SINH HỌC 10
CƠ BẢN
NĂM HỌC 2013- 2014
GV: THÂN THỊ DIỆP NGA
Tác nhân gây bệnh
Virut
Bệnh quai bị
Vậy virut là gì? Virut có cấu tạo như thế nào? Virut có các hình dạng nào?
TÁC NHÂN GÂY BỆNH?
CHƯƠNG III: VIRUT VÀ
BỆNH TRUYỀN NHIỄM
BÀI 29
CẤU TRÚC CÁC LOẠI VI RUT
NỘI DUNG:
CẤU TẠO
HÌNH THÁI
Lá thuốc lá
bị bệnh
Dịch nghiền lọc qua màng lọc vi khuẩn
Cây bị
bệnh
Không phát
triển
Thí nghiệm năm 1892, của Ivanopxki nhà sinh học người Nga
Sự phát hiện ra virut?
Không thấy khuẩn lạc
I- Virut là gì?
Khái niệm: Virut lµ thùc thÓ ch­a cã cÊu t¹o tÕ bµo (mỗi virut thường được gọi là hạt hay virion)
§Æc ®iÓm:
Cã kÝch th­íc siªu nhá
Cã cÊu t¹o ®¬n gi¶n
KÝ sinh néi bµo b¾t buéc.
2. Phân loại
Căn cứ phân loại:
- Axit Nuclêic
Virut ARN
- Cấu trúc vỏ capsit
- Vỏ ngoài
Virut ADN
Gồm 2 phần chính:
Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic
Vỏ (capsit): Prôtêin
Phức hợp gồm axit nuclêic và vỏ capsit được gọi là Nuclêôcapsit
II. Cấu tạo
Virut cấu tạo bởi những thành phần nào?
- V? capsit du?c c?u t?o t? cỏc don v? prụtờin g?i l� capsụme.
- Virut c�ng l?n, s? lu?ng capsụme c�ng nhi?u
Vỏ (capsit) của virut
Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?
Kích thước của virut và số lượng capsôme có quan hệ với nhau như thế nào ?
Hệ gen là lõi axit nuclêic
có thể là ADN (mạch đơn hoặc kép)
hoặc ARN (mạch đơn hoặc mạch kép)
Hệ gen của virut gồm những thành phần nào?
Bộ gen của virut có điểm gì sai khác so với bộ gen của sinh vật nhân chuẩn?
Bộ gen của virut
Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn
Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN, 1 sợi hoặc 2 sợi
Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn luôn là ADN 2 sợi
có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glicôprôtêin
Virut trần
(virut đơn giản)
Virut có vỏ ngo�i:
l?p lipit kộp v� prụtờin tuong t? m�ng sinh ch?t
Virut có vỏ ngo�i
làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virut bám trên bề mặt tế bào vật chủ.
Quan sát H29.2, nghiên cứu SGK, cho biết virut có mấy loại cấu trúc chính? Đại diện từng loại?
III. HÌNH THÁI
Hạt virut gồm 3 dạng cơ bản:
1. Cấu trúc xo¾n
2. Cấu trúc khối
3. Cấu trúc hỗn hợp
Khối đa diện
Khối cầu
Gồm 3 dạng
C?u trỳc xo?n
Cấu trúc khối
Cấu trúc hỗn hợp
Virut tr?n
Virut cú v? ngo�i
Ống hình trụ
ARN xoắn đơn
Gồm nhiều capsome ghép đối xứng với nhau thành vòng xoắn
Capsome ghép với nhau
ADN xoắn kép
20 mặt, mỗi mặt là 1 tam giác đều
Không có
2 sợi ARN đơn
Hình cầu
Không có
Mỗi tam giác cấu tạo bởi chuỗi capsome
Đầu hình khối đa diện, đuôi hình trụ
Không có
Vỏ ngòai có gai glicoprotein
Đầu do capsome hình tam giác ghép lại
ADN xoắn kép
Virut cấu trúc xoắn(TMV)
Virut cấu trúc hỗn hợp
(phagơ T2)
Virut HIV
Virut ađeno
Tại sao virut phân lập được không phải là chủng B?
Thành phần nào quyết định khả năng nhân lên của virut?
Bởi vì virut lai mang hệ gen của chủng A.
Thành phần quyết định sự nhân lên của virut là Axit Nuclêic.
Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virut là thể vô sinh?
Trả lời: Trong tế bào vật chủ, virut hoạt động như là một thể sống; Ngoài tế bào chúng lại như một thể vô sinh
Theo em có thể nuôi virut trên môi trường nhân tạo như nuôi vi khuẩn được không?
Trả lời: Không thể nuôi cấy được vì virut là kí sinh nội bào bắt buộc, chúng chỉ nhân lên được trong tế bào sống.
Vỏ Prôtêin của virut gọi là Capsôme đúng hay sai?
Trả lời: Sai. Vì Vỏ Prôtêin gọi là Capsit. Capsôme là các đơn vị Prôtêin cấu tạo nên vỏ Capsit
Phức hợp giữa các Axit Nuclêic và vỏ Capsit gọi là vỏ ngoài của virut đúng hay sai?
Trả lời: Sai Vì phức hợp giữa Axit Nuclêic và vỏ Capsit gọi là Nuclêôcapsit. Một số virut còn có thêm một vỏ bao bên ngoài vỏ Capsit, gọi là vỏ ngoài
Hãy chỉ dạng cấu trúc của các loại Virut sau?
A
B
C
Hãy chỉ dạng cấu trúc của các loại Virut sau?
A
Cấu trúc xoắn
Hãy chỉ dạng cấu trúc của các loại Virut sau?
B
Cấu trúc hỗn hợp
Hãy chỉ dạng cấu trúc của các loại Virut sau?
C
Cấu trúc Khối
Kết luận
Virut là dạng sống rất đơn giản, cực nhỏ,chưa có cấu tạo tế bào(cơ thể chỉ gồm vỏ prôtêin và lõi axit nuclêic).
Chỉ sống ký sinh nội bào bắt buộc (tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật) mới tồn tại được.
3. Ứng dụng: sản xuất vacxin, kỹ thuật di truyền….
Hãy so sánh sự khác biệt giữa virut và vi khuẩn bằng cách điền có hoặc không vào bảng sau
Có
không
Sinh sản độc lập
Có
không
Chứa riboxom
có
không
Chứa cả AND và ARN
Không
có
Chỉ chứa AND hoặc ARN
có
không
Có cấu tạo tế bào
Vi khuẩn
Vi rut
Tính chất
THÂN ÁI CHÀO TẠM BIỆT
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT

diepnga@gmail.com