TIẾT 49
CHÍ PHÈO
PHẦN MỘT. TÁC GIẢ
I. VÀI NÉT VỀ TIỂU SỬ VÀ CON NGƯỜI
Khái quát những nét chính về tiểu sử, con người Nam Cao?
* Tiểu sử
- Nam Cao tên thật Trần Hữu Tri (1917-1951), sinh trong một gia đình nông dân ở làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, nay thuộc tỉnh Hà Nam
- Dạy học ở một trường tư thục ngoại ô Hà Nội, sống cuộc đời giáo khổ trường tư.
- Tham gia nhóm Văn hóa cứu quốc ở Hà Nội năm 1943. Từ đó một lòng tận tụy phục vụ cách mạng và kháng chiến cho tới lúc hi sinh (Tháng 11-1951, trên đường vào công tác ở vùng địch hậu Liên khu III, ông bị giặc Pháp phục kích và sát hại .)
1996, được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
* Con người
- Con người nhìn bề ngoài có vẻ lạnh lùng, vụng về, ít nói, nhưng đời sống nội tâm lại rất phong phú
- Có tấm lòng đôn hậu, chan chứa tình thương
II. SỰ NGHIỆP VĂN HỌC
Trình bày những nội dung chính trong quan điểm nghệ thuật của Nam Cao?
1. Quan điểm nghệ thuật
- Trước Cách mạng:
+ Nghệ thuật phải bám sát cuộc đời, gắn bó với đời sống của nhân dân lao động
+ Nhà văn phải có đôi mắt của tình thương, tác phẩm văn chương hay, có giá trị phải chứa đựng nội dung nhân đạo sâu sắc
+ Văn chương nghệ thuật là lĩnh vực đòi hỏi phải khám phá, tìm tòi, sáng tạo
+ Lao động nghệ thuật là một hoạt động nghiêm túc, công phu
+ Người cầm bút phải có lương tâm.
- Sau Cách mạng: Nam Cao vẫn sáng tác theo quan điểm đúng đắn, tích cực.
Trước cách mạng, sáng tác của Nam Cao tập trung vào mấy mảng đề tài chính?
2. Các đề tài chính
- Trước Cách mạng: 2 mảng đề tài chính
+ Người trí thức nghèo: Giăng sáng, Đời thừa, Quên điều độ, … và tiểu thuyết Sống mòn.
→ thực trạng buồn thảm, cơ cực của những người trí thức TTS nghèo; phác họa bức tranh đen tối, u ám của XHVN.
+ Người nông dân nghèo: Chí Phèo, Lão Hạc, Dì Hảo, Một bữa no, Một đám cưới, Trẻ con không được ăn thịt chó, …
→ cuộc sống tối tăm, cực nhục của người nông dân sau lũy tre
- Sau Cách mạng: sáng tác của Nam Cao nhằm mục đích phục vụ kháng chiến: Ở rừng (1948), Đôi mắt (1948), Chuyện biên giới (1950).
Nêu những nét chính của phong cách nghệ thuật Nam Cao?
3. Phong cách nghệ thuật
Luôn hướng tới đời sống tinh thần của con người, con người bên trong, nhà văn có biệt tài diễn tả, phân tích tâm lí nhân vật.
- Thường viết về cái nhỏ nhặt, bình thường nhưng có sức khái quát lớn và đặt ra những vấn đề xã hội lớn lao, nêu những triết lí nhân sinh sâu sắc, quan điểm nghệ thuật tiến bộ.
- Giọng văn tỉnh táo sắc lạnh mà nặng trĩu suy tư; buồn thương chua chát mà đằm thắm yêu thương. Ngôn từ sống động, tinh tế mà giản dị, gần gũi.
III. TỔNG KẾT
( GHI NHỚ SGK)