TIẾNG TRONG NGÔN NGỮ LÀ
GÌ?

TIẾNG LÀ ĐƠN VỊ PHÁT ÂM NHỎ NHẤT
TRONG NGÔN NGỮ ĐỌC VÀ NGÔN NGỮ
NÓI.

Luyện từ và câu

CẤU TẠO CỦA TIẾNG

VÍ DỤ:

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Câu 1: gồm 6 tiếng
14 tiếng
Câu 2: gồm 8 tiếng

ĐỌC THẦM VÀ GHI
LẠI CÁCH ĐÁNH VẦN
CỦA TIẾNG “BẦU”.

Bờ - âu – bâu – huyền – bầu

Tiếng “Bầu” do
những bộ phận nào
tạo thành?

Tiếng

Bầu

Âm đầu

B

Vần

Thanh

âu

Huyền

Tiếng
Bầu
ơi
thương
lấy
bí
cùng
Tuy
rằng
khác
giống
nhưng
chung
một
giàn

Âm đầu

Vần

Thanh

b

âu

huyền

th

ơi
ương

ngang
ngang

l
b
c

ây
i
ung

t
r

uy
ăng

sắc
sắc
huyền
ngang

kh
gi

ac
ông
ưng

nh
ch
m
gi

huyền
sắc
sắc

ung

ngang
ngang

ôt
an

nặng
huyền

Tiếng do những bộ phận nào tạo thành? Ví dụ:
Tiếng do bộ phận: Âm đầu, vần, dấu thanh tạo thành
VD: Tiếng “bầu, bí, tuy, ...”
Tiếng do bộ phận: Vần, dấu thanh tạo thành
VD: Tiếng “ơi”
Trong một tiếng bộ phận nào không thể thiếu ? Vần, dấu thanh
Bộ phận nào có thể thiếu? Âm đầu

Ghi nhớ
1. Mỗi tiếng thường có ba bộ phận:

Thanh
Âm đầu

Vần

2. Tiếng nào cũng phải có vần và thanh.
Có tiếng không có âm đầu.

Bài 1: Phân tích cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ dưới đây.
Ghi kết quả phân tích vào bảng theo mẫu:
Mẫu:
Tiếng
hoài

Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ, chớ hoài đá nhau.
Âm đầu
h

Vần
oai

Thanh
huyền

TIẾNG
Khôn
ngoan
đối
đáp
người
ngoài
Gà
cùng
một
mẹ
chớ
hoài
đá
nhau

ÂM ĐẦU
kh
ng
đ
đ
ng
ng
g
c
m
m
ch
h
đ
nh

VẦN
ôn
oan
ôi
ap
ươi
oai
a
ung
ôt
e
ơ
oai
a
au

THANH
ngang
ngang
sắc
sắc
huyền
huyền
huyền
huyền
nặng
nặng
sắc
huyền
sắc
ngang

Bài 2: Tìm những tiếng bắt vần với nhau trong câu tục ngữ:
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài
hoài đá nhau.
Hai tiếng ngoài – hoài bắt vần với nhau, giống nhau
cùng có vần oai

Bài 3. Ghi lại từng cặp tiếng bắt vần với nhau trong khổ thơ sau.
So sánh các cặp tiếng ấy xem cặp nào có vần giống nhau hoàn
toàn, cặp nào có vần giống nhau không hoàn toàn:

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
(Tố Hữu)

- Cặp tiếng có vần giống nhau hoàn toàn:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

- Cặp tiếng có vần giống nhau không hoàn toàn:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
nghênh

Bài 4: Qua các bài tập trên, em hiểu thế nào là hai tiếng bắt
vần với nhau ?
Hai tiếng bắt vần với nhau là hai tiếng có phần
vần giống nhau: giống nhau hoàn toàn hoặc
không hoàn toàn.

Ví dụ:
- Lá trầu khô giữa cơi trầu
Truyện Kiều gấp lại trên đầu
đầu bấy nay.
- Hỡi cô tát nước bên đàng
đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng
đổ
đi.
vàng

Bài 5: Giải câu đố sau:
Bớt đầu thì bé nhất nhà

út

Đầu đuôi bỏ hết thì ra béo tròn.

ú

Để nguyên mình lại thon thon
Cùng cậu trò nhỏ lon ton tới trường.
( Là chữ gì ?)

bút

Giải câu đố sau:
Để nguyên, lấp lánh trên trời
Bớt đầu, thành chỗ cá bơi hàng ngày.
(Đó là chữ gì? )

Sao

ao

Củng cố
- Mỗi tiếng thường có ba bộ phận: Âm đầu, vần, thanh
- Tiếng nào cũng phải có vần và thanh.
Có tiếng không có âm đầu.
- Hai tiếng bắt vần với nhau là hai tiếng có phần vần giống
nhau: giống nhau hoàn toàn hoặc không hoàn toàn.

DẶN DÒ
- Hoàn thành bài tập trong
VBT.
- Sưu tầm thêm các câu
đố chữ.

THỬ TÀI ĐOÁN CHỮ

Ô

tô

Che nắng thì lấy nửa đầu,
Đựng cơm thì lấy nửa sau mà dùng!
( Là những chữ gì? )
Cắt đầu chỉ còn có râu
Chắp vào lại đủ đuôi, mình, đầu, chân!
(Là những chữ gì?)

trâu

GHI NHỚ
1.Mỗi tiếng thường có ba bộ phận
sau:
VẦN

ÂM
ĐẦU

TIẾNG

THANH

2. Tiếng nào cũng phải có vần và thanh.
Có tiếng không có ÂM ĐẦU

KHÁM PHÁ
THẾ GIỚI
QUANH TA

ÂM THANH GÌ
VẬY NHỈ CÁC
BẠN LỚP 4?

CÁC BẠN LỚP 4 ƠI,
ÂM THANH QUEN
THUỘC VỪA PHÁT
RA LÀ ÂM THANH
GÌ NHỈ?

Đơn vị nhỏ nhất
cấu tạo lên từ là gì?