến của nó._

_Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn_

Cấu tạo của bài văn tả cảnh.

Tập làm văn
_2. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà em đã học? Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo của bài văn tả cảnh._

Cấu tạo của bài văn tả cảnh.

TẬP LÀM VĂN
Bài:

_Hoàng hôn trên sông Hương_

Bài:

_Quang cảnh làng mạc ngày mùa_
Mở bài: Giới thiệu chung về sự yên tĩnh của Huế lúc hoàng hôn.
Thân bài: Tả sự thay đổi của cảnh theo thời gian.

*Tả sự thay đổi sắc màu của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn. * Tả hoạt động của con người bên bờ sông, trên mặt sông từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.

Kết bài: Nêu cảm nhận về sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.
Mở bài: Giới thiệu màu sắc bao trùm làng quê ngày mùa là màu vàng.

Thân bài: Tả từng bộ phận của cảnh

*Tả các màu vàng rất khác nhau của cảnh, của vật. * Tả thời tiết, con người.
Kết bài: Thể hiện tình yêu quê hương của tác giả.
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.

Tập làm văn
II. Ghi nhớ:

Bài văn tả cảnh thường có ba phần:

*Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả. *Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian. *Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người viết.
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.

Tập làm văn
III. Luyện tập:

_Nhận xét cấu tạo của bài văn sau:_

Cấu tạo của bài văn tả cảnh.
_Nắng trưa_

Nắng cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất.

Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rất rõ những sợi không khí nhỏ bé, mỏng mảnh, nhẹ tênh, vòng vèo lượn từ mặt đất bốc lên, bốc lên mãi.

Tiếng gì xa vắng thế? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn buồn từ nhà ai vọng lại. Thỉnh thoảng, câu ru em cất lên từng giọng ạ ời… Hình như chị ru em. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo. Em chợt thức và chị bừng tỉnh và tiếp tục câu ạ ời. Cho nên câu hát cứ cất lên từng đoạn rồi ngừng lại, rồi cất lên, rồi lại lịm đi trong cái nặng nề của hai mi mắt khép lại.

Con gà nào cất lên một tiếng gáy. Và ở góc vườn, tiếng cục tác làm nắng trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một sợi gió. Cây chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng. Đường làng vắng ngắt. Bóng tre, bóng duối cũng lặng im.

Ấy thế mà mẹ vơ vội cái nón cũ, đội lên đầu, bước vào trong nắng, ra đồng cấy nốt thửa ruộng chưa xong.

Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!

Theo BĂNG SƠN TẬP LÀM VĂN
Mở bài: (câu văn đầu): Nhận xét chung về nắng trưa.

Thân bài: Cảnh vật trong nắng trưa.

Thân bài gồm bốn đoạn sau:
- Đoạn 1: từ _Buổi trưa _đến _bốc lên mãi._

* Đoạn 2: từ _Tiếng gì xa vắng _đến _hai mi mắt khép lại._ * Đoạn 3: từ _Con gà nào _đến _bóng duối cũng lặng im._ * Đoạn 4: từ _Ấy thế mà _đến _cấy nốt thửa ruộng chưa xong._
- Hơi đất trong nắng trưa dữ dội.

- Tiếng võng đưa và câu hát ru em trong nắng.

- Cây cối và con vật trong nắng trưa.

- Hình ảnh người mẹ trong nắng trưa.
Kết bài: (câu cuối- kết bài mở rộng): Cảm nghĩ về mẹ (“Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!”).

_Nhận xét cấu tạo của bài Nắng trưa:_

Cấu tạo của bài văn tả cảnh.

TẬP LÀM VĂN
*Dặn dò:
* Ghi nhớ kiến thức về cấu tạo của bài văn tả cảnh. * Quan sát và ghi lại những điều em quan sát được về một buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, …) để chuẩn bị cho tiết Tập làm văn sau.
Cấu tạo của bài văn tả cảnh.