KIỂM TRA BÀI CŨ
- Đọc chính xác 3 bài thơ của Hồ Chí Minh.
- Hoàn cảnh ra đời tập “Nhật ký trong tù” của Hồ Chí Minh.
LÝ Công Uẩn tức vua Lý Thái Tổ (974 - 1028).
Quê : Từ Sơn – Bắc Ninh.
CHIẾU DỜI ĐÔ
(Thiên đô chiếu)
Tiết 84 - Văn bản
Lí Công Uẩn
Chiếu dời đô
Tiết 89
Văn Bản:
Lí Công Uẩn
(Thiên đô chiếu)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc
Chiếu dời đô
Tiết 89
Văn Bản:
Lí Công Uẩn
(Thiên đô chiếu)
Mời các em xem video sau
chieu doi do.mp4
1. Tác giả
I. Đọc, hiểu chú thích
Tượng đài Lí Thái Tổ
(Lí Công Uẩn)
- Lí Công Uẩn (974 – 1028) tức Lí Thái Tổ, quê Đình Bảng – Từ Sơn – Bắc Ninh.
- Là người thông min, nhân ái, có chí lớn và lập được nhiều chiến công.
- Khi Lê Ngọa Triều mất, ông được triều thần tôn lên làm vua, lấy hiệu là Thuận Thiên.
a. Hoàn cảnh sáng tác: Ra đời năm 1010 khi vua Lí Thái Tổ có ý định rời đô từ Hoa Lư về Ninh Bình.
b. Thể loại: Chiếu
+ Hình thức: Viết bằng văn xuôi hoặc văn biền ngẫu.
+ Mục đích: Là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh.
+ Nội dung: Thường thể hiện một tư tưởng lớn lao, có ảnh hưởng đến triều đại, vận mệnh đất nước.

Bố cục: 2 phần
Phần 1: Từ đầu -> “không dời đô
=> Nêu lí do của việc dời đô
Phần 2: Phần còn lại
=> Lí do chọn thành Đại La là kinh đô
Bản đồ Đại La
1. Tác giả:
Lí Công Uẩn: Sgk/50
I. Đọc, hiểu chú thích
2/ Tác phẩm
a. Hoàn cảnh ra đời: Sgk
b. Thể loại: Chiếu.
c. Bố cục: 3 phần
Lí do dời đô
a. Lich sử Trung Hoa
II. Đọc – hiểu văn bản
Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô. Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi. Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh.
mệnh trời
ý dân
Nêu gương sử sách làm tiền đề cho lí lẽ: Việc dời đô không có gì là khác thường, trái với qui luật.
II. Đọc – hiểu văn bản
Lí do dời đô
a. Lich sử Trung Hoa
Nhà Thương 5 lần dời đô.
Nhà Chu 3 lần dời đô
Vận nước lâu dài phong tục phồn thịnh
 Dẫn chứng cụ thể, lí luận chặt chẽ.
 Việc dười đô làm đất nước phát triển.
b. Lịch sử trong nước
Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành nơi đây, khiến cho triều đại không được bền lâu, vận số ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không được thích nghi. Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.
 Bày tỏ ý muốn dời đô và khẳng định việc dời đô không có gì khác thường. Khẳng định dời đô khỏi Hoa Lư là một đòi hỏi tất yếu, vì nước vì dân theo mệnh trời.
b. Lịch sử trong nước
- Đinh, Lê: không chịu dời đô
- Triều đại ngắn ngủi, trăm họ hao tốn, …
 Lí lẽ và cảm xúc kết hợp làm tằng sức thuyết phục.
 Khẳng định dời đô là cần thiết.
dẫn sử sách
Lịch sử từng có những cuộc dời đô
Đất nước vững bền, thịnh vượng
Dẫn chứng có thật, suy luận hợp lý, chặt chẽ, tạo tiền đề.
Bày tỏ ý muốn dời đô và khẳng định việc dời đô không có gì khác thường.
Soi sử sách vào thực tế nhà Đinh,
Lê
Đóng yên đô thành không dời đổi là trái ý trời, không theo tiền nhân.
triều đại không được bền lâu, vận số ngắn ngủi
- Phê phán
-“Đau xót”
 Tấm lòng lo nghĩ cho đất nước
Dẫn chứng xác thực, lập luận chặt chẽ, kết hợp lý lẽ và tình cảm, cảm xúc
Khẳng định dời đô khỏi Hoa Lư là một đòi hỏi tất yếu, vì nước vì dân theo mệnh trời.
2. Ca ngợi thành Đại La
Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi. Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi. Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
C�U H?I: Theo tỏc gi?, D?i La cú nh?ng l?i th? v? nh?ng m?t n�o d? cú th? ch?n l�m noi dúng dụ ? (Chỳ ý v? l?ch s?, v? trớ d?a lý, hỡnh th? sụng nỳi, s? thu?n ti?n trong giao luu phỏt tri?n.)?




VỀ LỊCH SỬ
VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
 Là trung tâm.
+ Địa thế đẹp, quý hiếm.
VỀ KINH TẾ, CHÍNH TRỊ VĂN HOÁ

Là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
Từng là kinh đô
? L� d?u m?i giao luu, m?nh d?t hung th?nh
NT: Lập luận bằng những chứng cứ toàn diện xác thực, thuyết phục.
+ Kết cấu chặt chẽ. Sử dụng câu văn biền ngẫu cân xứng->Có sức cảm hóa thuyết phục lớn
=>Khẳng định địa thế tuyệt vời của Đại La. Nơi hội tụ đủ mọi mặt của đất nước.Xứng đáng là kinh đô và sẽ lâu dài, vững bền.
2. Ca ngợi thành Đại La
- Lịch sử: kinh đô cũ của Cao Vương
-
Vị thế địa lý: Là trung tâm đất nước, thế đất uy nghi rồng cuộn, hổ ngồi.

- Vị thế chính trị, văn hoá: Muôn vật phong phú tốt tươi, chốn hội tụ trọng yếu
 Là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
Lập luận chặt chẽ, thuyết phục
- Hỏi, trao đổi, đối thoại dân chủ
Thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa vua và thần dân
Tin tưởng ý nguyện dời đô của mình hợp ý nguyện nhân dân
 Lý Công Uẩn là người có tầm nhìn chiến lược, sâu sắc, có quyết định sáng suốt, có ý chí và hoài bão lớn, có trách nhiệm với đất nước
Trẫm muốn dựa vào sự thuận tiện của đất ấy để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?
2. Ý chí dời đô
Các khanh nghĩ thế nào?
- Trẫm muốn ... Các khanh nghĩ thế nào?
 Câu hỏi tu từ  Thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa vua và thần dân.
 Khẳng định ý chí dời đô từ Hoa Lư về Đại La
Thể hiện khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập thống nhất đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh.
1) Nghệ thuật :
“ Chiếu dời đô” có sức thuyết phục mạnh mẽ bởi kết cấu chặt chẽ, lý lẽ, dẫn chứng xác thực, lập luận sắc bén, giầu thuyết phục và sự kết hợp hài hoà giữa lí và tình.
2) Nội dung:
III. Tổng kết
Ghi nhớ: sgk/51
     
Hồ Gươm Tháp Rùa
     
Sân vận động quốc gia Mỹ Đình
     
Nhà hát lớn Hà Nội
     
Đại học Y Hà Nội
     
Chợ Đồng Xuân
DẶN DÒ
Học thuộc ghi nhớ bài học
Soạn bài “Hịch tướng sĩ”