BÀI 16:
VIRUS VÀ VI
 /ˈvaɪ.rəs/
KHUẨN

Theo em, vì sao chúng ta cần tiêm
phòng?

NỘI DUNG BÀI HỌC
Virus

Vi khuẩn

Hình dạng, cấu tạo đơn giản của
virus
Một số bệnh do virus gây ra ở
người
Hình dạng, cấu tạo đơn giản của vi
khuẩn
Vai trò của vi khuẩn
Tác hại của vi khuẩn

Phòng bệnh do
virus và vi
khuẩn gây nên

Phòng bệnh
Sử dụng vắc-xin ngăn ngừa
Sử dụng thuốc kháng sinh

I. VIRUS
1. Hình dạng và cấu tạo đơn giản của
virus

Virus là gì? Cho biết các hình dạng của
virus?

-Virus là “dạng
sống”
có
kích
thước rất nhỏ bé,
chưa có cấu tạo tế

Quan sát hình 16.1 và cho biết
hình dạng của các virus (theo
bảng 16.1)
Tên hình

Hình a
Hình b
Hình c

Hình que

Hình cầu

Hình đa
diện

a) Virus
khảm thuốc
lá

(Tobacco

b) Virus
Adeno

c) Virus
Corona

Quan sát hình 16.1 và cho biết
hình dạng của các virus (theo
bảng 16.1)
Tên hình
Hình que Hình cầu
Hình đa
diện

Hình a
Hình b
Hình c

Rút ra kết luận về hình dạng của
rirus.

- Hình dạng:
Virus có nhiều hình dạng khác
nhau: hình que, đa diện, hình
cầu, hình khối,….

Tìm hiểu mục em có biết trang 93
cho kích thước của virus.
- Kích thước:
rất rất nhỏ
(chỉ vài phần
triệu mm).

Chất
truyền
Lớp

protein

di
vỏ

Hình 16.2. Sơ đồ cấu tạo đơn giản của
một virus

Virus có được coi là một sinh vật hoàn
chỉnh không? Vì sao?
-Virus chưa có cấu tạo tế
bào: không có màng tế bào,
tế bào chất và nhân.
-Virus chỉ có chất di truyền
và lớp vỏ protein bao bọc
bên ngoài.
- Vì vậy, virus chưa được coi
là một sinh vật hoàn chỉnh.

Tại sao virus phải sống kí sinh nội bào bắt
buộc?

Chú ý - Virus phải sống kí sinh
nội bào bắt buộc vì: chưa có
cấu tạo tế bào, không có các
thành phần chính của một tế
bào điển hình, nên khi ra khỏi
tế bào chủ, virus tồn tại như

2. MỘT SỐ BỆNH DO VIRUS GÂY NÊN Ở
NGƯỜI VÀ SINH VẬT.

Em hãy kể tên và một số bệnh do virus gây ra
ở người, động vật và thực vật.

Đại dịch cúm
Tây Ban Nha
năm 1918 là
một đại dịch
cúm chết
người một
cách bất
thường, trận
đại dịch dịch
cúm đầu tiên
của hai đại
dịch liên quan
đến virus cúm
A H1N1.

Người bệnh sẽ xảy ra các triệu chứng cúm điển hình
như ớn lạnh, sốt, mệt mỏi, và thường sẽ hồi phục sau
vài ngày.

 Virus được coi là tác nhân gây bệnh cho
thực vật, động vật, con người vì chúng có
khả năng “sinh sản” và lan truyền rất
nhanh từ tế bào này sang tế bào khác.
+ Một số viruts gây bệnh cho người:
- Virus cúm
- Virus HIV
- Virus Ebola (gây bệnh sốt xuất huyết ở người)
- Virus Corona.
- Virus viêm gan B
- Virus dại
- Virus viêm não Nhật Bản

Virut HIV

HIV là một virus có khả năng gây hội chứng
suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), một
tình trạng làm hệ miễn dịch của con người bị
suy giảm cấp tiến, tạo điều kiện cho những
nhiễm trùng cơ hội và ung thư phát triển
mạnh làm đe dọa đến mạng sống của người

Năm 2019, Thế giới có
+ khoảng 38 triệu người đang sống chung với
HIV.
+ 690.000 người nhiễm HIV đã tử vong.
+1,7 triệu người nhiễm mới được phát hiện,
trong đó tập trung chủ yếu nam giới 25-49 tuổi
(38%) và nam giới 15-24 tuổi (12%).
Năm 2019,Việt Nam có số người nhiễm HIV/AIDS
còn sống là khoảng 230.000 người, đứng thứ 3
so với các nước khu vực Đông Nam Á. Ước tính tỷ
lệ hiện nhiễm HIV của Việt Nam trên dân số trong
độ tuổi từ 15-49 là 0,3%, đứng thứ 5 trong số

Cho các nhận định sau về virut ở thực vật,
có bao nhiêu nhận định chính xác?
(1) Tất cả virut ở thực vật đều có hại cho
thực vật.
(2) Một số thực vật bị nhiễm virut nhưng
không biểu hiện triệu chứng rõ ràng.
(3) Virut ở thực vật rất khó lây lan, do đó
không thể tạo thành dịch lớn.
•

A. 1

B. 2

C. 3

D. 0

Virus có các hình dạng chính nào
sau đây?
• A. Hình que, hình cầu, hình xoắn.
• B. Hình dấu phẩy, hình cầu, hình
đa diện.
• C. Hình que, hình hạt đậu, hình đa
diện.
•

Virus gây ra nhiều bệnh nguy
hiểm cho con người, nhóm các
bệnh nào dưới đây do virus gây
ra?
• A. Quai bị, AIDS, đậu mùa.
• B. Quai bị, lao phổi, viêm gan
B.
• C. Tả, sởi, viêm gan A.