TẬP LÀM VĂN
LỚP 5
Cấu tạo của bài văn tả người
(tuần 12 tiết 6)
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Triều
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CÀNG LONG
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỖ VĂN NẠI
Các em cần chuẩn bị:
- Sách Tiếng Việt 5, tập 1; vở bài tập Tiếng Việt 5 tập 1.
- Viết chì, thước kẽ, bút mực.
Tập làm văn
KHỞI ĐỘNG
* Em hãy nêu cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Bài văn tả cảnh gồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài.
- Mở bài: giới thiệu cảnh sẽ tả.
- Thân bài: tả những đặc điểm chính, nổi bật của cảnh vật.
- Kết bài: nói lên cảm nghĩ của mình về cảnh vật đó.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
- Người trong tranh đang làm gì?
- Em có cảm nhận gì về người thanh niên trong tranh?
CẤU TẠO BÀI VĂN TẢ NGƯỜI
Anh thanh niên này có gì nổi bật? Các em cùng đọc bài Hạng A Cháng và trả lời câu hỏi cuối bài
Tập làm văn
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tấm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chín núi mười khe không biết mệt, khỏe quá! Đẹp quá!
A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới thấy hết vẻ đẹp của anh.
Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, khỏe nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to nặng, bắp cày bằng gỗ màu đen, vòng như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông anh hùng dũng như chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
1. Đọc bài văn sau:
Hạng A Cháng
Tới nương, A Cháng mắc cày xong, quát một tiếng “Mổng!” và bây giờ chỉ còn chăm chắm vào công việc… Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân hình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng trên hình ruộng bậc thang như một mảnh trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp…
Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
Theo Ma Văn Kháng
I Nhận xét:
Trả lời câu hỏi:
1.Xác định phần mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào ?
2.Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
3. Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào ?
4.Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
1.Xác định phần mở bài và cho biết tác giả giới thiệu người định tả bằng cách nào ?
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
I. Nhận xét:
Tác giả giới thiệu A Cháng:
Thông qua lời khen của các cụ già trong làng.
* Mở bài: Giới thiệu người định tả
* Mở bài:
Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ già trong làng đều tâm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy qua chín núi mười khe không biết mệt, khoẻ quá! Đẹp quá!
+ ngực nở vòng cung
+ bắp tay, bắp chân rắn như trắc, gụ
+ Vóc cao, vai rộng, người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng; khi đeo cày, trông anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo cung ra trận.
+ da đỏ như lim
* Ngoại hình A Cháng
Tả ngoại hình: (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặc, mái tóc, hàm răng,..)
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
2.Ngoại hình của A Cháng có những điểm gì nổi bật?
Tả hoạt động của A Cháng
Tả tính tình, hoạt động: (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,..)
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
3.Qua đoạn văn miêu tả hoạt động của A Cháng, em thấy A Cháng là người như thế nào ?
lao động rất khỏe, rất giỏi, cần cù,say mê lao động, tập trung cao độ đến mức chăm chắm vào công việc.
Thân bài
* Tả hoạt động của A Cháng
Thân bài
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
- Tả tính tình, hoạt động: (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác,..)
- Tả ngoại hình: (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặc, mái tóc, hàm răng,..)
* Ngoại hình A Cháng
+ Ngực nở
+ Da đỏ
+ Bắp tay, bắp chân
+ Vóc dáng
Ca ngợi A Cháng và sự tự hào của dân làng.
* Ngoài cách ca ngợi và thể hiện lòng tự hào, chúng ta còn có thể có những cách nào khác để thể hiện tình cảm của mình đối với người được tả?
Thể hiện sự yêu quý
Thể hiện sự kính trọng
Học theo tấm gương…
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
4.Tìm phần kết bài và nêu ý chính của nó
*Kết bài: Sức lực tràn trề của A Cháng là niềm tự hào của dòng họ Hạng, một dòng họ Hmông đang định cư ở chân núi Tơ Bo.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
Từ bài văn trên, nhận xét về cấu tạo bài văn tả người.
Bài văn
tả người
Mở bài
Thân bài
Kết bài
Giới thiệu người sẽ tả
Ngoại hình( đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc,gương mặt, đôi mắt, hàm răng, thân hình…)
Tính tình, hoạt động( lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử…)
Nêu lên cảm nghĩ về người được tả
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
2. Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia đình em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính tình và hoạt động của người đó).
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO (Tả mẹ em)
2. Thân bài:
a. Tả hình dáng
- Năm nay mẹ em đã ngoài ba mươi tuổi.
- Vóc người cao, gầy.
- Dáng người thon thả, mảnh mai…
- Cách ăn mặc giản dị, màu hồng nhạt…
- Khuôn mặt trái xoan, phúc hậu…
- Mái tóc dài, búi cao, đen mượt, xoăn tự nhiên trông rất đẹp.
- Đôi mắt to, đen láy long lanh như những vì sao trên bầu trời đêm, ánh mắt dịu dàng, đầy trìu mến, thương yêu…
- Nước da trắng hồng, mịn màng …
1. Mở bài: Ai cũng có người thân để thương yêu, quý mến nhưng ngửời em gần gũi và quý mến nhất là mẹ của em.
b.Tả tính tình:
- Dịu dàng, yêu thương con cái, kính trọng ông bà, tốt bụng hay giúp đỡ mọi người….
c.Tả hoạt động:
- Đảm đang, quán xuyến mọi việc trong nhà, mẹ thường hay dậy sớm để chuẩn bị bữa ăn sáng cho mọi người, chuẩn bị quần áo cho em đến trường , lo cho mọi người từng miếng ăn giấc ngủ….
- Mỗi tối mẹ thường dạy con học, động viên, chia sẻ lúc em gặp khó khăn….
3.Kết bài:
- Em rất yêu thương, kính trọng, vâng lời mẹ….
- Em tự hứa với lòng mình sẽ luôn cố gắng chăm ngoan, học giỏi để mẹ vui lòng, đỡ đần việc nhà cho mẹ đỡ vất vả hơn…
DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO (Tả mẹ em)
Dàn ý bài văn tả ông
1. Mở bài: Trong gia đình người em gần gũi và quý mến nhất là ông nội.
2. Thân bài: * Tả hình dáng: Ông gần 80 tuổi ; hơi gầy nhưng còn nhanh nhẹn ; Đầu hói, tóc bạc phơ, trán cao, mắt còn tinh, răng rụng nhiều ; mặc giản dị, đọc sách báo mới đeo kính và đi bộ xa thường chống gậy….
* Tả tính tình và hành động: Chăm lao động, chăm việc nhà, tích cực tham gia các công việc xã hội của địa phương ; thương yêu và chăm sóc chu đáo ; hoà nhã đôn hậu được mọi người quý trọng.
3. Kết bài: Ước gì ông khoẻ mãi và sống mãi bên em.
Tập làm văn
Cấu tạo của bài văn tả người.
Công việc tiếp theo:
Về nhà hoàn chỉnh dàn ý của bài văn vào vở và chuẩn bị tiết sau.
CHÀO CÁC EM !