Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết tự lập là gì? Biểu hiện của tự lập?
Em hãy nêu một số việc em đã làm ở nhà thể hiện tự lập?
* Tự lập là tự làm lấy các công việc bằng khả năng và sức lực
của mình
* Biểu hiện của tự lập: Tự tin, tự làm lấy việc của mình;
bản lĩnh, tự mình tìm cách vượt qua khó khăn; có ý chí nỗ lực
phấn đấu, kiên trì, bền bỉ thực hiện kế hoạch đã đề ra.
* Em tự gấp chăn màn, giặt quần áo, giày dép, tự thức dậy
mỗi sáng,…

Để trở thành một người thành công, hạnh phúc trong
cuộc sống, ngoài tính tự lập, chúng ta cần phải rèn
luyện thêm điều gì?

Năng lực thấu hiểu bản thân - tự nhận biết bản thân.

BÀI 6: TỰ NHẬN THỨC BẢN THÂN

BÀI 6: TỰ NHẬN THỨC BẢN THÂN
1. Thế nào là tự nhận thức bản thân?
2. Ý nghĩa của tự nhận thức bản thân
3. Các cách tự nhận thức bản thân

I. KHỞI ĐỘNG
Hãy lắng nghe bài bát "Đã hơn một lần" (nhạc và lời: Tăng Nhật Tuệ)
và trả lời câu hỏi:
? Nội dung bài hát nói lên điều gì? Ca từ nào nói lên điều ấy?
- Hãy ước mơ và bạn sẽ biến ước mơ của mình thành hiện thực nếu bạn biết
đánh giá đúng bản thân.
- “Ɓầu trời nàу là của tôi. Và giờ tôi nâng tôi baу lên.
Ϲhạm vào nơi tôi từng ước mơ...”

II. KHÁM PHÁ

1. Thế nào là tự nhận thức bản thân?

ĐỌC THÔNG TIN
VƯỢT QUA MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ngọc học giỏi rất nhiều môn học, nhưng môn Khoa học Tự nhiên
là một trở ngại của em. Lần nào làm bài kiểm tra, Ngọc cũng bị
điểm kém. Ngọc rất buồn và cảm thấy thất vọng về bản thân.
Biết được điều này, cô giáo khuyên Ngọc nên tự khám phá bản
thân và có niềm tin vào chính mình. Nghe lời khuyên của cô,
Ngọc đã đặt mục tiêu khám phá điểm mạnh, điểm yếu và
cố gắng vượt qua thử thách của môn Khoa học Tự nhiên.
Kể từ đó, môn Khoa học Tự nhiên không còn là trở ngại đối với
Ngọc nữa.

QUAN SÁT HÌNH ẢNH

 

Qua phần đọc thông tin:
Em thấy từ lời khuyên của
cô giáo, Ngọc đã làm gì để
vượt qua trở ngại môn
Khoa học Tự nhiên?

…………………………
…………………………

PHIẾU BÀI TẬP

Qua phần hình ảnh: Cả hai
bạn Minh và Hằng đã nhận ra
những điểm mạnh, điểm yếu
của bản thân, còn em thì sao?

…………………………
…………………………

Qua đó, em hiểu thế nào
là tự nhận thức bản thân?

…………………………
…………………………

 

PHIẾU BÀI TẬP

Qua phần đọc thông tin:
Em thấy từ lời khuyên của
cô giáo, Ngọc đã làm gì để
vượt qua trở ngại môn
Khoa học Tự nhiên.

Qua phần hình ảnh: Cả hai bạn
Minh và Hằng đã nhận ra những
điểm mạnh, điểm yếu của bản
thân, còn em thì sao?

Ngọc đã đặt mục tiêu
khám phá điểm mạnh,
điểm yếu và vượt qua môn
khoa học tự nhiên.

Em luôn ngoan ngoãn và nghe
lời ông bà, cha mẹ, thầy cô,
chăm chỉ làm việc nhà phụ
giúp bố mẹ... Em chưa nhiệt
tình trong các công việc của
lớp, còn mê games,...

Qua đó, em hiểu thế nào
là tự nhận thức bản thân

Tự nhận thức bản thân là
tự nhận ra những điểm
mạnh, điểm yếu, đặc điểm
riêng của mình để từ đó
hoàn thiện bản thân.

1. Thế nào là tự nhận thức bản thân?
Tự nhận thức bản thân là tự nhận ra
những điểm mạnh, điểm yếu, đặc điểm riêng của mình để từ đó
hoàn thiện bản thân.

2. Ý nghĩa của tự nhận thức bản thân

ĐỌC THÔNG TIN

CẶP ĐÔI CHIA SẺ
Những nội dung nào
trong thông tin trên
cho thấy Quân đã tự
tin vào bản thân?

Theo em, tự nhận thức bản
thân có ý nghĩa như thế
nào đối với mỗi chúng ta?

a) Những nội dung trong thông tin trên cho thấy Quân đã tự tin
vào bản thân: Quân xác định rõ mục tiêu của mình: học để
thành công, học để đổi đời, Quân mơ ước trở thành bác sĩ
b) Theo em, tự nhận thức bản thân có ý nghĩa:
Tự nhận thức đúng đắn về bản thân giúp chúng ta tin tưởng vào
những giá trị của chính mình để phát huy những ưu điểm, hạn chế
nhược điểm và kiên định với những mục tiêu đã đặt ra.

2. Ý nghĩa của tự nhận thức bản thân
Tự nhận thức bản thân giúp chúng ta tin tưởng vào những giá
trị của mình để phát huy những ưu điểm, hạn chế nhược điểm và
kiên định với những mục tiêu đã đặt ra.

3. Các cách tự nhận thức bản thân
Các bạn học sinh dưới đây đang sử dụng cách nào để có thể tự nhận thức
bản thân?

- Hình 1: Bạn Mai suy ngẫm về ước mơ, sở thích và ưu điểm, nhược điểm
của bản thân.
- Hình 2: Bạn Tiến học hỏi về ưu điểm của bạn Hiếu (học sinh giỏi trong
lớp), so sánh mình với tấm gương người tốt để nhận thức bản thân.
- Hình 3: Tập trung nghe cô giáo giảng bài, lấy lời khen cô giáo làm động lực.
- Hình 4: Bạn Tuấn đang lên kế hoạch thay đổi bản thân, đề ra mục tiêu "Tự
tin nói trước đám đông".

? Ngoài các cách trên, em còn biết những cách tự nhận thức bản thân nào khác?
Ngoài các cách trên em còn biết nhận thức bản thân bằng cách: 
- Tự suy nghĩ, phân tích, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, sở thích, tính cách của bản
thân.
- So sánh những nhận xét, đánh giá của người khác về mình với tự nhận xét, tự
đánh giá của bản thân. 
- So sánh mình với những tấm gương người tốt, việc tốt để thấy mình cần phát huy
và cần cố gắng điều gì. 
- Lập kế hoạch phát huy trừ điểm và sửa chữa nhược điểm của bản thân.
- Ghi lại những cảm xúc và hành vi khi đối diện với các tình huống căng thẳng.
- Liệt kê các điểm mạnh và điểm yếu của bản thân để đề ra hướng phát huy điểm
mạnh, khắc phục điểm yếu.
- Thuyết phục bạn bè, người thân chia sẻ những điều họ nghĩ về bạn.
- Khi tương tác với những người bạn cảm thấy thoải mái, hãy hỏi họ những phản
ứng về hành vi và hành động của mình.
- Tập cách tư duy tích cực, lạc quan, sáng tạo và xây dựng sự tin tưởng với người
khác.
- Tích cực tham gia các hoạt động tập thể.

3. Các cách tự nhận thức bản thân
- Tự suy nghĩ, phân tích, đánh giá điểm mạnh - yếu, sở thích, tính cách của
bản thân.
- So sánh những nhận xét, đánh giá của người khác về mình với tự nhận xét, tự
đánh giá của bản thân.
- So sánh mình với những tấm gương người tốt, việc tốt để thấy mình cần
phát huy và cần cố gắng điều gì.
- Lập kế hoạch phát huy ưu điểm và sửa chữa nhược điểm của bản thân.

LUYỆN TẬP
1.) Trong những việc làm sau, việc nào nên làm, việc nào không nên làm để tự
nhận thức bản thân? Vì sao? 
A. Tự suy nghĩ về những nhược điểm của mình để sửa chữa. 
B. Hỏi những người thân và bạn bè về ưu điểm, nhược điểm của mình. 
C. Xem bói để tìm hiểu các đặc điểm của bản thân. 
D. Thường xuyên đặt ra các mục tiêu và tự đánh giá việc thực hiện mục tiêu. 
E. Luôn tự trách bản thân, ngay cả khi không có khuyết điểm.

- Việc nên làm:
A. Tự suy nghĩ về những nhược điểm của mình để sửa chữa. Vì tự nhận thức
bản thân là biết nhìn nhận, đánh giá về khả năng, thái độ, hành vi, việc làm,
điểm mạnh, điểm yếu… của bản thân. Khi xác định những nhược điểm của bản
thân một cách đúng đắn, sẽ giúp ta tự nhận thức rõ khuyết điểm của bản thân
từ đó đề ra cách khắc phục những điểm đó để hoàn thiện bản thân.
B. Hỏi những người thân và bạn bè về ưu điểm, nhược điểm của mình. Vì nhiều
khi chính bản thân mình có thể không đánh giá đúng, khách quan về những ưu
điểm, nhược điểm của mình. Nếu có những nhận xét, đánh giá của người khác
về mình sẽ giúp mình tự nhận xét, tự đánh giá bản thân đầy đủ hơn.
D. Thường xuyên đặt ra các mục tiêu và tự đánh giá việc thực hiện mục tiêu. Vì
khi đã tự nhận thức bản thân chúng ta cần đặt ra kế hoạch rèn luyện bản thân,
phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu để học cách sống tích
cực hơn tránh xa thói sống tiêu cực, phát triển bản thân.

- Việc không nên làm:
C. Xem bói để tìm hiểu các đặc điểm của bản thân. Vì chỉ có bản thân
mới biết mình có ưu, nhược điểm gì. Xem bói là việc làm mê tín dị
đoan. Tìm hiểu các đặc điểm của bản thân là tự nhận ra những điểm
mạnh, điểm yếu, đặc điểm riêng của mình để từ đó hoàn thiện bản
thân.
E. Luôn tự trách bản thân, ngay cả khi không có khuyết điểm. Vì tự
trách bản thân, ngay cả khi không có khuyết điểm sẽ làm nhụt đi ý chí
và sự tự tin của bản thân. Chính mình phải biết rõ đâu là điểm dừng
tốt nhất cho bản thân và đặc biệt biết tự đặt ra những mục tiêu thiết
thực phấn đấu cho tương lai sau này. 

Xử lí tình huống
Hồng rất tự tin vào những ưu
điểm của bản thân. Mặc dù hát
không hay, nhưng Hồng luôn
mơ ước trở thành một ca sĩ nổi
tiếng. Hồng nghĩ rằng, muốn
làm ca sĩ thì không cần phải
hát hay, chỉ cần xinh đẹp, ăn
mặc thời trang, biết nhảy múa
là được.

Em có đồng ý với
suy nghĩ của Hồng
không? Vì sao?
.

…

Em không đồng ý với suy nghĩ của Hồng vì bản thân bạn
phải có tài năng, có thực lực thì bạn mới có thể trở thành
ca sĩ được. Hồng đang không tự nhận thức đúng về bản
thân và không nhận thức đúng về nghề ca sĩ. Nếu cứ như
vậy chắc chắn Hồng sẽ không thành công trong cuộc sống.

3) Bạn Minh ở lớp 6A có hoàn cảnh gia đình khó khăn nên thường cảm thấy tự ti,
mặc cảm về bản thân, nhiều lúc rất muốn thôi học. Một lần, Minh đã đọc trên
báo về một tấm gương vượt khó, cũng có hoàn cảnh khó khăn như mình, nhưng
đã nỗ lực vươn lên trở thành một sinh viên ưu tú, được ra nước ngoài học tập và
thành đạt. Minh đã quyết tâm lấy tấm gương đó làm động lực để mình học giỏi
và đạt được mơ ước. 
a) Minh đã sử dụng cách thức nào đề tự nhận thức bản thân? 
b) Đề tự nhận thức bản thân tốt hơn, theo em bạn Minh nên áp dụng thêm cách
thức nào nữa?

a) Minh sử dụng cách thức là so sánh mình với những tấm gương có
hoàn cảnh như mình trên báo để thấy mình cần quyết tâm và cần cố
gắng hơn. 
b) Để tự nhận thức bản thân tốt hơn, theo em bạn Minh nên áp
đụng thêm cách thức so sánh, nhận xét đánh giá của người khác về
mình, lập kế hoạch phát huy ưu điểm, tự đánh giá điểm mạnh, điểm
yếu của bản thân và mạnh dạn, quyết tâm theo đuổi ước mơ. Minh
nên chia sẻ với bố mẹ, người thân mong muốn của bản thân và nhờ
bố mẹ, người thân tư vấn, hỗ trợ cách thực hiện những ước muốn
của bản thân.

Hãy xác định những điều em thấy hài lòng và những điều em chưa hài lòng
về bản thân trong cuộc sống. Lập kế hoạch phát huy những điều em hài
lòng và khắc phục những điều em chưa hài lòng theo bảng dưới đây: 

Những điều hài lòng

Cách phát huy

Những điều chưa
hài lòng

Cách khắc phục

Ngoại hình dễ nhìn, cao ráo

Chăm sóc sức khỏe bản thân, tập luyện thể
dục thường xuyên
Tự tin vào bản thân, luôn giữ thái độ lạc
quan, tích cực

Tự tin trước đám đông

Những điều hài
Cách phát huy
lòng
Luôn ngoan ngoãn, chăm chỉ nghe lời,
giúp đỡ ông bà, cha mẹ, thầy cô

Những
điều chưa
hài lòng

Tự giác học tập, nghe lời ông bà, cha mẹ,
thầy cô

Thân thiện, hòa đồng, vui vẻ

Luôn có thái độ vui vẻ, tích cực, giúp đỡ
mọi người

Xem phim nhiều

Ít xem phim lại, tham gia các hoạt động tập
thể khác

Chưa tự giác thức dậy sớm, phải nhờ
mẹ nhắc nhở

Tự đặt báo thức và rèn thói quen dậy sớm

Chưa tham gia được nhiều hoạt động
tại địa phương
Viết chữ chưa đẹp

Cách khắc phục

Quan tâm đến các hoạt động phù hợp với lứa
tuổi địa phương, tích cực tham gia với các
bạn địa phương
Tự luyện viết chữ, cố gắng mỗi
ngày, đặt mục tiêu viết chữ đẹp
hơn

NHẬN XÉT, DẶN DÒ
- Học nội dung bài vừa học
- Đọc trước nội dung 3. Các cách tự nhận thức bản thân
(SGK/29, 30)
- Đọc trước nội dung LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
(SGK/31, 32)

Tạm biệt quý thầy cô và các em học sinh!