Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
Chương VIII: Da
Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
I. Cấu tạo của da
2
II. Chức năng của da
III. Câu hỏi và bài tập
IV. Em có biết ?
3
Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
I. Cấu tạo của da
Câu hỏi
Quan sát hình 41, dùng mũi tên để chỉ thành phần cấu tạo của các lớp biểu bì, lớp bì, lớp mỡ dưới da trong sơ đồ.
4
Cấu tạo của da gồm 03 lớp:
+ Lớp biểu bì
+ Lớp bì
+ Lớp mỡ dưới da
5
I. Cấu tạo của da
1. Lớp biểu bì
6
I. Cấu tạo của da
2. Lớp bì
3. Lớp mỡ dưới da
Gồm:
+ Tầng sừng: tế bào chết, xếp xít nhau.
+ Tầng tế bào sống: có khả năng phân chia, có hạt sắc tố
Chức năng:
+ Ngăn vi khuẩn, không thấm nước
+ Tạo tế bào mới quy định màu da
Gồm:
+ Tuyến nhờn
+ Tuyến mồ hôi
+ Lông, cơ co chân lông và bao lông
+ Mạch máu
+ Dây thần kinh
+ Thụ quan
+ Các sợi mô liên kết
+ Các bào quan
Gồm:
+ Các tế bào mỡ
Câu hỏi
- Vào mùa hanh khô, ta thường thấy có những vảy trắng nhỏ bong ra như phấn ở quần áo. Điều đó giúp cho ta giải thích như thế nào về thành phần lớp ngoài cùng của da?
- Vì sao da ta luôn mềm mại, khi bị ướt không thấm nước?
- Da ta có phản ứng như nào khi trời quá nóng hoặc quá lạnh?
- Lớp mỡ dưới da có vai trò gì?
- Tóc và lông mày có tác dụng gì?
7
Trả lời:
- Vào mùa hanh khô, ta thường thấy những vảy trắng nhỏ bong ra như phấn vì lớp ngoài cùng của da là tầng sừng gồm những tế bào chết hóa sừng xếp sít nhau và rất dễ bong ra.
- Da ta luôn mềm mại, khi bị ướt không thấm nước là do dưới da có các mô liên kết chắt chẽ với nhau và có các tuyến tiết chất nhờn.
- Khi trời quá nóng mao mạch dưới da dãn ra dẫn đến tiết mồ hôi. Khi trời quá lạnh, các mao mạch dưới da co lại dẫn đến cơ chân lông co lại.
- Lớp mỡ dưới da chứa chất dự trữ, có vai trò cách nhiệt.
- Tóc tạo lớp đệm không khí chống tia tử ngoại, điều hòa nhiệt độ
- Lông mày ngăn nước và mồ hôi xuống mắt.
8
Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
II. Chức năng của da
Câu hỏi
- Da có những chức năng gì?
- Đặc điểm nào của da giúp da thực hiện chức năng bảo vệ?
- Bộ phận nào của da giúp da tiếp nhận các kích thích? Bộ phận nào thực hiện chức năng bài tiết?
- Da điều hòa thân nhiệt bằng cách nào ?
9
Trả lời:
- Chức năng của da là tạo nên vẻ đẹp của con người và có chức năng bảo vệ cơ thể, điều hòa thân nhiệt, các lớp của da đều phối hợp thực hiện chức năng này.
- Đặc điểm giúp da thực hiện chức năng bảo vệ là: các sợi mô liên kết chặt chẽ với nhau, tuyến nhờn và lớp mỡ dưới da
- Bộ phận giuos da tiếp nhận kích thích là thụ quan. Bộ phận thực hiện chức năng bài tiết là tuyến mồ hôi.
- Da điều hòa thân nhiệt bằng các tiết mồ hôi và co cơ chân lông.
Bảo vệ cơ thể
10
II. Chức năng của da
Bài tiết
Da và sản phẩm của da tạo nên vẻ đẹp của con người
Điều hòa thân nhiệt
11
Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
III. Câu hỏi và bài tập
Bài tập 1
Da có cấu tạo như thế nào ? Có nên trang điểm bằng cách lạm dụng kem phấn, nhổ bỏ lông mày, dùng bút chì kẻ lông mày tạo dáng không ? Vì sao?
12
Lời giải:
- Lớp biểu bì gồm tầng sừng và tầng tế bào sống. Ở ngoài cùng là tầng sừng gồm những tế bào chết đã hóa sừng, xếp xít nhau, dễ bong ra. Dưới tầng sừng là lớp tế bào sống có khả năng phân chia tạo thành tế bào mới thay thế các tế bào ở lớp sừng bong ra, trong tế bào có chứa các hạt sắc tố tạo nên màu da.
- Phần dưới lớp tế bào sống là lớp bì cấu tạo từ các sợi ô liên kết bện chặt trong đó có các thụ quan, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, lông và bao lông, cơ co chân lông, mạch máu.
- Lớp mỡ dưới da chứa mỡ dự trữ có vai trò cách nhiệt.
Lông mày có vai trò không cho mồ hôi và nước chảy xuống mắt. Vì vậy, không nên lạm dụng kem phấn, nhổ lông mày, dùng bút chì kẻ lông mày.
Bài tập 2
Da có những chức năng gì? Những đặc điểm cấu tạo nào của da giúp da thực hiện những chức năng đó?
13
Lời giải:
Da tạo nên vẻ đẹp của con người và có chức năng bảo vệ cơ thể, điều hòa thân nhiệt, các lớp của da đều phối hợp thực hiện chức năng này
14
Bài 41: Cấu tạo và chức năng của da
IV. Em có biết ?
THÔNG TIN
Ở lòng bàn tay có nhiều chỉ tay và vân tay là do bề mặt của lớp biểu bì của da bị phân làm nhiều nếp hẹp. Các chỉ tay và vân tay tồn tại suốt đời không thay đổi và đặc trưng với từng người. Vì vậy, trong công tác điều tra phá án hiện nay người ta vẫn còn áp dụng phương pháp so sánh van tay tìm ra thủ phạm
15