BÀI 37
ĐỘT BIẾN
NHIỄM SẮC THỂ
I. Khái niệm đột biến nhiễm sắc thể

Bộ nhiễm sắc thể lưỡng
bội (2n) của người gồm 46
nhiễm sắc thể.

Một em bé mới sinh có số
lượng NST trong tế bào là
47, trong đó NST số 21 có

1. Quan sát hình 37.1 SGK trang 179, cho biết hình 37.1b và 37.1c có gì
khác so với hình 37.1a về cấu trúc và số lượng

a) Bộ nhiễm sắc
thể thường

b) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

c) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

1. Quan sát hình 37.1 SGK trang 179, cho biết hình 37.1b và 37.1c có gì
khác so với hình 37.1a về cấu trúc và số lượng.

a) Bộ nhiễm sắc
thể thường

b) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

c) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

a) Bộ nhiễm sắc
thể thường

b) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

Ở hình 37.1b, bộ
nhiễm sắc thể có
bất thường về số
lượng: bộ nhiễm
sắc thể có 47
chiếc, trong đó
nhiễm sắc thể số
18 có 3 chiếc.

a) Bộ nhiễm sắc
thể thường

Ở hình 37.1c, bộ
nhiễm sắc thể
có bất thường
về cấu trúc xảy ra
ở cặp NST số 5 có
1 chiếc ngắn hơn
NST bình thường

c) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

Thế nào là đột biến nhiễm
sắc thể?

Đột biến nhiễm sắc
thể là sự biến đổi
trong cấu trúc hoặc
số lượng của nhiễm

Các tác nhân gây ra đột biến nhiễm sắc thể là
gì?

Các tác nhân gây ra đột
biến NST: tia phóng xạ,
hóa chất,... rối loạn
trong quá trình nhân đôi,
phân chia NST.

ĐỘT BIẾN
CẤU TRÚC

ĐỘT
BIẾN
NST
ĐỘT BIẾN
SỐ LƯỢNG

II. ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC
1. Khái niệm
Dựa vào mục 1, hoạt động cá nhân và nêu
khái niệm về đột biến cấu trúc NST.

• Đột biến cấu trúc nhiễm sắc
thể là những biến đổi trong
cấu trúc của nhiễm sắc thể.

2. Phân loại

Mất
đoạ
n
Lặp
đoạ
n
Đảo
đoạ
n
Chuyể
n
đoạn

Hình37.2. Các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

Mất
đoạ
n
Lặp
đoạ
n
Đảo
đoạ
n
Chuyể
n
đoạn

2. Quan sát hình 37.2, nhận xét sự sai khác
của nhiễm sắc thể bị đột biến so với dạng ban

Mất
đoạ
n
Lặp
đoạ
n
Đảo
đoạ
n
Chuyể
n
đoạn

Đột biến cấu trúc NST gồm các
dạng: mất đoạn, đảo đoạn, lặp

3. Tác hại và ý nghĩa

Đột biến cấu trúc NST làm thay đổi
số lượng, trật tự các gene trên
NST, làm ảnh hưởng đến mối quan
hệ vốn có của các gene trong hệ
gene của sinh vật.
Do đó, đột biến cấu trúc NST
thường có hại, ảnh hưởng đến sức

Ví
dụ
Đột
biến
mất
đoạn đầu NST số
5 → Hội chứng
cri-du-chat.
a) Bộ nhiễm sắc
thể thường

c) Bộ nhiễm sắc
thể bị đột biến

Biểu hiện là tiếng khóc của trẻ khi chào đời có
âm thanh cao, trí tuệ chậm phát triển và có
những bất thường ở khuôn mặt, tim mạch,

p

q

Bệnh bạch cầu tuỷ xương
mãn tính do chuyển đoạn
tương hỗ giữa một đoạn
cánh dài của nhiễm sắc thể
số 22 với một đoạn cánh
dài của nhiễm sắc thể số 9.

Ở ruồi giấm, lặp đoạn nhiễm sắc thể 16A trên nhiễm
sắc thể giới tính X làm giảm kích thước của mắt từ

Ý nghĩa

Những đột biến cấu trúc nhiễm
sắc thể ít ảnh hưởng đến sức
sống của sinh vật → có thể là
nguồn biến dị cung cấp
nguyên liệu cho tiến hoá và

Đột biến đảo đoạn là:
A. ABCDE*FGH-->ABABCDE*FGH.
B. ABCDE*FGH-->ABDE*FGH.
C. ABCDE*FGH-->ABE*FCDGH.
D. ABCDE*FGH-->ABCDGF*EH.

Đột biến đảo đoạn là:
A. ABCDE*FGH-->ABABCDE*FGH.
B. ABCDE*FGH-->ABDE*FGH.
C. ABCDE*FGH-->ABE*FCDGH.
D. ABCDE*FGH-->ABCDGF*EH.

Loại đột biến nào sau
đây không làm thay đổi số lượng
gene của nhiễm sắc thể?
A. Đảo đoạn.
B. Lặp đoạn.
C. Mất đoạn
D. Chuyển đoạn không tương hỗ.

Một NST có trình tự các gene là
ABCDEFG.HI bị đột biến thành NST có
trình tự các gene là CDEFG.HI. Đây là
dạng đột biến nào?
A. Mất đoạn.
B. Chuyển đoạn.
C. Đảo đoạn.
D. Lặp đoạn.

Số NST trong tế bào là thể tam
nhiễm ở người là
A. 47 chiếc NST.    
B. 47 cặp NST.       
C. 45 chiếc NST.    
D. 45 cặp NST.

A B
D E
A
D
A
D
A
D
K
N

B
E
B
E
B
E
L
O

C
C
C
C
M

F G
H

A

F G
H
F G
H
F G
H
P
Q

A
C

E

B

D

F G
H

B
D

C
E

B

A

E

B

D

F G
H
B

F G
A B C
H
C D E
A D C
F G
B E
H
K L M C
F G
D B
E N P
H
A
O
Q