- Em hãy quan sát những hình ảnh dưới đây và cho biết thành phần chính của những loại thực phẩm đó.
- Gia đình em thường dùng loại thực phẩm nào để xào, nấu, rán thức ăn?
Tiết 40 – Bài 41
Quan sát tranh và cho biết chất béo có ở đâu ?
Bài 41
I. Trạng thái tự nhiên
Chất béo có nhiều trong mô mỡ động vật, quả và hạt thực vật…
Tiết 40 – Bài 41
I. Chất béo có ở đâu ?
II. Tính chất vật lý :
Chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước, nhưng tan trong nhiều dung môi hữu cơ như : Benzen, dầu hỏa, xà phòng
II. Tính chất vật lý :
Chất béo có nhiều trong mô mỡ động vật, quả, hạt thực vật…
I. Chất béo có ở đâu ?
Lưu ý: (4) Dấm cũng có thể tẩy vết dầu ăn dính vào quần áo
nhưng có thể làm hỏng quần áo.

Bài tập : Hãy chọn những phương pháp có thể làm sạch vết dầu ăn dính vào quần áo.
1. Giặt bằng nước. 2. Giặt bằng xà phòng
3. Tẩy bằng cồn 96o. 4. Tẩy bằng dấm.
5. Tẩy bằng xăng.
2
3
5
Chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước, nhưng tan trong nhiều dung môi hữu cơ như : Benzen, dầu hỏa, xà phòng
II. Tính chất vật lý :
Chất béo có nhiều trong mô mỡ động vật, quả, hạt thực vật…
I. Chất béo có ở đâu ?
III. Thành phần và cấu tạo :
Mô hình phân tử glyxerol
Mô hình phân tử axit béo
Nguyên tử Oxi
Gốc R
Hiđro
Cacbon
Chất béo + Nước
t0, P
Glixerol + Axít béo
R – COOH
CTCT của glixerol :
CH2 – CH – CH2
| | |
OH OH OH
Viết gọn :
C3H5(OH)3
CT chung axit béo:
 Ta có công thức của chất béo là :
* Chất béo là hỗn hợp nhiều este của glixerol với các axit béo
(C17H35COO)3C3H5
(C17H33COO)3C3H5
(C15H31COO)3C3H5
R – COO
C3H5
( )3
R- có thể là : C17H35 - , C17H33 -, C15H31 - ….
III. Thành phần và cấu tạo :
 Công thức cụ thể của chất béo là :
1. Ph?n ?ng th?y ph�n trong dung d?ch axit
(RCOO)3C3H5
Đun nóng chất béo với nước có axit làm xúc tác, sản phẩm tạo thành là . . . . .
H2O
+
+
3
3
RCOO
H
C3H5
OH
( )3
Glixerol và các Axit béo
IV. Tính chất hóa học
2. Phản ứng xà phòng hóa
2. Phản ứng xà phòng hóa
2. Phản ứng thủy phân trong dung dịch kiềm : (Phản ứng xà phòng hóa )
Đun chất béo với dung dịch kiềm. Chất béo bị thủy phân sản phẩm tạo thành là ……………….
NaOH
+
t0
3
( )3
Glixerol và các muối Axit béo
(RCOO)3C3H5
C3H5
+
3
OH
RCOO
Na
1. Ph?n ?ng th?y ph�n trong dung d?ch Axit :
IV. Tính chất hóa học :
(R-COO)3C3H5 + 3H2O C3H5(OH)3 + 3RCOOH
to
Axit
Hỗn hợp muối natri của axit béo là thành phần chính của xà phòng. Phản ứng này là phản ứng xà phòng hóa.
CH3COOC2H5
?
NaOH
+
?
+
t0
C2H5OH
CH3COONa
(C17H33COO)3C3H5
?
+
axit
?
+
t0
C3H5(OH)3
C17H33COOH
3
H2O
3
Hoàn thành PTHH các phản ứng sau:

C3H5(OH)3
- Là thành phần cơ bản trong thức ăn của người và động vật. Chất béo rất giàu năng lượng và giúp cơ thể hấp thụ các Vitamin: A, D, E, K.
- Dùng để điều chế glixerol và xà phòng.
- Dùng làm dung môi pha sơn
V. Ứng dụng (tự học)
Em c?n l�m gì d? ch?ng b?nh b�o phì cho co th? mình ?
Chống béo phì
Ăn uống điều độ
Năng vận động cơ thể
2/Giải thích tại sao: Trong quá trình nấu ăn nếu xào rau bằng dầu mỡ thì lượng chất dinh dưỡng trong rau ít bị hao hụt hơn khi luộc?
(Do chất béo hòa tan được các chất dinh dưỡng trong thức ăn nên hạn chế sự bay hơi của các chất này)
Công thức nào là công thức tổng quát
của chất béo ?
RCOOH
RCOOC2H5
(RCOO)3C3H5
ROR
X
Bài 3 (T52) Trình bày phương pháp hóa học phân biệt:
a) Các chất lỏng riêng rẽ: Dầu dừa và dầu hỏa
b) Các chất rắn mềm: mỡ bò và nến/ sáp

Đun và khuấy mỗi chất với dung dịch NaOH: chất bị tan dần trong dung dịch NaOH là dầu dừa/mỡ ăn; chất không tan là dầu hỏa/nến, sáp.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
* Häc bµi cò: Nêu trạng thái TN, tính chất vật lý của chất béo? Viết CTchung và PTHH minh họa tính chất hóa học của chất béo. Làm BT 3,4 (T52)
* ChuÈn bÞ bài 42: Cacbohidrat (T53,54). Mục I, II, IV
- Cho biết CTPT, trạng thái tự nhiên, tính chất vật lý và ứng dụng của các chất cacbohidrat?