Luyện từ và câu
Khởi động
I. Nhận xét
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

14 tiếng
1. Câu tục ngữ dưới đây có bao nhiêu tiếng?
Câu tục ngữ trên khuyên chúng ta điều gì?
Câu tục ngữ trên khuyên chúng ta phải
đoàn kết, yêu thương nhau.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
HẾT GIỜ
TG
Chùm hoa phượng vĩ nở đỏ rực.
7 tiếng
2. Đánh vần lại tiếng bầu và ghi lại cách đánh vần đó?
Bờ - âu – bâu – huyền – bầu
Tiếng “Bầu” do những bộ phận nào tạo thành?
Âm đầu
Vần
Tiếng
Cấu tạo của tiếng
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.


4. Phân tích các bộ phận tạo thành các tiếng khác trong câu tục ngữ trên và rút ra nhận xét:

Tiếng nào có đủ bộ phận như tiếng “bầu”?
Tiếng nào không có đủ bộ phận như tiếng “bầu”?
b
nh
l
b
c
t
r
kh
gi
th
ch
m
gi
âu
ưng
i
ung
ăng
ac
ông
ương
ung
ôt
an
ơi
ây
uy
huyền
ngang
sắc
ngang
sắc
huyền
ngang
ngang
ngang
huyền
huyền
sắc
sắc
nặng
a. Tiếng nào có đủ các bộ phận như tiếng “bầu”?
b. Tiếng nào không có đủ các bộ phận như tiếng “bầu”?
thương, lấy, bí, cùng, tuy, rằng, khác, giống, nhưng, chung, một, giàn
ơi
II. Ghi nhớ
Mỗi tiếng thường có ba bộ phận sau:

2. Tiếng nào cũng phải có vần và thanh. Có tiếng không có âm đầu.
III. Luyện tập
Bài 1 (Tr.7). Phân tích các bộ phận cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ dưới đây. Ghi kết quả vào bảng theo mẫu:

Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng

Mẫu:
nh
ph
l
gi
g
ng
tr
m
n
ph
th
ng
c
iêu
ai
a
ương
ong
ôt
ươc
u
ương
au
ung
iêu
ây
ươi
ngã
huyền
sắc
hỏi
sắc
ngang
huyền
ngang
hỏi
ngang
huyền
nặng
sắc
ngang
đ
Bài 2 (Tr.7). Giải câu đố sau:

Để nguyên, lấp lánh trên trời
Bớt đầu, thành chỗ cá bơi hàng ngày.
(Đó là chữ gì? )
Luyện tập về cấu tạo của tiếng
Bài 1. Phân tích cấu tạo của từng tiếng trong câu tục ngữ dưới đây. Ghi kết quả phân tích vào bảng theo mẫu sau:
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau .
Thứ năm ngày 9 tháng 9 năm 2021
Luyện từ và câu
2/ Tìm những cặp tiếng bắt vần với nhau
trong câu tục ngữ trên .
Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau .
Trăm năm trong cõi người TA
Chữ tài chữ mệnh khéo LÀ ghét nhau
( Ta vần với Là - trong thể thơ lục bát )

Nước mà chảy mãi không NGỪNG
Sẽ thành sông lớn muôn TRÙNG xa KHƠI
Người mà học mãi không THÔI
Sẽ thành hiền triết muôn ĐỜI vẻ vang


Bài 3. Ghi lại từng cặp tiếng bắt vần với nhau trong khổ thơ sau. So sánh các cặp tiếng ấy xem cặp nào có vần giống nhau hoàn toàn, cặp nào có vần giống nhau không hoàn toàn :

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Tố Hữu
choắt – thoắt
xinh – nghênh
choăt – thoăt
xinh – nghênh
Vần giống nhau hoàn toàn:
Vần giống nhau không hoàn toàn:
4/ Qua các bài tập trên, em hiểu thế nào là hai tiếng bắt vần với nhau?
Hai tiếng bắt vần với nhau là hai tiếng có phần vần giống nhau.
(giống hoàn toàn hoặc không hoàn toàn).
Bớt đầu thì bé nhất nhà
Đầu đuôi bỏ hết hóa ra béo tròn
Để nguyên, mình lại thon thon
Cùng cậu học trò lon ton tới trường.
5/ Giải câu đố sau:
Bớt đầu thì bé nhất nhà

Đầu đuôi bỏ hết hóa ra béo tròn

Để nguyên, mình lại thon thon

Cùng cậu học trò lon ton tới trường.
út
ú
bút
Ti?ng cĩ c?u t?o nhu th? n�o ?
Trong m?i ti?ng, nh?ng b? ph?n n�o b?t bu?c ph?i cĩ?
Ai nhanh hơn

 
Câu hỏi

Tiếng do bộ phận: âm đầu, vần và thanh
Tiếng do những bộ phận nào tạo thành?
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0

 
Câu hỏi

Trong tiếng bộ phận vần và dấu thanh không thể thiếu
Trong tiếng bộ phận nào không thể thiếu?
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Che nắng thì lấy nửa đầu,
Đựng cơm thì lấy nửa sau mà dùng!
( Là những chữ gì? )
Cắt đầu chỉ còn có râu
Chắp vào lại đủ đuôi, mình, đầu, chân!
(Là những chữ gì?)
Ô tô
trâu
*Vận dụng, trải nghiệm
- Tìm tiếng
Nêu cấu tạo của tiéng
Chào các em !