KHU VỰC ĐÔNG
NAM Á

BÀI
VỊ11.
TRÍ ĐỊA LÍ, ĐIỀU
KIfiN TỰ NHIÊN, DÂN
CƯ,XÃ HỘI VÀ KINH
KHU
TẾ VỰC ĐÔNG NAM
Á

NỘI
DUNG
V Ị TRÍ ĐỊA LÍ VÀ ĐIỀ U KIỆN TỰ NHIÊN

DÂN C Ư VÀ XÃ HỘI

KINH TẾ
2

3

4

I.VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ ĐIỀ U KIỆN TỰ NHIÊN

1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
Vị trí: N ằ m ở phía Đông Nam châu Á, tr ả i dài từ đ ấ t li ề n
đ ế n h ả i đ ả o.

•T ọ a độ: Ph ầ n lớn n ằ m trong khu v ự c n ộ i chí tuy ế n, khu v ự c
ho ạ t đ ộ ng c ủ a gió mùa.
•Vai trò "C ầ u nối": N ằ m trên đường giao thông qu ố c tế quan
tr ọ ng, n ố i liền:
• Châu Á - châu Đ ạ i D ươ ng
• Ấ n Độ D ươ ng - Thái Bình D ươ ng
•Đ ặ c biệt: Có eo bi ể n Ma-l ắ c-ca (nơi kho ả ng 1/4 lượng hàng
hóa lưu thông b ằ ng đ ườ ng bi ể n c ủ a thế giới đi qua).
5

I.VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ ĐIỀ U KIỆN TỰ NHIÊN

1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
Ph ạ m vi Lãnh thổ
• Di ệ n tích: Kho ả ng 4,5 tri ệ u km^2.
• C ấ u trúc: G ồ m 11 qu ố c gia.
•Đông Nam Á L ụ c địa: Vi ệt Nam, Lào,
Cam- pu-chia, Thái Lan, Mi-an-ma.
•Đông Nam Á H ả i đ ả o: Ma-lai-xi-a, Xinga- po, In-đô-nê-xi-a, Bru-nây, Phi-líp-pin,
Ti- mo Lét-xtê.

•Đ ặ c đi ể m: Có vùng bi ể n r ộ ng l ớn, ti ế p
giáp nhi ề u bi ể n và đ ạ i d ươ ng, t ạ o đi ề u ki ệ n
phát tri ển kinh tế bi ển.

THU Ậ N L Ợ I
- Lãnh thổ r ộ ng, vị trí đ ị a lí thu ậ n lợi đã
t ạ o đi ề u ki ệ n cho Đông Nam Á trong giao
lưu, phát tri ể n các ngành kinh t ế , đ ẩ y
m ạ nh các ngành kinh tế bi ể n, t ạ o cho
Đông Nam Á có m ộ t n ề n văn hóa đa d ạ ng,
giàu b ả n s ắ c.

Ả N H H ƯỞ NG
- Tuy nhiên, khu vự c Đông Nam Á n ằ m ở nơi
có nhi ề u thiên tai như: đ ộ ng đ ấ t, núi
lửa, sóng th ầ n, bão, s ạ t lở đ ấ t,... ả nh
h ưở ng rấ t lớn tới đời s ố ng và s ả n xu ấ t c ủ a
người dân.

6

2.ĐIỀU KIfiN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN
THIÊN NHIÊN

a.Địahìnhvà
•đất
Đadạng:Gồmđồinúi,đồngbằng,bờbiển.
• Đồinúi:Chiếmdiệntíchlớn(kéodàitheohướngBắc–

TâyBắcxuốngNam–
ĐôngNam),cónhiềunúilửahoạtđộng(nhưKerinci3800m,Agung-3200m ởIndonesia).
• Giátrị:Pháttriểncâycôngnghiệp(càphê,caosu),rừng,v
àdulịch.
• Đồngbằng:Cácđồngbằngchâuthổlớn(MêCông,SôngHồ
ng,I-ra-oa-đi).
7
•

2.ĐIỀU KIfiN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN
THIÊN
B.KHÍ HẬU
NHIÊN
- Đặcđiểm:
+ĐôngNamÁcókhíhậuphânhóađadạngvớicá
c
đớivàkiểukhíhậukhácnhau,như:cậnnhiệtđới,khí
hậunhiệtđớigiómùa,khíhậuxíchđạovàcậnxích
đạo;cáckhuvựcnúicaocókhíhậucậnnhiệtđớiv
à ônđới.
+Nhiệtđộcaoquanhnăm,trungbìnhnămtrên
20°C;lượngmưatrungbìnhtừ1300đếntr
ên2000 mm;độẩmlớntrên80%.
+PhầnphíabắccủaMi-anmavàViệtNamcómùa đônglạnh.
hoạtcủangườidân.

- Ảnhhưởng
+KhíhậuđãtạothuậnlợichoĐôngNam
Ápháttriểnnềnnôngnghiệpnhiệt
đới,đa
dạngsảnphẩm;tạođiềukiệnchor
ừng
nhiệtđớipháttriểnquanhnăm.
+Tuynhiên,mộtsốkhuvựcthường
xảyra
thiêntainhư:bão,lũlụt,hạnhán,...
gây
khókhănchosảnxuấtvàsinhhoạtcủa
ngườidân.

8

2.ĐIỀU KIfiN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN
THIÊN
NHIÊN
B.KHÍ HẬU

9

2.Điềukiệntựnhiênvàtàinguyê
nthiênnhiên
C.SÔNG HÔ` VÀ BIỂN
•S Ô N G NGÒI: H Ệ T H Ố N G S Ô N G L Ớ N
(MÊ C Ô N G , I-RA-OA - ĐI) M AN G T H E O
N G U Ồ N N ƯỚ C, P H Ù SA D Ồ I DÀO.
•G I Á TR Ị : C U N G C Ấ P N ƯỚ C T ƯỚ I, GI AO
T H Ô N G TH Ủ Y, T H Ủ Y ĐI Ệ N, D U L Ị CH,
NUÔI T R Ồ N G T H Ủ Y S Ả N.
• BI Ể N: V Ù N G BI Ể N R Ộ N G , NHI Ề U Đ Ả O,
BÁN
Đ Ả O.
•G I Á TR Ị : PHÁT TRI Ể N G I AO T H Ô N G ,
DU L Ị C H BI Ể N, KHAI T H ÁC MU Ố I, KHA I

10

2.ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
D . /NHIÊN
INH VẬT
K H OÁ N G /ẢN
- ĐẶC ĐIỂM:
+ TÀI NGUYÊN SINH VẬT RẤT PHONG PHÚ
VÀ ĐA DẠNG.
+ DIỆN TÍCH RỪNG LỚN, KHOẢNG 2 TRIỆU
KM2
(NĂM 2020), PHÂN BỐ CHỦ YẾU Ở CÁC NƯỚC
NHƯ: IN-ĐÔ-NÊ-XI-A, MA-L AI-XI-A, MI-ANMA,... RỪNG Ở ĐÔNG NAM Á CHỦ YẾU L À
RỪNG MƯA NHIỆT ĐỚI VÀ RỪNG NHIỆT ĐỚI
ẨM NÊN CÓ TÍNH ĐA DẠNG SINH HỌC CAO,
THÀNH PHẦN LOÀI ĐA DẠNG.
- ẢNH HƯỞNG:
+ TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI CHO KHAI
THÁC VÀ CHẾ BIẾN LÂM SẢN, DU LỊCH; NGOÀI
RA, RỪNG NGẬP MẶN VEN BIỂN CÒN THUẬN
LỢI CHO VIỆC NUÔI TRỒNG THUỶ SẢN.
+ TUY NHIÊN, ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
BỀN VỮNG CẦN PHẢI CHÚ Ý TỚI BẢO VỆ

- ĐẶC ĐIỂM:
TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN PHONG PHÚ, ĐA
DẠNG, TRONG ĐÓ, NHIỀU KHOÁNG SẢN CÓ
GIÁ TRỊ VÀ TRỮ LƯỢNG LỚN. V Í DỤ NHƯ:
+ THIẾC CHIẾM KHOẢNG 70 % TRỮ
LƯỢNG CỦA THẾ GIỚI, TẬP TRUNG Ở INĐÔ-NÊ-XI- A, THÁI LAN, VIỆT NAM…;
+ ĐỒNG CÓ NHIỀU Ở PHI-LÍP-PIN, IN-ĐÔNÊ-XI-A, MA-L AI-XI-A …
+ DẦU MỎ, KHÍ ĐỐT VÀ THAN CÓ Ở
NHIỀU NƯỚC NHƯ: IN-ĐÔ-NÊ-XI-A, MIAN-MA, BRU-NÂY, VIỆT NAM,...
-ẢNH HƯỞNG: KHOÁNG SẢN L À NGUỒN
NGUYÊN LIỆU, NHIÊN LIỆU THÚC ĐẨY SỰ
PHÁT TRIỂN CỦA CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP
VÀ CŨNG L À CÁC MẶT HÀNG XUẤT KHẨU
CỦA11 NHIỀU NƯỚC.

II

DÂ
N
CƯ
VÀ
XÃ

1
2

I I . DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI

1.DÂN CƯ
•QUY MÔ: DÂN SỐ LỚN (TRÊN
668,4 TRIỆU NGƯỜI NĂM 2020, LÀ
KHU VỰC ĐÔNG DÂN THỨ 3 TRÊN
THẾ GIỚI).
•TỐC ĐỘ GIA TĂNG: TỐC ĐỘ GIA
TĂNG DÂN SỐ ĐÃ GIẢM NHƯNG
VẪN CAO HƠN MỨC TRUNG BÌNH
TOÀN CẦU.
•CƠ CẤU: CƠ CẤU DÂN SỐ TRẺ.
•PHÂN BỐ: TẬP TRUNG CHỦ YẾU Ở
ĐỒNG BẰNG CHÂU THỔ, VEN BIỂN
VÀ CÁC VÙNG ĐÔ THỊ LỚN (NHƯ
GIA-CÁC- TA, BĂNG CỐC, HÀ NỘI,
TP.HCM).

♦ Ảnhhưởng
- ĐặcđiểmdâncưđãtạochoĐôngNamÁcó
nguồnlaođộngđông,thịtrườngtiêuthụrộng
lớn,thuậnlợiđểpháttriểncácngànhkinhtế
cầnnhiềulaođộngvàthuhútđầutưnước
ngoài.Tuynhiên,đặcđiểmnàycũnggâynhiều
sứcéptrongpháttriểnkinhtếvàcácvấnđềx
ã hộinhư:việclàm,nhàở,...
- Thànhphầndântộcđadạngđãgópphần
tạonênmộtnềnvănhóađộcđáo,giàubản
sắc,nhưngcũngđặtramộtsốvấnđềkhókhăn
trongviệcquảnlíxãhội.
1
3

II.DÂN CƯ VÀ XÃ
2.XÃ
HỘI
HỘI

•VĂN HÓA: V Ị TRÍ GIAO THOA C Ủ A C Á C NỀ

N VĂN HÓA LỚN VÀ L Ị C H SỬ PHÁT

TRIỂN LÂU DÀI ĐÃ TẠO NÊN MỘT NỀ

N VĂN HÓA ĐA DẠNG, GIÀU BẢN SẮ C Ở ĐÔN G

NAM Á. ĐÂY L À MỘT NGUỒ
X Ã HỘI.
• GIÁO D Ụ C VÀ Y TẾ :

N L Ự C QUAN TRỌNG ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

•GIÁO D Ụ C ĐƯỢC C H Ú TRỌNG ĐẦ
LỆ NGƯỜI BIẾ T C H Ữ VÀ S Ố

U TƯ PHÁT TRIỂN, DẪ

-

N ĐẾ N T Ỉ

NĂM ĐẾ N TRƯỜNG TĂNG LÊN.

• NGÀNH Y TẾ C Ũ N G PHÁT TRIỂN VỚI T Ố C ĐỘ KHÁ NHANH.
• ĐIỂN HÌNH SINGAPORE:
•SINGAPORE L À QUỐ
C GIA C Ó HỆ THỐ
N G GIÁO DỤC, Y TẾ PHÁT
TRIỂN NHẤ T KHU V Ự C VÀ ĐƯỢC XẾ P HẠNG C A O TRÊN THẾ GIỚI.
giáo…
•NĂM 2021, S Ố NĂM ĐẾ N TRƯỜNG C Ủ A NGƯỜI DÂN SINGAPORE TỪ 25 TUỔI TRỞ LÊN
L À 11,9 NĂM ( C AO HƠN MỨC TRUNG BÌNH 8,1 NĂM C Ủ A KHU V Ự C ĐÔN G NAM Á).

1
4

III.
KINH
TẾ

1.TÌNH H Ì N H P H ÁT TRI Ể N K I N H TẾ
CHUNG

•CHUYỂN ĐỔI KINH TẾ: TRƯỚC ĐÂY LÀ CÁC NƯỚC NÔNG NGHIỆP, NHƯNG
ĐẾN CUỐI THẬP NIÊN 80 - ĐẦU THẬP NIÊN 90 (THẾ KỶ XX), PHẦN LỚN
CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á ĐÃ THỰC HIỆN CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH KINH
TẾ THEO HƯỚNG CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA.
• TĂNG TRƯỞNG GDP:
•KINH TẾ KHU VỰC TĂNG TRƯỞNG KHÁ NHANH VÀ CÓ VỊ THẾ TRÊN
THẾ GIỚI.
• GDP KHU VỰC TĂNG TỪ 2.527,4 TỈ USD (2015) LÊN 3.083,3 TỈ USD
(2020).
•INDONESIA LÀ QUỐC GIA CÓ GDP CAO NHẤT KHU VỰC (1.058,4 TỈ USD,
NĂM 2020).
SỰ CHUYỂN DỊCH THEO HƯỚNG TÍCH CỰC.
• TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG:

•TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CÓ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC GIAI ĐOẠN VÀ GIỮA
CÁC QUỐC GIA.
•TRUNG BÌNH KHU VỰC ĐẠT KHOẢNG 5,5% (GIAI ĐOẠN 2010 – 2015) VÀ KHOẢNG
4 – 5% (GIAI ĐOẠN 2015 – 2020).
•CƠ CẤU KINH TẾ: CƠ CẤU KINH TẾ Ở PHẦN LỚN CÁC QUỐC GIA CÓ SỰ CHUYỂN
DỊCH THEO HƯỚNG TÍCH CỰC.

1
5

III.KINH
TẾ
2.C Á C NGÀNH KINH TẾ
•
Chuyểndịch:Chuyểndịchtheohướngg
iảmtỉtrọng
nôngnghiệpvàtăngtỉtrọngcôngnghi
ệpvàdịchvụ.
•Cácngànhkinhtếchính:
Nôngnghiệp
Côngnghi
ệp

III.KINH
2.CÁC NGÀNH KINH TẾ
TẾ
Nôngnghiệp

ĐôngNamÁcónhiềuđiềukiệnthuậ
nlợi
đểpháttriểnnôngnghiệp:diệntích
đất trồngtrọtlớn,cóđấtfe-ralitvàđấtphùsa
vớiđộphìcao,khíhậunóngẩmqua
nh
năm,nguồnlaođộngđôngvàgiàuk
inh nghiệm, .

♦ Mộtsốngànhtiêubiểu
- Ngànhtrồngtrọt:
Giữvaitròchủđạo(chiếm
70%tổnggiátrịsảnlượngnôngnghiệ
p,năm 2020).
- Chănnuôi:
Pháttriểnkhánhanhdựavàolợithếcủa
cácđồngcỏtựnhiênvànguồnthứcăntừlươngthực;
sựpháttriểncủangànhchănnuôiđãgópphầngiải
quyếttốtvấnđềthựcphẩmcủakhuvựcvàtạomặt
hàngxuấtkhẩu.
- Lâmnghiệp:Ngànhlâmnghiệpđượcchútrọng
pháttriểnởnhiềunướctrongkhuvực.
Thuỷsản:Pháttriểnvớitốcđộkhánhanhởhầuhế
t

III.KINH
Nôngnghiệp
TẾ

2.CÁC NGÀNH
KINH TẾ

♦ Mộtsốngànhtiêubiểu

+Đánhbắtthuỷsản:docósựđầutưvềtrangthiếtbị
,áp
dụngkhoahọckĩthuậttrongđánhbắt,đẩymạnhviệc
đánhbắtxabờnênnăngsuấtvàsảnlượngngàycàn
g cao.
+Nuôitrồngthuỷsản:docócáclợithếvềdiệntíchđ
ất mặtnướcnhư:sông,hồ,vũng,vịnh,…
nênnuôitrồngthủy
sảnpháttriểnmạnh;chủyếulànuôicá,tômvàmộtsố
đặcsản.

III.KINH
2.CÁC NGÀNH KINH TẾ
TẾ
Côngnghiệp
ĐôngNamÁcónhiềuđiềukiệnđểp
hát
triểncôngnghiệpnhư:nguồnngu
yênliệu
dồidào,laođộngđông,thịtrườngt
iêuthụ rộnglớn, .

♦ Mộtsốngànhtiêubiểu
Côngnghiệpcơkhí:Đâylàngànhcôngnghiệp
rấtquantrọng,làđộnglựcchosựpháttriển
kinhtế.
- Côngnghiệpđiệntửtinhọc:Pháttriểnvớitốcđộ
nhanh,làngànhmũinhọncủanhiềunước.
- Côngnghiệpthựcphẩm:Đóngvaitròchủđạo,
manglạigiátrịcaovàđónggópđángkểvàoGDPcủ
a nhiềunước.
Côngnghiệpsảnxuấthàngtiêudùng:Pháttriể
nở
nhiềunướcĐôngNamÁdophùhợpvớitrìnhđộla
o độngcủangườidân.
-

III.KINH
2.CÁC NGÀNH KINH TẾ
TẾ
DịchVụ
Dịchvụcóvaitròquantrọngtrongv
iệc
thúcđẩynhanhcáchoạtđộngkinh
tế,
nângcaochấtlượngcuộcsốngcủa
người dânvàbảovệmôitrường.

♦ Mộtsốngànhtiêubiểu
Côngnghiệpsảnxuấthàngtiêudùng:Pháttri
ểnở
nhiềunướcĐôngNamÁdophùhợpvớitrìnhđộla
o độngcủangườidân.
Bưuchínhviễnthông:Đangpháttriểnnhanhđể
đápứngnhucầucủanềnkinhtếhànghóavành
u cầungàycàngcaocủangườidân.
Dulịch:Đangpháttriểnvớitốcđộrấtnhanhvàtrở
thànhngànhmũinhọncủanhiềunước.
Thươngmại:cóvaitròquantrọngtrongnềnkinhtế
khuvực.Tổngtrịgiáxuất,nhậpkhẩuhànghóavà
dịchvụtăngnhanh;năm2015đạtkhoảng28

III.KINH
2.CÁC NGÀNH KINH TẾ
TẾ
DịchVụ

♦ Mộtsốngànhtiêubiểu
Hoạtđộngngoạithương
Mộtsốmặthàngxuấtkhẩunhư:sảnphẩmcâyc
ông
nghiệp;lúagạo;sảnphẩmđiệntử,viễnthông;hàng
tiêudùng;sảnphẩmcôngnghiệpchếbiến;...
Hoạtđộngnộithương:gópphầnthúcđẩytiêudù
ng,
táisảnxuất,lưuthônghànghoá,đápứngnhucầu
củangườidân,...vớihìnhthứcvàsảnphẩ
mngày càngđadạng.

Dịchvụcóvaitròquantrọngtrongv
iệc
thúcđẩynhanhcáchoạtđộngkinh
tế,
nângcaochấtlượngcuộcsốngcủa Tàichínhngânhàng:Đangđượcmởrộng,từngbư
người dânvàbảovệmôitrường.
ớc
hiệnđạihoáđểđápứngnhucầupháttriểnvàhợptá
c sâurộngvớithếgiới.

NGỌC
MINH NHƯ
TUYẾT
NGỌC ANH
ANH TÀI

CẢM ƠN CÔ VÀ
CÁC BẠN ĐÃ LẮNG
NGHE