Bµi 8

A. Hoạt động khởi động
Hoạt động cá nhân:

- Đọc nội dung bài toán… Trả lời các câu hỏi sau:
a, Để giải quyết bài toán trên, em
có đồng ý với thuật toán của bạn
Thùy Anh ở hình bên không?
b, Em có thể hiện được thuật toán
này trong môi trường Scratch
không?
c, Dòng chữ "HOAN HO BAN" sẽ
được hiển thị trong điều kiện nào?

a, Em có đồng ý với thuật toán của bạn Thùy
Anh.
b, Thể hiện thuật toán bằng chương trình
Scratch

c, Dòng chữ "HOAN HO BAN" sẽ được hiển thị
trong điều kiện a chia hết cho b.

B. Hoạt động hình thành kiến thức
1. Cấu trúc rẽ nhánh
Hoạt động cặp đôi:

- Tìm hiểu thông tin trong SHD, quan sát các bản mô tả  hoàn
thiện nội dung bảng sau;
Bài toán

Mô tả thuật toán liệt
kê các bước

Mô tả thuật toán sử
dụng sơ đồ

Bài toán 1

B

C

Bài toán 2

A

D

*

Hoạt động cá nhân:

- Tìm hiểu thông tin trong SHD, quan
sát hình ảnh bên. Trả lới câu hỏi sau;
Theo em thuật toán nào có thể hiện
cấu trúc rẽ nhánh?

Xét các mệnh đề sau sau đây:
Mệnh đề 1:
Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng sẽ đến nhà
Tâm để học nhóm
Mệnh đề 2:
Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng sẽ đến nhà
Tâm để học nhóm, nếu trời mưa thì Hùng sẽ gọi
điện cho Tâm để trao đổi

Nếu … thì…, nếu
không thì …

Nếu ... thì

Mệnh đề 1:
Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng
sẽ đến nhà Tâm để học nhóm

Nếu …thì…

Mệnh đề 2:
Chiều mai nếu trời không mưa thì Hùng
sẽ đến nhà Tâm để học nhóm, nếu trời
mưa thì Hùng sẽ gọi điện cho Tâm để
trao đổi

Nếu …thì…,nếu không…thì…

Có hai dạng cấu trúc rẽ nhánh:
• Nếu…thì….Cách diễn đạt thuộc dạng thiếu –
câu lệnh chỉ thức hiện khi điều kiện thỏa mãn,
ngược lại (điều kiện sai) sẽ bỏ qua không thực
hiện.
• Nếu…thì…, nếu không…thì….Cách diễn đạt
thuộc dạng đủ, khi thỏa mãn đk ( có giá trị True )
thì câu lện 1 được thực hiện, ngược lại ( đk có
giá trị False ) thì câu lệnh 2 được thực hiện.
CẤU TRÚC DÙNG ĐỂ MÔ TẢ CÁC MỆNH ĐỀ CÓ DẠNG NHƯ TRÊN GỌI LÀ

CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

Hoạt động cặp đôi:

- Tìm hiểu thông tin mục d (Tr 135)… Phân biệt cấu trúc rẽ
nhánh dạng đủ và cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu.

rẽ nhánh dạng thiếu

rẽ nhánh dạng đủ

2. Biểu diễn điều kiện
Hoạt động cặp đôi (2 phút):

- Tìm hiểu thông tin SHD(Tr 135 – 136 hoàn thiện nội dung bảng sau:
Phát biểu điều kiện
a không nhỏ hơn b
k lớn hơn hay bằng m và q nhỏ hơn n
biến OK (thuộc kiểu boolean) có giá trị
đúng

Biểu thức điều kiện trong Pascal

a>=b
k>=m and qOK = true

*

3. Câu lệnh điều kiện trong Pascal
Hoạt động nhóm (7 phút):

- Tìm hiểu câu lệnh dạng đủ và dạng thiếu trong SHD, hoàn thiện
bài tập 1 và 2 (Tr 136 – 137).

 Câu lệnh dạng thiếu

Câu lệnh dạng đủ

*

3. Câu lệnh điều kiện trong Pascal
Bài toán 1: Hãy chuyển mô tả thuật toán sau thành một đoạn chương trình Pascal
Bước 1: Nhập 2 số thực a, b
Bước 2: Nếu a = b thì thông báo "Cần nhập hai số khác nhau"

3. Câu lệnh điều kiện trong Pascal
Bài toán 2: Hãy điền vào chỗ trống sao cho kết quả nhận được là đoạn chương
trình Pascal thể hiện thuật toán trong mô tả A (hoặc mô tả D) ở mục B.1 trên đây:
Readln (a); Readln (b);
If .............. then writeln (b) ............ writeln (a);
write ('Goodbye');

Bài toán 2:

Readln (a); Readln (b);
If b > a then writeln (b) else writeln (a);
write ('Goodbye');

Bµi 8 (Tiếp)

*

4. Câu lệnh ghép trong pascal:
Hoạt động cặp đôi (3 phút):

- Tìm hiểu thông tin mục 4 – SHD ( Tr 137 – 138).
- Tìm hiểu thông tin, hoàn thiện chương trình của bạn Thùy Anh
để chương trình hàn thiện…

C. Hoạt động luyện tập
Hoạt động nhóm (5 phút):

- Trao đổi với các thành viên trong nhóm hoàn thành bài tập1,2
SHD (Tr 138 – 139).
Bài tập 1: Hãy cho biết trong các câu lệnh
Pascal sau đây, câu nào không hợp lệ và giải
thích lý do.
a, if x := a then x :=  x + 1;
b, if x = a then x :=  x + 1;
c, if a > b then max := a; else max := b;
d, if a > b then max := a else max := b;

Bài tập 2: Với mỗi câu lệnh sau đây
giá trị của biến x sẽ là bao nhiêu, nếu
trước đó giá trị của x bằng 5?
a, if (45 mod 3) = 0 then x := x + 1;
b, if x > 10 then x := x + 1 else x := x 1;

Bài tập 1: Hãy cho biết trong các câu lệnh Pascal sau đây, câu nào không hợp lệ
và giải thích lý do.
a, if x := a then x :=  x + 1;
b, if x = a then x :=  x + 1;
c, if a > b then max := a; else max := b;
d, if a > b then max := a else max := b;
Các câu lệnh không hợp lệ là:
- Câu lệnh a: vì trong điều kiện if sử dụng phép gán
- Câu lệnh c: vì sau từ khóa then có dấu chấm phẩy
Bài tập 2: Với mỗi câu lệnh sau đây giá
trị của biến x sẽ là bao nhiêu, nếu trước
đó giá trị của x bằng 5?
a, if (45 mod 3) = 0 then x := x + 1;
b, if x > 10 then x := x + 1 else x := x - 1;
a, vì 45 chia hết cho 3 nên x = x + 1 = 5 + 1 =6.
b, vì x = 5 không lớn hơn 10 nên x = x - 1 = 5 - 1 = 4.

Hoạt động cặp đôi (7 phút):

- Trao đổi với các bạn bên cạnh hoàn thành bài tập 3 SHD
(Tr 139).
Bài tập 3: Hãy viết chương trình nhập chiều cao của hai bạn Anh Quân và Thùy Anh, in
ra màn hình kết quả so sánh chiều cao của hai bạn, chẳng hạn "Bạn Anh Quân cao hơn"
hay "Bạn Thùy Anh cao hơn".

H·y nhí

 CÊu tróc m« t¶ c¸c mÖnh ®Ò:
“NÕu … th×…”
“NÕu … th× …ng­îc l¹i…”
gäi lµ cÊu tróc rÏ nh¸nh.
IF <®iÒu kiÖn> THEN ;
IF <®iÒu kiÖn> THEN
ELSE ;

 LÖnh rÏ nh¸nh d¹ng thiÕu
 LÖnh rÏ nh¸nh d¹ng ®ñ
 C©u lÖnh ghÐp
BEGIN
;
END;