BỘ SÁCH CÁNH DIỀU

GIÁO VIÊN: HUỲNH THỊ MINH DIỄM

CHỦ ĐỀ 11: SINH SẢN Ở SINH VẬT
BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

I. Khái niệm
sinh sản

II. Khái niệm
sinh sản vô tính

III. Vai trò và
ứng dụng sinh
sản vô tính trong
thực tiễn.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT
Cho biết các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách nào. Lấy ví dụ.
- Các sinh vật duy trì nòi giống bằng cách: sinh sản (đẻ con, đẻ
trứng,…).
- Ví dụ: con mèo đẻ con, con gà đẻ trứng,…

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT
I. Khái niệm sinh sản
Quan sát H32.1 kết hợp nghiên cứu SGK cho biết
kết quả và ý nghĩa của quá trình sinh sản
- Kết quả của sinh
sản: Tạo ra những cá
thể mới, làm tăng số
lượng cá thể của
loài.
- Ý nghĩa của sinh
sản: Bảo đảm sự
phát triển kế tục của
loài

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT
I. Khái niệm sinh sản
Sinh sản là quá trình tạo ra những cá thể mới bảo đảm sự phát
triển kế tục của loài.
Có
sinh sản: sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính
  2 hình thức
Sinh sản là gì?

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

+ Quá
trìnhsát
sinhhình
sản của
cây ,rau
má: Từ một phần thân bò
Quan
32.1a
32.1c:
của cây
mẹtả
phát
triển
thành
một sản
cây con
mới.rau má và trùng đế giày
- Mô
quá
trình
sinh
ở cây
+ Quá trình sinh sản của trùng đế giày: Cơ thể mẹ phân đôi
thành hai cơ thể trùng giày con.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

Quan
32.1a
, 32.1c:
- Sinhsát
sản hình
ở 2 sinh
vật này
(rau má và trùng đế giày)
- không
Sinh có
sản
vật
nàyvàcó
sự ở
kếtcác
hợp sinh
của yếu
tố đực
yếusự
tố kết
cái. hợp của yếu tố
đực và yếu tố cái không?
 

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
- Các sinh vật này (rau má và trùng đế giày) có
 Từ đó, em hãy cho biết:
hình thức sinh sản vô tính.
- Các sinh vật này có hình thức sinh sản nào?

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

- Cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ vì cơ thể
Quan sát hình 32.1a , 32.1c:
con chỉ nhận được chất di truyền từ cơ thể mẹ nên chúng
 Từ đó, em hãy cho biết:
giống nhau và giống mẹ.
- Vì sao các cơ thể con sinh ra giống nhau và giống mẹ.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự kết
Sinhtốsản
vô và
tínhyếu
là gì?
hợp của yếu
đực
tố cái. Do vậy, cơ thể con chỉ
nhận được chất di truyền từ cơ thể mẹ nên giống nhau và
giống mẹ.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính

? Sinh sản vô tính có ở nhóm sinh vật nào.
Sinh sản vô tính có ở các nhóm sinh vật như: vi khuẩn,
nguyên sinh vật, một số loài nấm, một số loài thực vật và
động vật.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự kết
hợp của yếu tố đực và yếu tố cái. Do vậy, cơ thể con chỉ
nhận được chất di truyền từ cơ thể mẹ nên giống nhau và
giống mẹ.
Sinh sản vô tính có ở các nhóm sinh vật như: vi khuẩn,
nguyên sinh vật, một số loài nấm, một số loài thực vật
và động vật.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật
Quan sát hình 32.2, cho biết cây
con được hình thành từ bộ phận
nào của cơ thể mẹ. Từ đó, phân
biệt các hình thức sinh sản sinh
dưỡng ở thực vật.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật

- Hình thức sinh sản của các cây trong hình 32.2:
+ Cây lá bỏng con được sinh ra từ lá của cây mẹ.
+ Cây dâu tây con được sinh ra từ thân của cây
mẹ.
+ Cây gừng con được sinh ra từ thân rễ của cây
mẹ.
+ Cây khoai lang được sinh ra từ rễ củ của cây mẹ.
- Các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực vật:
 Sinh sản sinh dưỡng là sự hình thành cây mới từ
một phần của cơ quan sinh dưỡng như rễ, thân, lá.
Điểm khác biệt của các hình thức sinh sản sinh
dưỡng ở thực vật chính là cơ quan sinh dưỡng phát

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật

Lấy ví dụ về các hình thức sinh sản sinh dưỡng ở thực
vật.
- Cây rau má khi bò trên đất ẩm, ở mỗi mấu thân có hiện
tượng mọc ra rễ. Mỗi mấu thân như vậy khi tách ra có thể
thành một cây mới.
- Cây khoai tây sinh sản bằng thân củ.
- Cây sắn, rau muống, rau ngót có thể hình thành những cây
mới từ các mấu trên thân.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật

Ở thực vật có những hình thức sinh sản vô tính nào?
Sinh sản
bằng bào tử

01

Sinh sản
sinh dưỡng

02

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
1. Sinh sản vô tính ở thực vật

Ở thực vật có hai hình thức sinh sản vô tính là:
+ Sinh sản bằng bào tử
+ Sinh sản sinh dưỡng.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính

Quan sát vết cắt đoạn thân cây hoa hồng (hoặc hoa mười giờ,…) đã
được cắm vào trong cát ẩm sau ba tuần và mô tả những gì quan sát
được. Đoạn thân cây hoa hồng này có thể phát triển thành cây mới
được không? Vì sao?
- Sau một thời gian đoạn thân cây hoa hồng này nảy chồi,
mọc rễ ở các mấu thân.
- Đoạn thân này có thể phát triển thành cây mới vì đã có đủ
rễ và chồi.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
2. Sinh sản vô tính ở động vật:

? Kể tên các hình thức sinh sản vô tính ở động vật.

Quan sát
hình 32.3
và phân
biệt các
hình thức
sinh sản
vô tính ở
động vật
theo gợi ý
trong
bảng 32.1.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
2. Sinh sản vô tính ở động vật:

Quan sát hình 32.3 và phân biệt các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
theo gợi ý trong bảng 32.1.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT
Tiêu chí

Nảy chồi

Trinh sản

Phân mảnh

Khái
niệm

- Từ cơ thể mẹ nảy ra một - Trứng không thụ tinh - Cá thể mới được sinh
cái chồi. Chồi này phát mà phát triển thành cá ra từ một mảnh của cơ
triển thành cá thể mới.
thể mới.
thể mẹ.

Đặc
điểm

- Lúc đầu, cá thể mới phát
triển gắn liền với sinh vật
mẹ. Sau khi trưởng thành,
mới tách hẳn khỏi cơ thể
mẹ.
- Cá thể mới có vật chất di
truyền giống cơ thể mẹ.

- Cá thể mới luôn là
giống đực.
- Cá thể mới có vật
chất di truyền khác cơ
thể mẹ.

- Từ một mảnh khuyết
thiếu từ mẹ sẽ phát triển
đầy đủ thành một cá thể
mới hoàn thiện.
- Cá thể mới có vật chất
di truyền giống cơ thể
mẹ.

Ví dụ

Thuỷ tức

Ong, kiến, rệp

Sao biển, đỉa, giun dẹp

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

II. Khái niệm sinh sản vô tính
2. Sinh sản vô tính ở động vật:

- Các hình thức:
+ Nảy chồi: Từ cơ thể mẹ nảy ra một cái chồi. Chồi này phát
triển thành cá thể mới.
+ Trinh sản: Trứng không thụ tinh mà phát triển thành cá thể
mới.
+ Phân mảnh: Cá thể mới được sinh ra từ một mảnh của cơ thể
mẹ.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

Ong thợ và ong chúa được sinh ra như thế nào và vì sao
chúng khác nhau về hình thái, vai trò của đàn ong.

- Ong chúa và ong thợ đều được sinh ra từ trứng đã thụ tinh. Tuy nhiên, ong
chúa được chăm sóc trong mũ chúa ngay từ bé và được cho ăn hoàn toàn bằng
sữa ong chúa. Còn ấu trùng ong thợ được nuôi trong các tổ thường và chỉ được
cho ăn sữa ong chúa trong 3 ngày đầu tiên rồi được nuôi bằng mật ong và phấn
hoa cho tới khi trưởng thành.
- Về vai trò:
 + Ong chúa là một con ong cái phát triển hoàn chỉnh. Ong chúa có nhiệm vụ đẻ
trứng để tăng quân đồng thời đảm bảo sự tồn tại của đàn ong. Đồng thời, con
ong chúa còn có nhiệm vụ duy trì trật tự xã hội của đàn ong
 + Ong thợ đảm nhận tất cả các công việc nặng nhọc nhất trong đàn ong như xây
tổ, chăm sóc ấu trùng, ong non và ong chúa, tìm kiếm thức ăn, phòng chống kẻ
thù,…
- Trong tổ ong có sự khác nhau về hình thái và vai trò của các loại ong chúa, ong
thợ và ong đực vì để đảm bảo trật tự xã hội trong một tổ ong.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Lấy ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng trong việc
duy trì các đặc điểm của sinh vật.
- Bằng cách sinh sản vô tính, một sinh vật tạo ra một bản sao di
truyền giống hệt hoặc giống hệt nhau.
- Ví dụ cho thấy sinh sản vô tính có vai trò quan trọng trong việc
duy trì các đặc điểm của sinh vật: Có 1 cây ăn quả có chất lượng
quả tốt muốn tạo ra một vườn cây ăn quả có cùng chất lượng thì
cần tiến hành các hình thức cho cây ăn quả trên sinh sản vô tính.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Nêu các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật. Mỗi biện pháp
lấy ví dụ 1 - 2 loài cây.
Các biện pháp nhân giống vô tính ở thực vật và ví dụ:
- Nuôi cấy mô: Cây phong lan, cây sâm ngọc linh,…
- Giâm cành: cây rau muống, cây rau ngót, cây hoa hồng,…
- Chiết cành: Cây cam, bưởi, táo,...

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Lấy ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa
phương em.
Ví dụ về ứng dụng sinh sản vô tính của sinh vật ở địa phương em:
- Chiết cành cam, táo, bưởi,… để nhân nhanh giống cây trồng, rút
ngắn thời gian sinh trưởng của cây, sớm được thu hoạch.
- Giâm cành rau muống, khoau lang, mía,….

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Kể tên một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử dụng
được sản xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng.
Một số loại rau, củ, quả mà gia đình em thường sử dụng được sản
xuất bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng: rau muống, khoai lang,
cây bỏng, táo, cam, bưởi, khoai tây, mía,…

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Quan sát hình
32.4, giải
thích vì sao
giâm cành,
chiết cành,
nuôi cấy mô là
những biện
pháp nhân
nhanh giống
cây trồng.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
- Nuôi cấy mô là những biện pháp nhân nhanh
giống cây trồng vì: Ở phương pháp này, từ một
mẩu mô nhỏ của một cây mẹ có thể tạo ra hàng
loạt cây con giống nhau và giống cây mẹ.
- Giâm cành, chiết cành là những biện pháp
nhân nhanh giống cây trồng vì: Về bản chất, ở
những phương pháp này, những cơ thể mới
được sinh ra và phát triển từ những phần vốn dĩ
đã có sự sống từ cây mẹ. Do đó, nếu sử dụng
các biện pháp này sẽ rút ngắn được thời gan
sinh trưởng của cây – cây nhanh cho thu hoạch
hơn.

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
-Vai trò: Duy trì các đặc điểm của sinh vật
-Các phương pháp nhân giống vô tính:
+ Nuôi cấy mô
+ Giâm cành, chiết cành
Góp phần làm tăng hiệu quả kinh tế nông, lâm nghiệp

BÀI 32: KHÁI QUÁT VỀ SINH SẢN
VÀ SINH SẢN VÔ TÍNH Ở SINH VẬT

III. Vai trò và ứng dụng của sinh sản vô tính trong thực tiễn
Tìm hiểu thêm trang 150 KHTN lớp 7:
- Trong thực tế để tăng hiệu quả của giâm, chiết cành, người ta
ứng dụng các sản phẩm và công nghệ mới, ví dụ: các môi
trường dinh dưỡng, hệ thống và kĩ thuật trồng cây hiện đại,…
Hãy tìm hiểu xem người nông dân thời kì công nghệ 4.0 đã ứng
dụng sinh sản vô tính trong nông, lâm nghiệp như thế nào.
- Tìm hiểu về công nghệ nuôi cấy mô tế bào động vật và viết
báo cáo ngắn về công nghệ này.

Trò chơi
Ai nhanh tay hơn?

MỞ ĐẦU

1. Có mấy hình thức sinh sản ở sinh vật?

A. 1
B. 2
C. 3
D. 4

2. Các hình thức sinh sản của sinh vật là:

A. Sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính
B. Sinh sản vô tính và sinh sản phân mảnh
C. Sinh sản vô tính và sinh sản sinh dưỡng.

3. Sinh sản vô tính có đặc điểm gì?
A.Cơ thể con chỉ nhận được chất di truyền của mẹ nên giống
nhau và giống mẹ.
B.Không có sự kết hợp giữa yếu tố đực và yếu tố cái.
C.Có sự kết hợp giữa yếu tố đực và yếu tố cái
D.Cả A và C đều đúng.

4. Các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật là:

A.Nảy chồi và phân nhánh
B.Sinh sản bằng bào tử và sinh sản sinh dưỡng
C.Trinh sản và phân nhánh

5. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật là?

A.Nảy chồi, phân mảnh và trinh sản
B.Nảy chồi, sinh sản bằng bào tử và trinh sản
C.Nảy chồi, phân mảnh và sinh sản bằng bào tử
D.Nảy chồi, sinh sản bằng bào tử và sinh sản sinh dưỡng.

Biện pháp 1:
Vai trò và ứng dụng sinh sản vô tính trong thực tiễn

Kể tên một số loại rau, củ quả mà gia đình thường
sử dụng bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng