Giáo viên: Lê Minh Tâm
Trường THPT Thiên Hộ Dương
Cái Bè, ngày 26/ 10/ 2019
Bài 9
cấu trúc rẽ nhánh
Giáo án điện tử tin học lớp 11
CHỦ ĐỀ 3: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP
1. Rẽ nhánh
Chúng ta cùng xem và tìm hiểu các tình huống sau nhé!
ừm, để tớ nghĩ đã.
Nếu ngày mai mưa thì tớ nghỉ.
à! Nếu ngày mai mưa thì tớ nghỉ, nếu không mưa thì tớ đến nhà cậu học nhé.
Này, ngày mai cậu có đi học nhóm không?
Nếu ... thì
Nếu . thì., nếu không thì .
Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề có dạng như trên gọi là
cấu trúc rẽ nhánh.
Một việc làm cụ thể sẽ diễn ra nếu một điều kiện
cụ thể được thỏa mãn
Hai việc làm cụ thể chắc chắn sẽ diễn ra tùy thuộc điều kiện cụ thể có thỏa mãn hay không
Ví dụ: Giải phương trình bậc hai ax2+bx+c=0 (a?0)
Hãy nêu các bước giải phương trình bậc hai?
Nhập hệ số a,b,c
Tính Delta=b2 - 4ac
Nếu Delta âm thì thông báo PT vô nghiệm, ngược lại tính và đưa ra nghiệm.
Sau khi tính Delta, tuỳ thuộc vào giá trị của Delta, một trong hai thao tác sẽ được thực hiện.
Nhập a, b, c
Tính Delta = b2 - 4ac
Kiểm tra
Delta < 0
Tính và đưa ra nghiệm
Thông báo vô nghiệm
Kết thúc
Sai
Đúng
IF <Điều kiện> THEN ;
Điều kiện
Đúng

Câu lệnh
Nếu <điều kiện> đúng thì được thực hiện,
sai bị bỏ qua.
Sai
a. Dạng thiếu

Câu lệnh
Đúng

Câu lệnh
Điều kiện
Điều kiện
2. Câu lệnh IF - THEN
- Điều kiện là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức lôgic.
- Câu lệnh là một lệnh của pascal.
Trong đó:
Ví dụ:
IF (a mod 2=0) THEN Writeln(` a la so chan`);
b. Dạng đủ
IF <Điều kiện> THEN ELSE ;
Điều kiện
Đúng

Câu lệnh 1
Sai

Câu lệnh 2
Nếu <điều kiện> đúng thì được thực hiện,
ngược lại thì được thực hiện.
Điều kiện

Câu lệnh 1

Câu lệnh 2
Điều kiện

Câu lệnh 1
Điều kiện
Ví dụ:
IF (a mod 2=0) THEN Writeln(`a là so chan`)
ELSE Writeln(`a la so le`);
Chú ý: Trước từ khóa ELSE không có dấu “;”
IF (Delta<0) THEN Writeln(`Phuong trinh vo nghiem`)
ELSE
X1:= (-b + SQRT(Delta))/(2*a);
X2:= -b/a - x1;
Writeln(` Nghiem X1= `, X1:5:1);
Writeln(` Nghiem X2= `, X2:5:1);
Khối lệnh
Em hãy xác định đâu là điều kiện, câu lệnh 1, câu lệnh 2 của đoạn chương trình sau?
3. Câu lệnh ghép
Trong Pascal cho phép gộp nhiều câu lệnh thành một câu lệnh gọi là câu lệnh ghép, có dạng:
BEGIN
< Các câu lệnh>;
END;
IF (Delta<0) THEN Writeln(`Phuong trinh vo nghiem`)
ELSE
BEGIN
X1:= (-b + SQRT(Delta))/(2*a);
X2:= -b / a - x1;
Writeln(` Nghiem X1= `, X1:5:1);
Writeln(` Nghiem X2= `, X2:5:1);
END;
Ví dụ:
Var . . . ;
BEGIN
. . . Nhập vào 3 hệ số a,b,c .. .
Delta :=. . .;
Readln;
END.
Nếu (Delta<0) thì Writeln(`PTVN`)
ngược lại Tính và in ra nghiệm;
4. Một số ví dụ
Em hãy hoàn thiện chương trình giải phương trình bậc 2 (a?0) theo dàn ý sau:
Ví dụ 1: Giải phương trình bậc 2: ax2+bx+c=0 (a0)

Input: các số a,b,c
Output: Nghiệm x1,x2 hoặc thông báo ptvn
Hãy xác định Input và Output của bài?
Ví dụ 2: Tìm số ngày của năm N, biết rằng năm nhuận là năm chia hết cho 400 hoặc chia hết cho 4 v� không chia hết cho 100.
Input: Nhập N từ bàn phím.
Output: Đưa số ngày của năm N ra màn hình.
Ý TƯỞNG:

NÕu N chia hÕt cho 400 hoÆc chia hÕt cho 4 và kh«ng chia hÕt cho 100
thì In ra số ngày của năm nhuận là 366,
ngược lại In ra số ngày là 365
Viết điều kiện:
Nếu N chia hết cho 400 hoặc chia hết cho 4 nhưng không chia hết cho 100
Nhập vào NĂM cần tính số lượng ngày
thì nhận số ngày của năm nhuận, ngược lại nhận số ngày của năm thường.
Em hãy khai báo biến cho bài toán trên?
In ra kết quả?
Hãy xác định Input và Output của bài?
Bài tập vận dụng:
Viết chương trình nhập 3 số nguyên dương a, b, c. Xét xem 3 số vừa nhập có phải là 3 cạnh của 1 tam giác vuông hay không?
Input: 3 số nguyên duong a, b, c.
Output: thông báo có phải tam giác vuông hay không.
Ý TƯỞNG:

Nếu Tổng bình phương của 2 cạnh bất kỳ bằng bình phương của cạnh còn lại
Thì thông báo là tam giác vuông,
Ngược lại không là tam giác vuông
Bài tập vận dụng:
Viết chương trình nhập 3 số nguyên dương a, b, c. Xét xem 3 số vừa nhập có phải là 3 cạnh của 1 tam giác vuông hay không?
Các bước:
- Khai báo a, b, c
Nhập 3 số nguyên a, b, c
Xét điều kiện tam giác vuông
+ Nếu (a2 + b2 = c2 ) or……Thì ….
else ………. ;
Kết thúc
Thảo luận nhóm
Biết rằng:
Cân nặng thấp gầy: chỉ số BMI dưới 18.5
Thể trạng bình thường: nếu có chỉ số BMI từ 18.5 – 22.9
Thừa cân:  nếu chỉ số BMI đạt từ 23 trở lên
Bài tập mở rộng:

VCT nhập vào cân nặng (kg) và chiều cao (m). Hãy tính chỉ số BMI và cho biết mình thuộc mức nào theo tiêu chuẩn
Hãy nhớ
Cấu trúc mô tả các mệnh đề:
"Nếu . thì."
"Nếu . thì .ngược lại."
gọi là cấu trúc rẽ nhánh.
? Lệnh rẽ nhánh dạng thiếu
? Lệnh rẽ nhánh dạng đủ
Câu lệnh ghép
BEGIN
;
END;
IF <điều kiện> THEN ;
IF <điều kiện> THEN
ELSE ;
Dặn dò
Về nhà xem lại bài và xem trước bài tập và thực hành 2
Bài học hôm nay đến đây là hết!
Kính chúc các thầy cô mạnh khoẻ, chúc các em học sinh học tốt
Xin cảm ơn quý thầy cô!