Đơn vị dự thi: Tổ Văn
Người thuyết trình: Trịnh Thị Quyên

Chào mừng hội thi
Thiết kế giáo án điện tử
Mời thầy cô và các em xem đoạn băng sau:
(TrÝch chÌo Kim Nham)
Xúy Vân giả dại
I. Tìm hiểu chung
1. Ngheä thuaät cheøo cæ.
a. Kh¸i niÖm:
ChÌo cæ ( chÌo truyÒn thèng, chÌo s©n ®×nh) lµ thÓ lo¹i s©n khÊu kÞch h¸t d©n gian ®Æc s¾c cña vïng ®ång b»ng B¾c Bé.
Tìm hiểu chung
1.Ngheọ thuaọt cheứo cổ
b. Đặc điểm:
- Là nghệ thuật tổng hợp, phoỏi hụùp nhua�n nhuyeón giửừa kũch baỷn (tớch cheứo), lụứi haựt,ủoọng taực muựa vaứ aõm nhaùc.
- Noọi dung cuỷa cheứo coự cụ sụỷ tửứ moọt tớch (goùi laứ tớch cheứo).
- Mỗi vở có nhiều cảnh khác nhau( trong đó có một , vài cảnh đặc sắc)

Hình ảnh về nghệ thuật chèo dân gian
Vở : Tấm Cám
2.Tóm tắt vở chèo Kim Nham
Kim Nham: Học trò nghèo, quê Nam Định, ngụ học ở Tràng An, theo đuổi mộng công danh
Xúy Vân : con gái huyện Tể, đảm đang, khéo léo, mơ ước hạnh phúc gia đình bình dị, được cha gả cho Kim Nham
Cưới Xúy Vân xong, Kim Nham lên Tràng An đèn sách, để Xúy Vân ở nhà vò võ.
Trần Phương( giầu có, phong tình) dụ dỗ xui Xúy Vân giả điên , để hắn sẽ cưới.
2.Tóm tắt vở chèo Kim Nham
Xúy Vân giả điên, Kim Nham chạy chữa cho nàng không khỏi chia tay Trần Phương không cưới Xúy Vân phát điên.
Kim Nham đỗ cao làm quan
Xúy Vân đi ăn xin Kim Nham nhận ra vợ cũ Bỏ nén bạc vào nắm cơm Xúy Vân bẻ nắm cơm biết là bạc của Kim Nham xấu hổ , đau khổ Nhảy xuống sông tự vẫn.
Một số hình ảnh kịch Kim Nham
Kim Nham và Xúy Vân
Phù thủy và hỉ đồng
Xúy Vân và Trần Phương gặp nhau ở chùa
Chân dung Xúy Vân lúc giả điên
Xúy Vân múa điệu bắt nhện, xe tơ
3. Đoạn trích "Xúy Vân giả dại".
- Đây là đoạn trích đặc sắc nhất, thể hiện cái thần của tác phẩm.
- Kể về sự việc Xúy Vân giả điên buộc Kim Nham phải trả nàng về nhà, để đi theo Trần Phương
II. Đọc - Hiểu
Chú ý từ khó:
Nói lệch, vỉa, nói điệu sử rầu, nói: là những lối nói có gịong điệu riêng của chèo.
Hát quá giang, hát điệu con gà rừng, hát sắp, hát điệu sa lệch: là những làn điệu hát chèo.
Xuân huyên: hai loại cây sống lâu, chỉ cha mẹ già.
II. Đọc - Hiểu
1.Tâm trạng của Xúy Vân
a.Tâm trạng Xúy Vân trong lời nói lệch.

"Tôi kêu đò,đò nọ không thưa
Tôi càng chờ, càng đợi, càng trưa chuyến đò"
Hình ảnh đò đã chễ là ẩn dụ. Xúy Vân tự than, tự thấy mình lỡ dở, bẽ bàng.
Điệp từ càng chỉ sự tăng tiến,kết hợp một loạt động từ chờ, đợi...đã diễn tả chờ đợi mòn mỏi, tuyệt vọng của Xúy Vân.
.
b. T©m tr¹ng Xóy V©n trong ®iÖu h¸t qu¸ giang
Chẳng nên gia thất thì về
ở làm chi mãi cho chúng chê bạn cười
Xúy Vân bày tỏ khát vọng rất táo bạo và rứt khoát: mong được tháo cũi, xổ lồng, thoát khỏi cuộc sống vợ chồng không có hạnh phúc để đi tìm tự do.
b.Tâm trạng Xúy Vân trong ủieọu haựt quaự giang:

"Tôi chắp tay tôi lạy bạn đừng cười
T�i kh�ng tr�ng gi� nh�ng l�i gỈp ng��i gi� tr�ng
Ai ơi giữ lấy đạo hằng chớ quên."
Xĩy V�n t� nh�n th�c s� m�u thu�n gi�a Kh�t v�ng cđa m�nh víi ��o ��c cđa lƠ gi�o phong ki�n.
��ng th�i n�ng cịng v� c�ng day dứt, �au khỉ.
c. T�m tr�ng Xĩy V�n trong �iƯu h�t con g� r�ng
" Con gà rừng ăn lẫn với công
Đắng cay chẳng có chịu được, ức
..Laựng gie�ng ai hay, ửực bụỷi xuaõn huyeõn"

Xúy Vân thaỏy mỡnh laùc loừng, cô đơn vô nghiã không ủửụùc sửù chia seỷ vaứ ủo�ng caỷm trong gia đình Kim Nham.
c. T�m tr�ng Xĩy V�n trong �iƯu h�t con g� r�ng
" Ch� cho b�ng lĩa ch�n v�ng
�Ĩ anh �i gỈt �Ĩ n�ng mang c�m"

�íc m� gia ��nh h�nh phĩc �m �m (M�u thu�n víi th�c t�ich�ng ch� m�i m� �Ìn s�ch b� mỈc n�ng c� ��n)
c. T�m tr�ng Xĩy V�n trong �iƯu h�t con g� r�ng
“ B«ng b«ng d¾t, b«ng b«ng dÝu
Xa xa l¾c, xa xa lÝu ”
LÆp l¹i hai lÇn nhÊn m¹nh t©m tr¹ng thÊt väng cña Xóy V©n. Nh©n duyªn khiÕn Kim Nham, Xóy V©n ph¶i g¾n bã, d¾t dÝu rµng buéc víi nhau, nh­ng ao ­íc vµ kh¸t khao cña hä l¹i kh¸c xa nhau, kh«ng thÓ chia sÎ.
d.Tâm trạng Xuý Vân trong hát sắp
Con cá rô nằm vũng chân trâu,
Để cho năm bẩy cần câu châu vào

Hình ảnh "vũng chân trâu" gợi ra không gian cạn hẹp và đầy bất trắc. Đó cũng chính là cảnh ngộ đáng thương, tù đọng của Xuý Vân.
e. T©m tr¹ng Xuý V©n trong ®o¹n h¸t ng­îc
Một đàn các cô con gái lội sông té bèo
Chuột đậu cành rào, muỗi ấp cánh dơi`
Ông Bụt kia bẻ cổ con nai
Cái trứng gà mà tha con quạ lên ngồi trên cây..
...................
Một loạt hình ảnh ngược đời gợi sự trớ trêu, điên đảo, đúng sai, thực giả lần lộn cuả cuộc đời. Vừa thể hiện trạng thái điên dại, đồng thời diễn tả sự bế tắc mất phương hướng của Xuý Vân.
Tóm lại:
Qua đoạn trích ta thấy được:
Tình cảnh đáng thương của Xuý Vân : Cô gái xinh đẹp, đảm đang, luôn khát khao hạnh phúc giản dị nhưng đã rơi vào hoàn cảnh trớ trêu nghiệt ngã, hôn nhân ép gả ,không có tình yêu
Cái nhân đạo của tác giả dân gian: Cảm thông với những bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội xưa; trân trọng những ước mơ, khát vọng chính đáng của họ.
2. Nghệ thuật diễn tả tâm trạng nhân vật
Kết hợp nhiều loại lời nói, điệu hát khác nhau đặc biệt là sự kết hợp những câu hát tỉnh với những câu hát dại, những câu hát ngược đã diễn tả thành công chân dung một Xuý Vân đau khổ và bi kịch.
Ngôn ngữ giàu hình ảnh với rất nhiều ẩn dụ thể hiện tâm trạng bối rối và đầy những day dứt ,mâu thuẫn mà Xuý Vân phải chịu đựng.
III. Tæng kÕt
Bằng những biện pháp nghệ thuật đặc sắc, đoạn trích khắc hoạ lên chân dung một Xuý Vân đầy mâu thuẫn: Mâu thuẫn giữa tình cảm thực, khát vọng được giải phóng với ý thức về đạo đức của người phụ nữ theo luật lệ phong kiến và dư luận xã hội xưa. Qua đó thấy được cái nhìn nhân đạo của tác giả dân gian.
Bài tập củng cố
Mời các thầy cô và các em xem đoạn băng sau:
Các em vừa xem những loại hình nghệ thuật nào?
Cải lương
Tuồng
Lập bảng so sánh điểm khác nhau giữa Chèo, Tuồng, Cải lương về nguồn gốc, thời điểm ra đời, vùng lưu truyền ?
Cảm ơn các thầy cô
đã chú ý theo dõi